بمب جیوه بر سقف خانه های ایران
|
|
به
گزارش روز چهارشنبه23 شهريور ماه 90 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي،
آرزو دهقاني افزود:باطري هاي كوچك در صورت تماس دهاني مي تواند موجب
مسموميت شود بنابراين باطري ها، بايد در مكاني مطمئن نگهداري شده و حتما
به اندازه نياز تهيه شود.
وي با بيان اينكه يكي از وظايف مهم والدين،
محافظت كودكان در برابر مواد سمي است، اظهار داشت: داروها و مواد شيميايي
از ديگر مواد سمي به شمار مي رود و در اين ميان مسموميت با قرص ها،
پرمخاطره تر است.
كارشناس آموزش اداره پيشگيري از حوادث
اورژانس كشور خاطرنشان كرد در دقايق و ساعات اوليه پس از خوردن قرص ها،
تهوع، استفراغ، اسهال و خونريزي دستگاه گوارش ممكن است اتفاق بيافتد كه
اين مشكلات ممكن است تا حد شوك، اغما، تشنج و حتي مرگ نيز پيش برود.
دهقاني
ادامه داد: اگر كودك پس از خوردن تصادفي قرص، ظاهرا هيچ علامتي نداشت يا
عوارضي ظاهر نشد، بايد توسط پزشك ارزيابي شود تا از عدم وجود آثار و علايم
مسموميت مطمئن شد زيرا آهن موجود در قرص هاي جذب شده از روده كوچك
بلافاصله مي تواند وارد جريان خون شود.
كارشناس آموزش اداره پيشگيري از حوادث
اورژانس كشور تصريح كرد فقط يك راه مطمئن براي جلوگيري از مسموميت اتفاقي
كودكان وجود دارد و آن راهكار اين است كه مواد مسموميت زا كاملا از دسترس
كودكان، دور نگهداري شوند و والدين هر يك بار در ماه داروها را بررسي و
همه داروهاي تاريخ گذشته را بيرون بريزند.
دهقاني افزود: لازم است
قفل هاي ايمن روي درب كابينت نگهداري اين مواد كار گذاشته شود يا اين
وسايل در قفسه هاي خارج از دسترس كودكان مانند ظروف قفل دار نگهداري شوند.
وي در ادامه به والدين توصيه كرد بچه ها به سرپرستي و نظارت دايمي
بزرگترها نياز دارند و هرگز نبايد توانايي بچه ها را در باز كردن ظروفي كه
به ظاهر ايمن هستند، ناديده بگيرند.
منبع:ايرنا
یکی از موضوعاتی که این روزها بحث داغ اکثر رسانه های روز کشورهای اروپایی و آمریکایی شده است، ترس از آکریلامید است. آکریلامید یک ماده اسیدی سرطان زاست که هنگام سوختن، برشته شدن یا پختن مواد کربوهیدراتی غلات در درجه حرارت بالا در محصولاتی چون نان، بیسکویت، کلوچه، برنج و سیب زمینی ایجاد می شود.
طبق پژوهش دانشمندان، آکریلامید در مقایسه با دیگر مواد سمی شناخته شده در غذاهای مختلف می تواند برای انسان ها تا 100 برابر خطرناک تر باشد. مقدار این ماده در سیب زمینی سرخ شده و چیپس بیشتر است، اما در کشور ما بیشترین نگرانی از حجم تولید ومصرف آکریلامید در نان است.
با تشکر از تورج اسماعیلی (کارشناس بهداشت )
بروز اختلالات حرکتی و اعصاب از عوارض مصرف بیرویه سموم شیمیایی در محصولات کشاورزی
عدم توجه به فاصله زمانی میان مصرف سموم و برداشت و توزیع محصولات کشاورزی علاوه بر ایجاد علائم عمومی همچون تغییرات شدید ضربان قلب، اختلال حواس در بلند مدت سبب بروز اختلالات حرکتی و اختلالات اعصاب میشود.
دکتر طلعت قانع با بیان این مطلب گفت: میزان مصرف سموم و حد مجاز باقیمانده آن روی محصولات کشاورزی در ایران در مواردی بالاتر از استانداردهای بینالمللی است و این عامل باعث بروز مشکلات و ناهنجاریهای بسیار در بین بهره برداران و تولید کنندگان این محصولات شده است.
وی با اشاره به ضعف فرهنگسازی در خصوص مصرف سموم در میان تولید کنندگان گفت: باید توجه داشت عمده اثرات سموم به دلیل خاصیت تجمعی، دفعتی نمیباشد و تدریجا علائم خود را بروز میدهد.
این متخصص سم شناس در ادامه ضمن تاکید بر لزوم توجه بیشتر دولت و نهادهای ذیربط به این مقوله و اختصاص بودجه لازم در راستای پیشبرد امر تحقیقات بر روی سموم و آفت کشهای شیمیایی افزود: توسعه و ترویج مصرف مواد و عوامل بیولوژیک یکی از راه حلهای برون رفت از معضلات فعلی حاصل از مصرف سموم شیمیایی است.
دکتر قانع در پایان با ابراز خرسندی از برگزاری همایش ملی نیم قرن مصرف آفت کشها در ایران توسط موسسه تحقیقات گیاه پزشکی و سازمان حفظ نباتات کشور، آن را نشانه عزم جدی مسئولان ذیربط برای تجزیه و تحلیل تاریخچه مصرف سموم شیمیایی و دریچهای به سوی نوآوری در عرصه گیاه پزشکی کشور دانست.
کار ایمن با حلالها
حلال چیست؟
بسیاری ازمواد شیمیایی که برای حل کردن یا رقیق کردن مواد وعناصردیگر استفاده می شوند "حلال" نامیده میشوند.حلالهای صنعتی اغلب ترکیبی از چند عنصر جداگانه هستند.این حلالها را با نامهای تجاری مختلفی می توان یافت.
در چه جاهایی حلالها مورد استفاده قرارمیگیرند؟
اگردرصنایع زیر که حلالها بطور وسیع مورد استفاده قرارمیگیرند مشغول کار هستید،درمعرض حلالها قراردارید:
صنایع مهندسی وطرح ریزی ، صنایع ساختمانی ، صنایع شیمیایی ، صنایع چاپ ، صنایع لاستیک ، سازی ، صنایع پلاستیک ، صنایع تولید کفش ، کارخانجات داروسازی ، صنایع نساجی ، صنایع غذایی ، صنایع چوب ، خشک شویی ها ، صنایع تولید رنگ ، صنایع تولید جوهر و مرکب
حلالها همچنین در بسیاری از محصولات زیر یافت میشوند:
مواد تمیز کننده وپاک کننده گریس وروغن
رنگ بَرها
رنگها،لاک وروغنهای جلا وبراق کننده
چسب ها
جوهر ها وپاک کننده های جوهر
حشره کشها
لوازم آرایشی
حلالها چگونه می توانند روی سلامتی اثر بگذارند؟
حلالهای مختلف می توانند از راههای مختلفی روی سلامتی تاثیر بگذارند.بعضی از اثرات کوتاه مدت شامل موارد زیر است:
تحریک چشم ها، ریه وپوست
سردرد
تهوع
سرگیجه
منگی وحواس پرتی
از دست دادن هوشیاری وحتی مرگ در اثر تماس با غلظتهای خیلی بالای بخارات حلالهامی تواند اتفاق بیفتد.
وقتی که در معرض حلالها هستید، احتمال ایجاد یک حادثه افزایش می یابد.همچنین دراثر تماسهای مکرربا حلالهایی که بصورت ذره در هواهستند می توانند باعث اثرات مزمن روی سلامتی شوند که ممکنست شامل درماتیت باشد.دیگر اثرات احتمالی بستگی به حلالی دارد که درتماس با آن هستید.
چگونه حلالها می توانند وارد بدن شوند؟
اگر بخارات یا فیومها را استنشاق کنید (راه استنشاقی).
اگر حلالها در تماس با پوست قرارگیرند وجذب شوند (راه پوستی).
اگر حلالهای مایع خورده شوند (راه خوراکی).
در صورتی که سلامتی ما در خطرباشد،چه کارهایی بایستی انجام داد؟
اگر معتقدید که در حین کارباحلالها تحت تاثیر آنها قرارمی گیرید، یا نگرانید که احتیاطات کافی بکار برده نمیشود،بایستی ابتدابه سرپرست،مسئول ایمنی یا یک دکتر مراجعه کنید.
چه احتیاطاتی بایستی بکار برده شود؟
هر چه بیشتر درباره حلالها واحتیاطاتی که بایستی بکار ببرید آگاه ترباشید، وضعیت شماایمن تر خواهد بود.به همین علت کسب اطلاعات وآموزش نیز بسیار مهم است.
اطمینان حاصل کنید که کارفرما شما را ازجزئیات مربوط به خطرات حلالهایی که استفاده می شود، احتیاطاتی که هنگام استفاده از حلالها بایستی بکار برده شود و روشهای اجرایی در مواقع اضطراری آگاه ساخته است.
برگه اطلاعات ایمنی(MSDS) وبرچسب محتویات ماده و موارد منعی که توسط سازنده نوشته شده را مطالعه کنید.اگر به توضیحات بیشتری نیاز است از کارفرما سوال کنید.
راجع به استفاده از مواد بدون حلال یا حلالهای ایمن تر نیز سوال کنید.
کنترل بخارات:
بطور کامل از تجهیزات تهویه ایی که کارفرما برای حذف بخارات از منطقه کاری شما تهیه کرده استفاده کنید.
هرگونه آسیب وخرابی سیستم تهویه یا تجهیزات حفاظتی را به کارفرما اطلاع دهید.
هرگونه وسایل حفاظت تنفسی را که در دسترس دارید بپوشید.وسایل حفاظتی را در یک محل تمیز قراردهید.مطمئن شوید که بطور تمیز نگهداری شده وبرای استفاده مناسب است.
ازتهویه طبیعی در صورت امکان استفاده کنید(با بازکردن درها وپنجره ها)
از تبخیر غیر ضروری حلالها بااستفاده در مقادیر کم ازآنها،بستن در قوطیهای حاوی حلالها واستفاده از درپوش های ظروف محتوی آلاینده های حاوی حلالها خودداری کنید.
پارچه ها وکهنه های آلوده به حلالها را دراطراف خود رها نکنید.
تماس با پوست:
از تماس پوستی با حلالها وهر محصولی که حاوی حلال است با استفاده از پوششهای حفاظتی مناسب ( دستکش،پیش بند،عینک حفاظتی یا شیلد های محافظ وغیره) خودداری کنید.
از حلالها برای پاک کردن رنگ،گریس وغیره از روی پوست استفاده نکنید.
موارد دیگر:
در جاهاییکه حلال وجود دارد ازغذا خوردن یا سیگار کشیدن خودداری کنید.
بعد ازکار باحلالها وقبل از خوردن یا کشیدن سیگار دستها رابطور کامل بشوئید.
از بکاربردن هرگونه دود،جوشکاری یا احتراق(شعله) در منطقه کاری خودداری کنید،چراکه ممکنست حاوی بخارات حلالهای کلره باشند که باعث خروج گازهای سمی ازآنها میشود.
کاردرفضاهای بسته:
اگر کار میتواند از راه دیگری انجام شود،کارفرما بایستی این مسئله را بررسی کند.اگر امکان این کار وجودندارد،یک سیستم ایمنی کار بایستی با تجهیزات اضطراری در محل بکار برده شود.هنگام کاردر فضای بسته احتیاطات خاصی لازم است تا ازتماس با حلالها جلوگیری شود.
دریک فضای بسته مانند یک مخزن،چاله،یک اتاق کوچک یاکنار یک وسیله نقلیه،بخارات حلالها نمی توانند براحتی ازمحل خارج شوند ومی توانند بسیار خطرناک وحتی مرگبار شوند.مراقب تشکیل بخارات یا گازهایی که می توانند سمی ، قابل انفجار یا قابل احتراق باشند، باشید.
در کل :
هر نوع ماده ایی که حاوی حلال است را استفاده نکنید،مگر اینکه بطور کافی تهویه شود و از وسایل حفاظت تنفسی استفاده کرده باشید.وارد فضاهای بسته ایی که ممکنست بخارات حلال وجود داشته باشد نشوید،مگر اینکه مطمئن باشیدکه محل ایمن است(توسط تهویه محل و چک کردن فشار هوای محل، یا مگر اینکه احتیاطات خاص بکار برده شود).
بر گرفته از وبلاگ بهداشت حرفه ای تهران

مقدمه:
يكى از فعاليت هاى شغلى كه گروه قابل توجهى به آن اشتغال دارند، اما نمود شغلى چندانى ندارد، «خانه دارى» است. در اين شغل همانند مشاغل ديگر عملاً عوامل بيمارى زاى متعددى وجود دارد. اين عوامل در گروه هاى گوناگون قابليت شناسايى و ارزيابى دارد و پتانسيل ايجاد تخريب و آسيب رسانى به دستگاه هاى مختلف بدن در آنها وجود دارد.از سويى شاغلان حرفه خانه دارى نيز همانند ديگر حرف نيازمند آشنايى با عوامل بيمارى زاى شغل خود هستند، شناخت مناسب مخاطرات و بيمارى هاى شايع در هر حرفه مى تواند موجب كاهش مواجهه و در نتيجه آسيب به بدن و به دنبال آن ارتقاى سلامت و تندرستى شود.
معمولاً هر ساله در روزهای پایانی سال و مقارن با انجام نظافت منازل در این ایام، به علت استفاده نادرست از برخی فرآورده های پاک کننده خانگی، مواردی از بروز مسمومیت با مواد شوینده بویژه پاك كننده ها و سفيدكننده ها افزايش مى يابد كه اغلب به علت مصرف زياد وايتكس است. براساس اعلام كارشناسان، سال گذشته حدود ۹۱ نفر در روزهاى پايانى سال و در ايام خانه تكانى بر اثر مسموميت با مواد شوينده، سفيد كننده و پاك كننده در بيمارستان لقمان حكيم بسترى شدند كه ۸۸ مورد مسموميت با مواد سفيد كننده و سه مورد مسموميت با مواد شوينده و پاك كننده بوده است.
بيشتر موارد مسموميت با شوينده ها از نوع استنشاقى است، استفاده از مواد سفيدكننده در فضاى بسته حمام و دستشويى به علت ايجاد گاز كلر، موجب تحريك راه هاى هوايى شده و علايم مسموميت در افراد بروز مى كند و سرفه، خس خس سينه و تنگى نفس بويژه در افراد داراى زمينه بيمارى هاى ريوى از جمله علايم مسموميت با اين مواد است. گاهى افراد بويژه زنان خانه دار براى پاكيزگى بيشتر سطوح سراميكى از مخلوط وايتكس و تركيبات اسيدى بسيار قوى مانند جوهر نمك استفاده مى كنند كه به علت برخى فعل و انفعالات شيميايى موجب آزاد شدن بيشتر گاز كلر و در نتيجه شدت علايم مسموميت مى شود و در صورت بالا بودن سن و داشتن زمينه بيمارى هاى ريوى و قلبى، مى تواند منجر به مرگ شود. لذا به زنان خانه دار توصيه مى شود از مخلوط كردن مواد سفيدكننده و جوهرنمك خوددارى كنند و هنگام شست وشوى حمام و دستشويى از ماسك هاى محافظ استفاده و پنجره ها را باز و تهويه را روشن كنند تا جريان هوا برقرار شود.
همچنين استفاده زياد از سفيد كننده و پاك كننده ، انواع حلال و مواد ضد عفونى بويژه در محيط هاى سربسته و كوچك مى تواند آسيب هاى جدى و گاه جبران ناپذيرى به ريه و مجارى وارد كند. اين درحالى است كه بسيارى از مواد ضد عفونى كننده نيز به راحتى از ماسك هاى كاغذى عبور مى كنند و مى توانند موجب آسيب ريه شوند. بنابراين تهويه مناسب در محل و استفاده نكردن از محلول هاى غليظ مى تواند به پيشگيرى از اين مشكلات كمك كند.
بيماران داراى مشكلات تنفسى مانند آسم يا افرادى كه حساسيت ريوى دارند، به هيچ عنوان نبايد با اين مواد شيميايى در تماس باشند و حتى افراد سالم نيز به اميد زدن ماسك هاى كاغذى، در محيط بسته و بدون تهويه نمى توانند از اين مواد استفاده كنند.
مشكلات پوستى ناشی ازتماس مستقیم با مواد شوينده و پاك كننده:
مشكلات پوستى و مخاطى از ديگر عوارض مصرف نادرست مواد شوينده مى باشد. تركيبات شوينده خاصيت سوزانندگى خفيفى دارند كه در نتيجه تماس طولانى با سطح پوست اثر تحريكى روى آن ايجاد مى كنند. معمولاً در روزهاى پايانى سال، بيمارى هاى ناشى از تماس مستقيم پوست دست با مواد سفيد كننده و پاك كننده و حتى تماس زياد با آب و رطوبت بشدت افزايش مى يابد، بيمارى «درماتيت» زنان خانه دار يا همان اگزماى دست شايع ترين بيمارى در اين ايام است كه خارش، قرمزى و خشكى پوست و تاول هاى ريز را به دنبال خواهد داشت. معمولاً تظاهر بيمارى در كف دست و روى نوك انگشتان بروز و گاهى فاصله ميان انگشت حلقه و كنارى را درگير مى كند و ضايعه اى به شكل پيش بند تشكيل مى شود كه به اگزماى پيش بندى معروف است. به علاوه زياد نگه داشتن دست در آب و رطوبت نيز منجر به ايجاد قارچ پوستى مى شود. اين ضايعات در صورت درمان نشدن بموقع موجب التهاب و ترك پوست مى شوند. همچنين تماس مواد شيميايى با پوست مى تواند عوارض مختلفى در بر داشته باشد، به عنوان مثال تماس مكرر با سفيد كننده ها موجب از بين رفتن چربى پوست در محل تماس شده و به دنبال آن خارش، سوزش، زخم، ترشحات آبكى و چركى ايجاد مى شود.
بهترين راه براى جلوگيرى از خشكى پوست و عود اين ضايعات، استفاده از كرم هاى حاوى اوره، گليسيرين، وازلين و غيره است. زنان خانه دار بايد هنگام خانه تكانى و استفاده از مواد شوينده، پاك كننده و سفيد كننده حتماً از دستكش استفاده كنند و به علت احتمال ايجاد حساسيت به دستكش هاى لاستيكى بايد ابتدا دستكش نخى و سپس از دستكش پلاستيكى استفاده كرد.
آسيب هاى ناشى از مواد شوينده بر چشم:
انواع مواد شيميايى در درجه هاى مختلف به چشم آسيب مى رسانند و مواد شوينده و رنگ بر ازجمله خطرناك ترين مواد براى چشم به شمار مى روند و در صورت تماس با چشم به سرعت قرنيه را زخم كرده و حتى در موارد شديدتر مى توانند به سوراخ شدن كره چشم منجر شوند. مواد شوينده همچنين مى توانند موجب ايجاد زخم هاى شديد در پلك شده و چسبندگى هاى كره چشم و پلك را به همراه داشته باشند. آسيب ناشى از اين مواد ممكن است آن قدر جدى باشد كه بينايى به طور كامل از بين برود.
در صورت تماس مواد شوينده يا هر ماده شيميايى ديگر با چشم بايد بلافاصله چند بار چشم را در آب باز و بسته كرد تا ماده از چشم خارج شود. در صورت باقى ماندن ماده شيميايى در چشم، در فاصله زمانى مراجعه مصدوم به چشم پزشك، آسيب ناشى از اين مواد شديد تر مى شود.
آسيب هاى وارده به چشم از نظر زمانى و مالى بسيار هزينه بر است و به علاوه آسيب روانى شديدى به دنبال دارد، بنابر اين پيشگيرى از اين موارد بسيار ضرورى است و بايد هنگام كار با مواد شيميايى و شوينده از عينك هاى حفاظتى استفاده كرد. همچنين بايد اين مواد دور از دسترس اطفال نگهدارى و در حداقل غلظت استفاده شوند، چرا كه هرچه ميزان غلظت بيشتر باشد، آسيب ناشى از اين مواد شوينده و پاك كننده شديدتر مى شود.
خطرمسمومیت کودکان باموادشوینده:
برخى نيز به علت بى دقتى و سهل انگارى، مواد پاك كننده و سفيدكننده را در دسترس كودكان قرار مى دهند و احتمال دارد آنها نيز به علت كنجكاوى با اين مواد در تماس قرار گيرند. اين كار منجر به التهاب و سوختگى دستگاه گوارش مى شود و عمل بلع را با مشكل مواجه مى كند. والدين در صورت مسموميت خوراكى فرزندان، نبایستی آنها را وادار به استفراغ كنند، زیرا اين كار موجب آسيب ديدگى و سوختگى بيشتر دستگاه گوارش مى شود. بنابراين بهتر است تا رساندن مصدوم به بيمارستان يا مراكز درمانى، عمل رقيق سازى با آب يا شير صورت گيرد و به دفعات و به مقدار ۳۰ تا ۵۰ سى سى به كودك، شير يا آب خورانده شود.
توصیه های ایمنی جهت پیشگیری از حوادث ناشی ازموادشوینده :
هنگام استفاده از شويندههاي شيميايي، حتماً از ماسك مناسب استفاده کنید.
èدر هنگام استفاده از مواد شيميايي و فرآورده هآی شوينده و پاک کننده ، پنجره ها را باز کرده و تهویه را روشن نمایید تا هوا بخوبي در محيط جريان داشته باشد .
èاز مخلوط کردن مواد شيميايي مانند جوهر نمک و مواد سفيد کننده جدا خودداري کنيد، بخار ها و گازهاي ناشي از اين اختلاط بسيار سمي و خفه کننده ميباشد .
بخار متصاعدشده از تركيب جوهرنمك و وايتكس بسيار خطرناك است؛ خصوصاً براي چشم، پوست و ريه. توصيه ميشود از تركيب اين دو ماده خودداري کنيد.
كاربرد فراوان مواد شوينده و پاككننده از جمله جرمگيرها و سفيدكنندهها در منازل، موجب انتشار برخي ذرات شيميايي خطرناك در توالت، حمام و آشپزخانه میشود و استفاده و تداوم اين مواد به همراه آب گرم هم اثر منفي آن را دوچندان ميكند.
محصولات شيميايي و شوينده را هميشه در ظرف اصلي آن نگهداري کنيد هيچگاه اين مواد را در ظرف مواد خوراکي ( مانند بطري نوشابه ) نگه داري نکنيد . اين عمل سبب خورده شدن اشتباهي اين مواد توسط کودکان مي شود .
èهميشه پس از استفاده از مواد شيميايي سريعا درب آن را ببنديد .
سيلسکوزيس
هرساله ۳۰۰ نفر کارگر در جهان بر اثر بيماری سيليکوزيس جان خود را ازدست می دهند
.توجه
احتمال خطر تنها هنگامی وجود دارد که سيليس به صورت کريستالی وجود داشته باشد، چه بسا موادی که حاوی سيليسند ولی تا هنگامی که از گردوغبار از آنها متصاعد نشود خطرناک نباشند و چه بسا مواردی که ذرات سيليس در هوا پراکنده اند ولی به چشم ديده نمی شوند
.صنايعی که در آنها احتمال ابتلا به سيليکوزيس وجود دارد
:·
صنايع آسفالت سازی·
صنايع سفالگری و سراميک سازی·
صنايع سيمان سازی·
کوزه گری·
ذوب آهن·
حفاری بتون·
مخلوط سازی بتون·
تخريب·
صنايع الکتريکی·
ريخته گری·
آسياب کردن·
شيک اوت قطعات ريخته گری شده و.....نام مواد
محصولي كه داراي سيليس است بايد برچسبي داشته باشد كه آن را نشان دهد
.ماشين آلاتي كه برروي سيليس فعاليت انجام مي دهند بايد علامتهايي داشته باشند كه هشدار لازم را در خصوص تماس با سيليس بدهند
.مسئوليت كارخانه
: بايد برروي تمامي موادي كه حاوي مقادير بيشتراز ۰.۱% سيليسند برچسب هشدار قراردهند.مسئوليت كارفرمايان
: بايد اطمينان حاصل كنند كه اين برچسب ها كنده نشده باشند.فرم فلزی کروم در سال 1797 میلادی کشف شد . این فلز دارای ظرفیت های مختلفی می باشد که عوارض آن نیز مرتبط با ظرفیت آن متفاوت می باشد . بیشترین شکل کروم به فرم کروم 2 و 3 و 6 ظرفیتی می باشد ( از آنجائی که کروم دوظرفیتی به کروم 3 ظرفیتی ( تری والان ) تبدیل می شود بنابراین بیشترین مواجهات را می توان به کروم 3 ظرفیتی ( تری والان ) ، 6 ظرفیتی ( هگزاوالان ) تقسیم نمود . به طور کلی آلیاژهای کروم مانند Stainless Steel ( که حاوی کروم ظرفیت صفر و کروم تری والانت می باشد ) سمیت کمتری نسبت به ترکیبات هگزاوالان کروم دارند . بیشترین مواجهات با کروم در صنعت ، مواجهات تنفسی و پوستی می باشد که از این مواجهات می توان به صنایع تولید کننده Stainless Steel و یا جوشکاری بر روی این آلیاژ اشاره نمود . از دیگر مواجهات با Mist کروم میتوان آبکاری را ذکر نمود که مواجهات با تری اکسید کروم ( Cro 3 ) مطرح می باشد . در مواردی که از پیگمانهای رنگی با پایه کروم استفاده می شود معمولاً کرومات سرب و روی بکار برده می شود که حاوی کروم 6 ظرفیتی می باشد و معمولاً پیگمانهای زردرنگ را تشکیل می دهند . سایر صنایعی که احتمال مواجهه با کروم وجود دارد شامل رنگ های نساجی ( معمولاً اکسید کروم ( Cr2o3 ) و سولفات کروم ) و همچنین در صنایع شیشه سازی ( فرم انعکاسی شیشه ) و همچنین در تولید سیمان این فلز بکار می رود .
عوارض بالینی کروم
عوارض کروم بستگی به ظرفیت کروم دارد و فاکتور مهم و تعیین کننده در آن قدرت نفوذ آن می باشد و فاکتور مهم دیگری نیز که بر قدرت نفوذ آن تاثیر دارد میزان حلالیت در آب این ترکیبات می باشد .
کروم 6 ظرفیتی براحتی از پوست سالم جذب می شود در حالیکه کروم 3 ظرفیتی تنها از پوست آسیب دیده جذب می شود . بنابراین گرچه کروم 3 ظرفیتی کارسینوژن می باشد ولی از آنجائی که قدرت نفوذ کمی به پوست دارد در محیط کار به عنوان کارسینوژن مطرح نمی باشد و تنها فرم 6 ظرفیتی کروم در محیط کار قدرت نفوذ به پوست دارد و وارد سلول می شود و سپس در داخل سلول به کروم 3 ظرفیتی ( فرم کارسینوژن) تبدیل می گردد . بنابراین احیاء داخل سلولی کروم 6 ظرفیتی عوارض کارسینوژیسته آن را افزایش میدهد در حالیکه احیاء خارج سلولی کروم 6 ظرفیتی به عنوان یک عامل حفاظتی مطرح می باشد .
عواملی که سبب افزایش جذب پوستی کروم می گردند شامل : افزایش PH ( در محدوده قلیایی ) ، التهابات پوستی ، زخم های باز ، از دست دادن رطوبت و چربی نرمال پوست و همچنین حلالیت ، مدت مواجهه و غلظت و PH آن در زمان مواجهه تاثیرگذار می باشد .
مهمترین مواجهات تنفسی که منجر به عوارض تنفسی از قبیل تحریک مخاطات تنفسی تا سرطان های راههای هوایی فوقانی و ریه می گردد شامل مواجهات با کرومات های 6 ظرفیتی می باشد .
کروم جذب شده اساساً از طریق ادرار دفع می شود و به طور متوسط نیمه عمر 41 – 15 ساعت دارد ولی در مطالعات Kinetic سه مدل مجزای زمانی برای دفع کرومات ها مطرح می باشد و اندازه گیری کروم ادرار ، بیشتر مواجهات اخیر با کروم را مطرح می سازد .
سایر روش های دفع کروم از طریق مدفوع ، تعریق و پوست و مو می باشد و گرچه این ماده در اکثر بافتها یافت می گردد ولی محل اولیه ذخیره کروم در کبد ، طحال ، عضلات ، چربی و استخوان میباشد.
- ترکیبات غیرقابل حل کروم (insolube) مانند دی کرومات تالیوم از آنجائیکه قدرت نفوذ کمتری دارند معمولاً ضرر کمتری دارند .
- ترکیبات بسیار حلال کروم ( highly solube ) مانند تری اکسید کروم ( cro 3 ) ، یا کرومیک اسید میتوانند ضایعات بسیار خورنده برای پوست و مخاطات ایجاد نمایند و ایجاد تحریک مخاطات و اولسر پوستی و همچنین درماتیت تحریکی و آلرژیک ایجاد نمایند ولی از آنجائیکه به سرعت از جریان خون حذف می شوند فرصت کمتری برای ورود به سلول و ایجاد تاثیرات سرطانزایی دارند.
- ترکیباتی از کروم که دارای حلالیت کم یا متوسط می باشد ( slightly or Moderately soluble ) میباشند مانند کرومات کلسیم ، بیشترین ریسک کانسر ریه را دارند و از سایر ترکیبات سرطانزای کروم می توان به کرومات های سرب و روی اشاره نمود .
اشکال کروم فلزی و کروم 3 ظرفیتی به عنوان ایجاد کننده کانسرهای ریوی و طبقه بندی نشده اند و در گروه 3 طبقه بندی IARC قرار دارند و بیشترین عوارض کانسروژینک کروم مربوط به فرم 3 ظرفیتی آن می باشد که معمولاً دوره کمون بیشتر از 20 سال دارد . کرومات ها علاوه بر کانسر ریه قادر به ایجاد کانسر در مجاری فوقانی تنفسی ( مانند سینوس ها ) نیز می باشند .
سایر عوارض پوستی کروم شامل ایجاد درماتیت های تحریکی و تماسی و همچنین اولسرهای پوستی ناشی از کروم می باشد ( Chrome hole ) که معمولاً علیرغم ایجاد ضایعات عمیق و punched out ، نسبتاً بدون درد می باشند و احتمال ایجاد عفونت های ثانویه باکتریال بر روی زخم های فوق وجود دارد و ممکن است برای ترمیم ضایعات ، قطع مواجهات برای چند ماه ضرورت داشته باشد و باید تا زمان بهبود کامل اولسرهای ناشی از کروم مواجهات قطع گردد . زخم های پوستی ناشی از کروم معمولاً بر مناطقی که بیشترین مواجهات وجود دارد ایجاد می گردد که می توان به برجستگی های استخوانی بر سطح دست و ساعد اشاره نمود .
عارضه دیگر ترکیبات کروم شامل تحریک مخاطات و ایجاد علایمی مانند اریتم گلو ، تحریک ملتحمه ، خارش و زخم مخاط بینی و در مواجهات بالا پرفوراسیون سپتوم بینی اشاره نمود و از آنجائی که در بسیاری از موارد صدمات به غضروف بینی در قسمت قدامی آن نمی باشد ممکن است دفورمیتی خارجی را به صورت مشهود ایجاد ننماید و ممکن است در مواجهات اولیه با Mist اسید کرومیک تنها شاهد نواحی پراکنده اریتماتو بر روی مخاط بینی باشیم که در صورت بستن سوراخ بینی توسط دست و ایجاد دم به کمک بینی احساس سوزش و درد شدید ایجاد می گردد .
از دیگر عوارض کروم ایجاد اختلال بویایی و زرد شدن دندان و زبان در طی مواجهات حاد و همچنین ایجاد ژنژیویت ، پریودنتیت و کراتیت ، کونژکتیویت ، برونشیت مزمن و انقباض برونش ها ، پولیپ بینی و سینوزیت در مواجهات مزمن می باشد .
عوارض کلیوی کروم شامل صدمه به لوله های پروگزیمال کلیوی می باشد که سبب افزایش دفع بتادو میکروگلوبولین می گردد که این تغییرات توبرلی معمولاً با قطع مواجهه قابل بازگشت می باشند .
معاینات و آزمایشات لازم برای افرادی که مواجهه با کروم دارند :
جهت بیولوژیک مانیتورینگ تنها مقایسه کروم ادرار در ابتدا و انتهای شیفت کمک کننده می باشد (سطح کروم به علت رژیم غذایی در بین افراد متفاوت می باشد ) ولی به طور کلی در صورتیکه هدف اندازه گیری مواجهات اخیر با کروم 6 ظرفیتی باشد اندازه گیری کروم ارتیروسیت کمک کننده می باشد زیرا کروم 3 ظرفیتی قادر به ورود به سلولهای خونی نمی باشد .
به طور کلی در مورد افرادی که مواجهات با کروم 6 ظرفیتی دارند ، موارد زیر جهت معاینات بدو استخدام توصیه می گردد .
الف ) اخذ شرح حال دقیق از نظر مواجهات و عوارض ناشی از کروم در مشاغل قبلی
ب ) در معاینات توجه دقیق روی پوست ، مخاطات و ریه توصیه می گردد و در هر وضعیتی که سبب افزایش عوارض ناشی از کروم می گردد ( مانند سیگار کشیدن ، آسم ، درماتیت ، حساسیت قبلی به کروم ) باید مورد توجه قرار گیرد و در صورت لزوم عدم مواجهه با کروم جهت شغل فعلی مورد بررسی قرار گیرد .
ج ) گرافی ریه در نمای قدام و لترال
د ) اسپیرومتری
ذ ) آزمایشات خون شامل CBC و تست های کبدی و کلیوی
و ) آزمایش ادرار و بررسی سطح پروتئین ، گلوکز و سدیمان و وزن مخصوص آن
در معاینات دوره ای تمامی موارد بالا بجز گرافی ریه به صورت سالیانه تکرار گردد و انجام گرافی ریه و سیتولوژی خلط بعد از 10 سال ( باتوجه به دوره کمون سرطان ریه ) توصیه می گردد .
در مورد افرادی که با ترکیبات 2 یا 3 ظرفیتی کروم مواجهه دارند اگر سابقه ای از مشکلات پوستی یا تنفسی دارند ارزیابی های لازم قبل از شروع بکار ضروری می باشد .
نکات قابل توجه دیگر جهت پیشگیری از عوارض کروم شامل :
1) استفاده از مواد آلترناتیو دیگر بجای کروم و در صورت عدم امکان جایگزینی استفاده از کروم 3 ظرفیتی بجای کروم 6 ظرفیتی در صورت امکان پیشنهاد می گردد .
2) کاهش مواجهات بوسیله روشهای کنترل مهندسی
3) آموزش کارگران در مورد اهمیت بهداشت فردی و استفاده مناسب از وسایل حفاظت فردی
4) معاینات منظم و توجه به شناسایی علایم تحریکی پوست و مخاط در مراحل اولیه
5) تبدیل کروم 6 ظرفیتی به 3 ظرفیتی به کمک احیاء کننده ها ( مانند ویتامین C ) و یا اضافه کردن فروس سولفات ( Feso 4 ) به سیمان جهت کاهش عوارض پوستی