انواع  صوت  از  نظر  احساس  فيزيولوژيكي:

music-1 ( پريوديك ) : ازامواج منظم وهماهنگ تشكيل شده است (هارمونيك )
noise- 2  : از امواج غيرمنظم وناهماهنگ تشكيل شده است (غيرهارمونيك )
اصوات ناخواسته ونا خوشايند را سرو صدا مي نامند .
 گوش انسان به محدوده فركانسي 15—20000 هرتز حساس ميباشد .كه طيف شنوايي ناميده ميشود .اصوات بالاتر از 20000هرتز را مافوق صوت وپائينتر از 15 هرتز را مادون صوت  مي نامند .

كميتهاي ارزيابي  صوت   باتوجه به  وسيع بودن محدوده شنوائی واحساس غير خطی سيستم شنوائی  مقياس لگاريتمی مطرح است  که اين مقياس لگاريتمی از يک نسبت يا ترازبر حسب دسی بل می باشد.

 تراز فشار صوت :                                           

براي ارزيابي محيطي ونيز ارزيابي مواجهه كارگر تراز فشار صوت بيشترين كاربرد را دارا مي باشد علت آن در نحوه انتشار صوت ونحوه وارد شدن فشار برپرده صماغ مي باشد.
دستگاههاي اندازه گيري اين كميت را براساس واحدي لگاريتمي  بنــــــــام   * دسي بل*اندازه گيري ونشان  ميدهند.

حدود مجاز مواجهه (حد تماس شغلي ) با صدا :
استاندارد  مورد قبول كميته فني بهداشت حرفه اي ايران واستاندارد كميته ملي بهداشت صنعتي امريكا براي هر هشت ساعت كاري  85 دسي بل  ميباشد

SPL

80

85

90

95

100

105

110

115

T

مدت تماس–ساعت

16

8

4

2

1

1/2

1/4

1/8

عوارض و اثرات ناشي از صدا

1-اثرات رواني :                

هيجان وتحريك پذيري –اختلالات رواني –بيزاري وعدم رضايت از شغل –كاهش راندمان كاري وقابليت انجام كار -خستگي زود رس و ......... نهايتا افزايش ميزان حوادث

 2-اثرات فيزيولوژيكي :

افزايش تحريكات عصبي وضربان قلب وفشار خون –افزايش ميزان تنفس ومصرف اكسيژن –اثربرروي دستگاه گوارشي شامل دردهاي شكمي –ترشح اسيد معده –تهوع –استفراغ –سرگيجه و......

 3-اثر بر روي سيستم شنوايي : 

افت ويا كاهش آستانه شنوايي به صورت  موقت ويا دائم 

افت شنوائي ناشي از سروصدا

1-افت موقت شنوايي TTS

در تماس باحد اقل 65 دسي بل ايجاد وآستانه شنوايي از چند تا دهها دسي بل افزايش مي يابد .در صورت قطع تماس با صدا قابل برگشت بوده زمان بهبود ممكن است از چند دقيقه تا هفته ها را شامل گردد.

       2-افت دائم شنوايي PTS

   در صورت تكرار افت موقت سلولهاي مژكدار  اندام كرتي تخريب وآستانه شنوايي به صورت دائم تغيير خواهد كرد كه معمولا از فركانسهاي 4000 هرتز شروع مي شود .افت شنواي دائم به هيچ عنوان قابل برگشت نمي باشد .

برنامه حفاظت شنوايي

1- بررسي سروصدا                                 

2- كنترل صدا باتمهيدات فني مهندسي        

3- آموزش حفاظت شنوايي                 

4- پايش وضعيت شنوايي (اديومتري )      

بررسي صدا :
شامل اندازه گيري صدا در محيط كار مي باشد كه به دو روش 1) موضعي   2) عمومي  انجام مي گيرد .Soud level meter اندازه گيري توسط دستگاه صدا سنج انجام مي گيرد
براي اندازه گيري ميزان دوز دريافتي در يك شيفت كاري وبراي محاسبه زمان  حفاظت دهي وماكزيمم زمان مجاز تماس وزمان استراحت از روش دزيمتري  استفاده مي شود
كنترل  فني مهندسي :        
الف) هدف اوليه حذف تماس صوتي                
ب  ) هدف ثانويه كاهش تماس صوتي                

كنترل درمنبع :

- جانشين نمودن ماشين آلات با صداي كمتر
- سرويس دهي وتعمير به موقع ماشين آلات
- استفاده از پوشش هاي جاذب صوت در روي  دستگاهها
- استفاده از فونداسيون مناسب زير دستگاهها

كنتـر ل  در مسير 
-افزايش فاصله بين كارگر و منبع صوت

-عايق نمودن سطوح ،ديوار وسقف با مواد جاذب

-محصور نمودن كارگر ( اطاق كنترل )

كنترل در دريافت كننده    

استفاده از وسايل حفاظت فردي مناسب واستاندارد .

گوشيهاي ايمني (Ear plag—Ear muff)                    

توجه : استفاده ازانواع  اين گوشيها بستگي به آناليز صوت وفركانسهايي كه در آن شدت صوت بيش از استاندارد است ونيز به توانايي گوشي درميزان كاهش صوت  دارد .    

آموزش حفاظت شنوايي 

برگزاري كلاسهاي آموزشي براي كليه افراد درمعرض صدادر خصوص نقش افراد دراجراي برنامه واهميت وعلت استفاده از وسايل حفاظتي

  پايش وضعيت شنوايي

ارزيابي دوره اي آستانه شنوايي با استفاده از آزمايشات اديومتري به منظور تعيين تغييرات آستانه وتشخيص كارگران حساس وساير مشكلات شنوايي و بكار گيري افراد در محيطي مناسب. 
بر گرفته از وبلاگ بهداشت حرفه ای شبستر