X
تبلیغات
بهداشت حرفه ای و ایمنی صنعتی - بهداشت حرفه ای
پنجشنبه 26 دی1392 ساعت 12:50

سر و صدا یکی از مشکلات موجود که در اکثر صنایع وجود دارد. فایل آموزنده ای که در ادامه مطلب آماده دانلود می باشد به صورت ساده و کاربردی مفاهیم صدا، سرو صدا، اثرات آن، طریقه سنجش و ارزیابی آن را آموزش داده است.

اندازه گیری و ارزیابی صدا روشهایی که برای اندازه گیری و ارزیابی میزان تماس با صدا اتخاذ می شود، بستگی به هدف مورد نظر دارد:

الف) ارزیابی مخاطرات از بین رفتن شنوایی؛

ب) ارزیابی میزان تداخل با ارتباط ضروری برای ایمنی؛

ج) ارزیابی خطرها هنگام انجام کار.

 

صدا باید با روش های استاندارد که مطابق با هدف مورد نظر است سنجیده شود. روش ها باید مطابق با استانداردهای بین المللی یا مطابق با استاندارد معادل ملی باشد و ...

دانلود فايل

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
پنجشنبه 26 دی1392 ساعت 12:2
فایل آموزشی دوره کار در ارتفاع به صورت تئوری که یک پاورپوینت 75 اسلایدی بسیار مفید است که برای آموزش مطالب برای پرسنل استفاده میشود.


اهداف دوره

- ارتقاء فرهنگ ايمني

- افزايش آگاهي كاركنان رسمي و پيمانكاري در خصوص خطرات كار در ارتفاع و مقررات مربوط به آن

- كاهش شرايط ناايمن و رفتارهاي ناايمن

- كاهش حوادث، سقوط از ارتفاع

- افزايش بهره وري و كاهش هزينه هاي ناشي از اينگونه حوادث

دانلود فايل

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: ایمنی 
دوشنبه 9 اردیبهشت1392 ساعت 22:21

بر اساس اعلام سازمان بین المللی کار شعار روز جهانی ایمنی وبهداشت حرفه ای در سال ۲۰۱۳ میلادی مصادف با28 اوریل 2013( ۹ اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۲ ) پیشگیری از بیماریهای شغلی "

"The Prevention of Occupational Diseases" تعیین شده است .

علت عمده مرگ ومیر های مرتبط با کار در سرتاسر جهان بیماریهای شغلی هستند .بر اساس برآورد سازمان بیت المللی کار از 2.34 میلیون تلفات شغلی در هر سال تنها 321000 آن مربوط به حوادث شغلی است  2.02 میلیون مرگ باقیمانده به علت انواع مختلفی از بیماریها ی مرتبط با کار رخ می دهد .که روزانه به طور متوسط بیش از 5500 مرگ در دنیا به علت بیماریهای شغلی اتفاق می افتد .

اقدامات پیشگیرانه از بروز بیماریهای شغلی در محیط های کار ناکافی است واین مسئله اثرات منفی عمیقی نه تنها بر کارگران وخانواده های آنها بلکه بر کل جامعه به علت تحمیل هزینه های هنگفتی که در تولید واز بین رفتن بهره وری ایجاد می کند ، وارد می سازد . به اعتقاد سازمان بین المللی کار همه کشور ها می توانند گامهای موثر ومشخصی برای کاهش میزان بیماریها شغلی با اجرای برنامه های پیشگیرانه ایمنی وبهداشت ومحیط زیست( HSE) بردارند

The World Day for Safety and Health at Work in 2013 focuses on the prevention of occupational diseases
Worldwide, occupational diseases continue to be the leading cause of work-related deaths. According to ILO estimates, out of 2.34 million occupational fatalities every year, only 321,000 are due to accidents. The remaining 2.02 million deaths are caused by various types of work-related diseases, which correspond to a daily average of more than 5,500 deaths. This is an unacceptable Decent Work deficit.Type: Campaign
When: 28 April 2013
Where: ILO HQ Geneva
Contact(s): safeday@ilo.org

The inadequate prevention of occupational diseases has profound negative effects not only on workers and their families but also on society at large due to the tremendous costs that it generates; particularly, in terms of loss of productivity and burdening of social security systems. Prevention is more effective and less costly than treatment and rehabilitation. All countries can take concrete steps now to improve their capacity for preventing occupational diseases.

As every year, the ILO Programme on Safety and Health at Work and the Environment will prepare a report to serve as a background to the theme. It will call on governments, employers, workers and their organizations to collaborate in the development and implementation of national policies and strategies aimed at preventing occupational and work-related diseases

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
چهارشنبه 25 بهمن1391 ساعت 11:47

کلید واژه:

ارگونومی ، فعالیت های صنعتی ، رنگ شناسی، اثر رنگ، افزایش کارایی، مفاهیم رنگ، رنگ های ایمنی

 

مقدمه

رنگ پدیده ای است که از دو جنبه فیزیکی و شیمیایی مورد بحث قرار می گیرد و در جهان رنگ ، کیفیت مشاهده رنگها از طریق قیاس و توسط چشم و مغز صورت می گیرد . مشاهده رنگ یک واقعیت روانشناسی می باشد که از واقعیت شیمیایی رنگ متمایز است،  یعنی مساله رویت رنگ با ساختمان بنیادی رنگ تفاوت دارد . همانگونه که ارتعاشات صوتی می تواند از راه گوش خوشایند و لذت بخش و البته قابل درک باشد، رنگ نیز پدیده ای است که از راه چشم اثرات مفید یا مضری می تواند در مغز انسان داشته باشدو لذا مساله رنگ از بسیاری جهات بررسی می گردد به نحوی که :

  1. هنرمند به اثرات رنگ از نظر زیبا شناسی توجه دارد و نفوذ معنوی رنگ و خلاقیت آن را بررسی می کند
  2. روان شناس علاقه مند به شناسایی قدرت اثر تشعشعات رنگی روی مغز و روح آدمی است.
  3.  فیزیولوژیست اثرات نور و رنگ را  بر روی اعضای مختلف بدن مطالعه می نماید و مساله دیدن یکی از مسائل مورد مطالعه فیزیولوژیکی می باشد.
  4. شیمیست بر روی ساختمان مولکولی رنگها و رنگدانه ها و ذرات جسم سنگین و تهیه رنگ از مواد اولیه و غیره بررسی می شود
  5. و فیزیک دان نوع انرژی ، نوسانات ، اختلاط انوار رنگی طیف ، تجزیه نور ، فرکانس و طول موج اشعه های رنگی و رده بندی رنگها و اندازه گیری آنها مورد بحث قرار می دهد.
  6. در صنایع هم رنگ به عنوان عامل کمکی در افزایش کارایی و در نتیجه کیفیت محصولات، افزایش ایمنی کارکنان ، وسایل ارتباطی ، تزیین ، رمز و نشانه ف حفاظت و خدمات پشتیبانی مورد استفاده قرار می گیرد.

از این تاثیر امروزه در ساختمان منازل مسکونی و دفاتر کار استفاده شده و در کارگاهها و کارخانجات صنعتی برای انتخاب ماشین آلات و انواع وسایل جانبی استفاده می شود. زیرا انتخاب رنگ مناسب باعث ازدیاد قدرت کارگران و افزایش حجم تولید می گردد. به طوری که یک کارخانه جوراب سازی در آلمان توانست با استفاده از این مسئله تولید خود را تا 20% افزایش دهد.

 

 تاثیر رنگ در فعالیت های صنعتی

اهمیت محیط انسان

هدف اصلی از بررسی این عامل در فعالیت های صنعتی پیدا کردن راههای موثر تری برای القای روحیه کار در کارگران و ایجاد فضای بهتر یادگیری در انها با توجه به عامل مشتری مداری سازمانی است . همانطور که می دانیم این عامل از طریق بررسی خواسته های مشتری بر  اساس نیاز انها صورت می گیرد اما تاچه حد با بررسی عوامل تولیدی و بهبود مواد اولیه به افزایش کیفیت محصولات  کمک می کنیم ؟ در حالی که می دانیم بسیاری از عواملی که مستقیما به تولید محصول بهتر می انجامد به بهره گیری مناسب از عوامل تولیدی بخصوص عامل نیروی انسانی مربوط است. همواره ایجاد محیطی سازگار تر باتوجه به نوع تولید و تخصص و روحیه کارگران منجر می شود که هر فرد با ایجاد هماهنگی های مناسب با محل کار خود، هم فضای تولیدی و هم فضای آموزشی محیط کار را در جهت تولید محصولاتی بهتر هدایت کند. اما این فضای تولیدی با چه عواملی ثمر بخش تر خواهد بود؟ عواملی که درمبحث ارگونومی ذکر کرده و به بررسی عامل مورد نظر یعنی تاثیر رنگ در صنعت خواهیم پرداخت.بدین منظور قبل از ارائه مطالب اصلی و شناخت ارگونومی کار به بیان اهمیت و جایگاه هنر برای بشر اولیه خواهیم پرداخت .  توجه به این مقوله برای شناخت تاثیرات ارتباط افراد با هم در محیط کاری و چالش های روانی افراد با ذهن خودبا طبیعت تولیدی کارگاهها می باشد چرا که نقش سازنده ی روحیه یکارکنان در افزایش کارایی کارخانجات نتیجه ای انکار ناپذیر دارد. پر بیراه نیست که بگوییم انسان از آغاز خلقت به دنبال مدیریت بر زندگی خویش بوده است ، اما این پیوند مدیریت با هنر ابتدا به صورت نوعی دکوراسیون و هنر محیطی ظهور می کند. همزیستی انسانها با یکدیگر از یک سو و لزوم سازگاری وی با محیط پیرامونش از سوی دیگر ناخودگاه سبب ظهور رهبری و مدیریت می شود.در واقع تاریخ مدیریت را باید از جایی بدانیم که انسان مالک می شود مالک محیطی که در ان زندگی یا کار می کند و آن محیط را نیازمند مدیریت سالم می داند حال مدیریتی که همراه با کار کردن های مداوم فکری و فیزیکی می باشد . آن محیط به قدری برای انسان همیشگی هست که همانند خانه ای که در ان زندگی می کند نیاز با ارامش و هیجان کافی دارد . همانطور که می دانیم تمامی محیطهایی که انسان در ان قرار می گیرد نیازمند همخوانی با روحیات ان شخص دارد تا همانگونه که در عصر جدید گستره فعالیت هایی که در خانه و بدون حضور در ادارات انجام می گیرد به مراتب بیشتر شده و این نشان می دهد که محل کار هر فردی باید به دور از دغدغه هایی باشد که انسان در طول روز انها را ازمحیط خانه اش دور می کند . مثل سرو صدای کمتر، نور کافی، رنگهای مناسب، دکوراسیون هماهنگ با افراد و... در اینجا با توجه به عامل رنگ و کارکرد آن در بهبود فعالیت های سازمانی به پویایی و کارایی سازمان توجه می شودو در پی ای پاسخ هستیم که آیا وجود حداقل اطلاعات هنری راجع به محیط یک سازمان و توجه مدیران آن به مفاهیم هنری می تواند باعث افزایش راندمان کاری سازمان شود و یا نه؟ و اینکه میزان این اثر گذاری تاچه حد است؟

 

آشنایی با مفهوم ارگونومی

  ارگونومی علم هماهنگ کردن توان فیزیکی ، توان روانی ،محیط کار و تکنولوژی است . براساس این تعریف زمانی کارکنان داری عملکرد مطلوبی هستند که بتوان در سازمان بین ابعاد و توان فیزیکی و روانی و محیط کار سازگاری و تعادل ایجاد کرد . به همین علت در مدل عملیاتی توسعه منابع انسانی برای افزایش کارایی و بهره وری عمدتا از ارگونومی استفاده می شودو این به خاطر آن است که ارگونومی به مقدار زیاد باعث صرفه جویی در وقت و انرژی شده و کارکنان با حداقل صرف انرژی فیزیکی و روانی ،حداکثر کار یدی و فکری را برای سازمان انجام می دهند. توجه شود که برای استفاده از ارگونومی برای بالا بردن میزان بهره وری در سازمان لازم است که اقدامات زیر صورت بگیرد.

  1. اندازه گیری ابعاد فیزیکی کارکنان از نظر قد ، اندازه بدن ، وزن و میزان چابکی و انعطاف پذیری بدن با ابزار ها ی موجود در علم پزشکی.
  2. اندازه گیری ابعاد و ویژگی های روانی و شخصیتی کارکنان که در این زمینه با توجه به مطالعات و پیشرفت های روان شناسی می توان کارکنان را از ابعاد و زوایای مختلف مورد بررسی  قرار داد . مولفه های روانی مورد نیاز در ارگونومی عبارت است از ویژگی های شخصیتی ، علایق، رضایت شغلی ،درون گرایی و برون گرایی، هوش عاطفی ، هوش منطقی ، انگیزه ها ، ادراکات، مفروضات ذهنی و اختلالات روانی هر فرد است.
  3. بررسی ویژگی های شغلی و ایمنی در مشاغل سازمانی که چه فعالیت هایی با چه محتوایی و با چه ابعادی از حجم و کیفیت و در کدام محدوده زمانی بایستی انجام شود.
  4. بررسی شرایط ماشین آلات و تجهیزات سازمانی و به طور کلی شرایط فیزیکی کار. در ارگونومی مشخص کردن مولفه های فوق دشوار نبوده و با برنامه ریزی و به کار گیری ابزار های مربوطه می توان انرا انجام داد. آنچه برای عملیاتی کردن ارگونومی در افزایش بهره وری مهم است نحوه ترکیب و تنظیم مولفه هاست . در صورت وجود نا همانگی بین مولفه ها عملکرد و بهره وری کارکنان تک بعدی شده و افت پیدا می کند. ولی در صورت ایجاد هماهنگی بین مولفه های ذکر شده در توان کارکنان موثر بوده و عملکردشان را افزایش خواهد داد.

 

اثر جنبه فیزیکی ارگونومی بر بهبود  کار

از جمله آثار فیزیکی ارگونومی آثار ادراکی و روانی رنگها می باشد که روانشناسان معتقدند روشنایی زیاد قدرت بینایی را افزایش داده ادراک را دقیق تر می کند و حرکات فرد را آسانتر می نماید و از سوی دیگر در محیط روشن تر رنگها را بیشتر تشخیص می دهد. عملکرد کارکنان تحت تاثیر تیز بینی آنها قرار دارد. توجه داشته باشیم که تیز بینی همانگونه که به مکانیسم بینایی هر فرد بستگی دارد به روشنایی محیط کار نیز وابسته است که البته میزان روشنایی در مشاغل مختلف متفاوت است.. آثار روانی نور شدید موجب افزایش تمرکز شده و خستگی اندام های حسی و حرکتی را به شدت کاهش می دهد. تحقیقات حاکی از آن است که نور سفید خلق و خوی انسان را بهبود بخشیده و نیروهای انگیزشی فرد را در انجام فعالیت افزایش می دهد. به همین علت ارتباطات میان افراد مناسب تر بوده و در جهت انجام مسئولیت های فردی قرار می گیرد.

قدرت بینایی کارکنان با بالا رفتن سن کاهش می یابد بنابراین به همین نسبت نیاز این افراد به روشنایی بیشتر بوده و کارکنان فعال با گروه سنی بالای 45 نیاز به نور متناسب با قدرت بینایی خود دارند چرا که در صورت عدم تعادل مناسب هم دچار نقصان عملکرد می شود و هم موجبات آسیب های تدریجی کارکنان را فراهم می کند. اسیبهایی که هر فرد در محیط کاری خود با ان مواجه می شود به مرور زمان در کارایی افراد تاثیر گذاشته و کیفیت هر محصولی را به وضوح کاهش می دهد .اثار نامطلوب محیط های نامناسب تنها به نور ناکافی در محیط ختم نمی شود بلکه اثر گرما و سرما، رطوبت و هارمونی رنگهایی که به گونه نامناسب انتخاب شده اند در عملکرد فرد خلل ایجاد کرده و مجموعه کارکنان را در انجام خط مشی های کلی سازمان ناموفق می کند چرا که در این صورت عموم سرمایه گذاری های عمده مدیران در هر بخش ثمر بخش نخواهد بود. به عنوان مثال اثر گرمابر عملکرد بدین صورت است که در محیط های گرم امکان تبادل حرارت بین بدن انسان و محیط وجود ندارد در حالی که حرارت بدن ضمن انجام کار افزایش داشته و آثار منفی کار در محیط گرم از جمله کاهش قدرت بدنی،تقلیل تمرکزوپایین آمدن سرعت واکنش های حرکتی را به دنبال دارد. سرما نیز کارایی افراد را سخت تر کرده حرکت عضلات بدنی را کند نموده و موجب کرختی آنها در حین کار می شود. دانشمندانی چون پیلر و مک ورث نشان داده اند که سرعت واکنش های عضلانی و تمکز در محیط های سرد20 تا 30 درصد کاهش می یابد.اثر رطوبت بر عملکرد افراد نیز از طریق کاهش اکسیژن آزاد در هوا و اشباع شدن هوا از بخار آب صورت می گیرد.

 

اثر رنگها

رنگها هر کدام بر فرد اثر خاص و متفاوتی دارند که به دنبال آن رفتار و عملکرد فرد را تحت تاثیر قرار می دهد. روانشناسی کار، رنگ را در محیط کار به عنوان یک متغیر فیزیکی در نظر دارد که می تواند بر میزان بازدهی کارکنان تاثیر بگذارد.

 

 

جدول شماره 1 تاثیر عوامل ارگونومیک بر بهبود عملکرد را نشان می دهد.

 

روشنایی و نور شدید

قدرت بینایی را افزایش، ادراک را دقیقترمی کند . منجر به کاهش خستگی اندامهای حسی و حرکتی شده و نیروهای انگیزشی فرد را افزایش می دهد.

میزو صندلی مناسب

کاهش نیروهای ماهیچه ای و تنش در عضلات، جریان صحیح وبهتر خون، کاهش درد در ناحیه پشت و عصب سیاتیک

سرو صدا

سرو صدای بلند یاد گیری و یاد سپاری را مختل می کند تمرکز را کمتر کرده

منجر به فراموشی و کاهش جنبه ذهنی و شناختی عملکرد شغلی می شود.

درجه حرارت

محیط گرم کاهش قدرت بدنی ،تقلیل تمرکز و پایین آمدن سرعت واکنش های عملی ، سرما باعث کاهش کارایی و کاهش سرعت واکنش های عضلانی

 

رنگ

رنگهایی مثل آبی تیره فشار خون را کاهش داده احساس امنیت کارمند را افزایش می دهد. رنگ قرمز حس رقابت  و هیجان را در سازمان افزایش می دهد.زرد شادی آور ،تلقین کننده امید و فرح بخش است.

طراحی محل کار

افزایش تماس و ارتباط افراد با یکدیگر ، افزایش میزان احتمال اجتماعی شدن افراد.

موسیقی

تم های شاد منجر به افزایش احساس سر زندگی و از بین بردن حس بی حوصلگی و سستی

فضای استرس شغلی

افزایش فشار روانی کاهش تمرکز حواس پرتی اختلال حافظه تردید در انجام کارها و کاهش قدرت تصمیم گیری.

 

 

شرایط محیطی عامل موثر در کار کردن

تحقیقات مختلف در حوزه روان شناختی صنعتی و سازمانی نشان می دهد انجام کار در محیط های دارای نور مناسب ، تهویه هوای مناسب و فضای کافی تاثیر مثبتی روی شیوه عمل کارگران دارد، اما لازم است بیش از هر چیز به تناسب محیط کار با آرایش ظاهری ان توجه شود . بنابراین بهتر است تا به طبقه بندی مشاغل هم توجه کنیم . مشاغل مختلف را بر اساس ملاک های متفاوتی می توان تقسیم کرد . ممکن است بر اساس اینکه مشاغل به چه شیوه ای انجام می پذیردو چگونه انجام می گیرند دسته بندی صورت بگیرد. اما در اینجا به طبقه بندی هایی اشاره شده که اثرات مستقیمی در چگونگی آرایش محیط کار دارد.

 

1. طبقه بندی  مشاغل بر اساس فعالیت فکری و بدنی :

برخی از مشاغل مشاغلی هستند که عمدتا با نیروی جسمی سروکار دارد و فرد در انجام آنها انرژی فیزیکی صرف می کند.و عمدتا از اعضای بدن خود و به ویژه از دستها استفاده می کند. در مقابل کارهایی هم وجود دارد که فعالیت فکری نقش بیشتری در ان دارد . البته تفکیک این مشاغل هم به این سادگی نیستو ما در کلیه کارها چه بدنی باشد و چه فکری باز هم از هر دو نیرو استفاده می کنیم. اما در هر یک از این نوع مشاغل رنگها تاثیرات متفاوت تری داشته و به گونه ای خاص در عملکرد فرد تاثیر گذار است. مانند مشاغل یدی که با کار در محیط های تیره و تاریک با نور ناکافی و در نتیجه ان عدم انعکاس کافی نور به اجسام مختلف( البته در صورتی که اجسام و محیط رنگهای مناسبی دارند) باز هم کارایی فرد را کاهش می دهد . در اینگونه مشاغل مدیران با ایجاد محیط های جذاب و در اختیار قرار دادن ابزار آلات رنگی  روحیه کار و هیجان  های روحی رابالا می برند. و در مشاغلی که نیاز به تمرکز فکری در آنها بسار است با ایجاد هارمونی رنگها به طور مناسب به تمرکز بیشتر مدیران و مسئولان در محیط کار می افزاید.

2. طبقه بندی مشاغل از بر اساس ابزار ها و تجهیزات مورد استفاده:

برخی از مشاغل به ابزارآلات ، دستگاهها و سالن های مخصوصی نیازمندند و برخی چنین محدودیتی ندارند و در استفاده از ابزار آلات آزادی عمل بیشتری دارند. بررسی ابزارآلات و تجهیزات متناسب با تمرکز روانی هر فرد منجر به استفاده صحیح و به جا از ابزار آلات می شود . توجه داریم که تجهیزات کثیف و تیره رنگ به مرور زمان کهنه تر شده و به علت ناهم خوانی با روحیه هر فرد منجر به عدم استفاده درست شده و فرد با هر بار تماس با این تجهیزات خستگی بیشتری را تجربه می کند.

3. طبقه بندی مشاغل بر اساس مکان انجام آن:

برخی از مشاغل به هوای آزاد نیاز داشته و یا در مکانهای متغیر صورت می گیردو برخی دیگر در محیط های ثابت مثل کارگاهها ی تولیدی و بسته بندی و کارخانجات صورت می گیرد ، هر کدام از این مشاغل به گونه ای با تغییر رنگهای ساختمانی چه در درون واحد ها و چه در بیرون از کارخانه مواجه هستند. ترکیب مناسب رنگهای فعالیت زا و آرامش بخش باعث می شود که تحرک کاری فرد کاهش پیدا نکرد و تمرکز او بیشتر در جهت انجام درست کار باشد.در ادامه به شناخت دستاورد های واقعی عملیاتی شدن ارگونومی در کار پرداخته و سپس مفاهیم رنگها و تاثیر هر کدام در ارگونومی را بیان خواهیم کرد.

 

دستاورد های واقعی ارگونومی در کار

  1. افزایش رضایت شغلی
  2. خستگی کم و دلبستگی به کار
  3. سلامت جسمی و روانی کارکنان
  4. افزایش راندمان کاری و بهره وری

5.صرفه جویی در انرژی روانی و جسمی

6. هماهنگ کردن مشاغل با شرایط کارکنان

7. تسلط بر محیط کار و مدیریت بر ابزارآلات

 

 به خوبی از این بحث می توان نتیجه گرفت که افزایش کارایی کارکنان با بالا بردن این پارامتر ها به سادگی صورت می گیرد و چه بسا که تاثیر رنگ در تمامی این موارد انکار ناپذیر است . با به کارگیری از مزیت هایی که رنگ در ذهنیت افراد ایجاد می کند می توان روحیه ی کارکنان را نسبت به آنچه که خود تولید می کنند تغییر دهد و با ایجاد انگیزش روحی در آنان خلاقیت و توانایی ابداع روشهای جدید تولید را به حداکثر خود رساند.با بررسی کاربرد رنگ در ارگونومی به جنبه های کاربردی و موارد استفاده از این عامل در ارگونومی می پردازیم.

 

کاربرد رنگ در ارگونومی

تاثیر رنگ در زندگی شخصی و کاری انسان بیش از حد تصور است ، چرا که با ایجاد محیطی مطابق با خواسته ی افراد توان آنان را در شکل دهی نیروهای بالقوه شان می افزاییم.با توجه به اثر بسیار زیاد رنگ در سیستم های مختلف و نقش آن در طراحی و توسعه سیستم های انسانی ، ارگونومی و مطالعه ی ویژگی های رنگها ، اثرات آن بر روانشناسی او و فرایند دریافت و تحلیل رنگها برای مهندسان صنایع و طراحان سستم های صنعتی –خدماتی لازم است. پژوهش دانشمندان نشان می دهد که رنگها همان گونه که بر روح و روان آدمی تاثیرات گوناگونی می گذارند،جسم اورا نیز تحت تاثیر می گذارند.

 رنگ و زندگی حرفه ای

  1. رنگ و لباس های اداری
  2. رنگ و دفتر کار
  3. ارتباط و وابستگی
  4. مزایای تبلیغاتی

 

رنگ و طراحی

معمولا دکمه های حساس و اعلان خطر  ویا اهرم های توقف اضطراری به رنگ قرمز می باشد. برعکس رنگ سبز نشانه عبور و امنیت است. در طراحی بسیاری از وسایل به کار بردن رنگ های مختلف در قسمت های گوناگون برای گویا تر ساختن وظایف امری اجتناب ناپذیر است

رنگ و ساختمان

به کار بردن رنگ های سرد برای اجزای اتاق خواب مکانی به دور از تنش و آرامش بخش را برای افراد فراهم می کند، رنگ آمیزی دیوارها برای ایجاد آرامش و یا راحتی اعصاب در ساختمانها توصیه می شود.

رنگ محیط کار 

اهمیت رنگ آمیزی محیط کار تنها در صورت اعمال آنها در فضای فعالیتی کارکنان مشهود خواهد شد چرا که ایجاد محیطی که فرد در آن همانند منزل خود احساس آرامش می کند این امکان را فراهم می آورد که از فرار روحی فرد از محیط کاری اش جلوگیری شود.

 

 

 

آشنایی با مفاهیم رنگها

سردی و گرمی

شامل حس درونی رنگهاست که از طبیعت الهام گرفته است. قرمز، نارنجی و بنفش مایل به قرمز ، گرم هستندو رنگهای آبی ، سبز و بنفش مایل به آبی از رنگ های سرد محسوب می شوند.عموما ترکیب رنگهای هر گروه نیز به شرط عدم تمایل به تیرگی شدید از گرمی و سردی همان گروه تبعیت می کند و طبیعی ست که میزان ترکیب رنگها از هر گروه که باشد تاثیرات متفاوتی خواهد داشت.که شاید به ظاهر بی اهمیت ولی در باطن عمیق و فراموش نشدنی می باشد.

تضاد رنگها

خصیصه ای از رنگ است که بستگی تام به مشخصات رنگهای مجاور دارد و عبارت است از اختلاف بین تیره و روشن در یک تصویر. اگر تضاد کم باشد تصویر مسطح دیده می شودو حالت عمق و برجستگی آن از بین می رود. تضاد رنگ متعلق به شخصیت های شاد ، پر تحرک و اجتماعی استو عدم تضاد مربوط به شخصیت های آرام ، خنثی و تاثیر پذیر است. اما این تعبیر همه جا عمومیت ندارد بلکه به تناسب شرایط زمانی و مکانی متغیر است.

مکمل

حالتی از همنشینی رنگهاست که در آن رنگها دوبه دو در کنار هم بیشترین هماهنگی  و هارمونی را با هم ایجاد می کنندو بیننده را آزار نمی دهد. در عین حال خلا کمبود رنگ  جبران می کند و برای درک بهتر باید به دایره رنگ توجه کرد.

 

اثرات روانی رنگها در محیط کار

تحقیقات کم و پراکنده ای که پیرامون اثرات رنگ بر افزایش کارایی در سازمان و نیز مخاطبان سازمان انجام گرفته اما هیچ یک از این تحقیقات به صورت تخصصی به این موضوع نپرداخته است وهمچنان این موضوع در مهجوریت به سر می برد . شاید دلیل اصلی آن، تنوع حوزه های فرهنگی و مدیریتی در سازمان ها باشد که در کنار توجه به ابعاد روانشناختی فردی ابراز نظر مطلق و علمی را دشوار می کند.

 

آبی : نشان از آرامش و خشنودی دارد ، یکپارچکی و تعلق خاطر در برخی موارد امنیت و ثباط را به همراه دارد. خلق و خوی آرام و طبیعتی زنانه و روشنی و درخشش دنیای باستان را نیز با خود دارد. اثر روانی آن حس سرما بوده و ادراک آن طعم شیرین است . محتوای عاطفی آن ملایمت و اندام آن پوست است مناسب ترین رنگ برای بیان معنای فلسفه ، تفکر و تعقل است.با تفاسیر بالا می توان دریافت که کارکرد اصلی این رنگ در سازمان هایی مبتنی بر فعالیت های فکری و یا سالن جلسات و اتاق فکر است.

قرمز : رنگ انرژی و فعالیت است ، نبض را تند و فشار خون را بالا می برد، معنای آرزوی شدید برای زندگی و تجربه گرایی داشته ، بیانگر میل و اشتیاق ،هوس و هیجان است. طبیعت مردانه داشته و اثر روانی ان گرما است ادراک حسی آن طعم تند است و اندام های اصلی آن ماهیچه های سخت و اندام تناسلی است. قرمز رنگی مادی است که برای بیان مفاهیم خطر ، اراده و جنگ استفاده می شود. معمولا در سازمان هایی که مبتنی بر فعالیت های جسمی است کاربرد داشته و در ارگونومی رنگ اخطار است. استفاده نامناسبو با شدت زیاد  استرس کارگران را افزایش داده و منجر به طپش قلب و عدم تمرکز مناسب می شود.ترکیب این رنگ با رنگهای تیره تر و آرام تر مانند رنگهای موسوم به قهوه ای و سیاه در محیط های صنعتی، کارگاه ها و سالن های  تولیدی بسیار مناسب است.

زرد : رنگ تلقین و تشویق دیگران بوده و مانند قرمز نبض را تند می کند. این رنگ بیانگر روشنی ، شادمانی ، حساسیت ها، و توسعه طلبی بوده و روحیه رقابت کارکنان را بالا می برد. اثر روانی ان گرمای ملایم بوده و ادراک حسی آن زنده دلی و اندام ان سیستم های عصبی و بینایی هست. زرد رنگی ماورایی و برای بیان مفاهیم توجه ، دقت ، و دعوت به چیزی است و در سالن های رفت و آمد و اعلام توجه و دعوت ، گوشزد کردن قوانین و سوق دادن به امری مهم در کارگاه ها و دستگاهها استفاده می شود. باید از هارمونی این رنگ با رنگ های تیره خودداری کرد چرا که  اثر روانی آن نا امیدی ست . این رنگ مناسب برای سازمان های برونگرا ، تجاری ، فعالیت های مبتنی بر  ارائه خدمات به مشتری ست.

سبز : رنگ نشاط ، شادمانی ، تجدید روحیه و قوا، سمبل جوانی و محیط زیست است. مناسب برای  سازمان های فرهنگی بوده و به هدف های سازمانی رنگ و روح تازگی داده و ارمغان آور است. برای  کارگاه هایی که با کارهایی سخت و محیطی نیمه تاریک دارد مناسب است.

 از انچه که در بالا گفته شد می توان فهمید که رنگ غالب در سازمان ها شامل رنگ دیوار ها ، درها، پنجره ها ، مبلمان ، و حتی رنگ بندی تابلو های روی دیوار و سایر اقلام محیط کار چگونه باید باشد.   

 

بررسی ویژگی های  روانی یک محیط کار مناسب

 

 بر طبق نظر روانشناسان محیط کار باید از نظر...

 زیبایی و هماهنگی مثل یک گردشگاه

 پاکیزگی و بهداشت مثل یک آرایشگاه

دلبستگی و تعلق خاطر مثل زادگاه

روحیه کار و تلاش مثل ورزشگاه

معرفت اعتقادی و اخلاقی مثل عبادتگاه

اندیشه و دانش مثل دانشگاه

هنر و خلاقیت و محصول جدید مثل نمایشگاه

رعایت نظم و انظباط مثل اردوگاه

کار و تولید و صنعت مثل کارگاه

جستجوی مشکل کار و تولید و حل آن مثل شکارگاه

امنیت خاطر و حل مشکلات زندگی مثل پناهگاه باشد.

 

برای بسط و گسترش این موضوع توجه به نکات زیر الزامی است:

 می دانیم که انسان با روحیه ی کنجکاوانه ی خود توانسته روح تولید و ایجاد ارتباطات را در خود ایجاد کند اما با توجه به پیچیدگی های نیاز های او چه از لحاظ روحی و چه از لحاظ جسم فیزیولوژیکش نیازمند این هستیم که بر طبق تطابق خواسته های او برای انجام کارها و میزان هماهنگی محیط اطرافش  رابطه ای به نام ارگونومی ایجاد کنیم که این ارگونومی و یا بهبود و اصلاح شرایط انجام کار تا جایی کاربرد خواهد داشت که همه چیز با نظر سنجی و علم به خواسته های افراد انجام بگیرد. به عنوان مثال وقتی که می گوییم فرد در محیط کاری خود نیازمند تفریح و سرگرمی به تناسب شرایط شغل خود هست و تلاش داریم که این تفریح و سرگرمی را بدون اتلاف وقت و همزمان با انجام کارهای تولیدی او اعمال کنیم ، باید تمامی شرایط محیطی را در راستای آرامش و ایجاد تنوع چه از لحاظ فعالیت هایی که انجام می دهد و چه از لحاظ ایجاد تغییر و تحول در محیط کاری اش  فراهم کنیم. مبحث  رنگ آمیزی اتاق های کاری ، کارگاهها، سالن های تولیدی و بسته بندی ، با بیشترین هماهنگی رنگهای مختلف منجر به ایجاد دیدی جدید نسبت به فضاهای کاری می نماید به طوری که فرد همزمان با انجام فعالیت ها خود را نیازمند تغییر فضا و دل کندن از کار نمی بیند. دومین مورد ایجاد محیطی پاکیزه در محل مورد نظر است .همواره  کار کردن در محیط های آلوده و نامنظم کارگران را فقط برای انجام کارهای مربوط به خود وا می دارد و تمایل دارند که به دور از دغدغه های محیطی  و بدون ارتباط با افرادی که با انواع  آلودگی ها در تماس هستند اعمال وظیفه کنند.مانند آلودگی های ناشی از ایجاد گرد و غبار که با وجود استفاده از رنگهای تیره در محیط کاری کمتر به چشم می آید و کارگران را در انزوای خود فرو می برد چرا که اگر دستگاهها، ابزار آلات و یا فضاهای تولیدی به قدر کافی نور داشته و رنگهای روشن تری داشته باشد ، میزان بی توجهی مدیران میانی و رده بالایی به اصول پاکیزگی بیشتر می کند . کما که همین استفاده درست ازرنگ باعث می شود تا کارگران به بروز دادن تولیدات خود و ایجاد خلاقیت بپردازند.همین توجه متناسب به رنگ آمیزی در انان حس دلبستگی و تعلق خاطر را افزایش داده و روحیه کار و تلاش انان را در جهت جلب رضایتمندی مدیران و مشتریان مضاعف می کند .

در مبحث مفاهیم رنگها با انواع تاثیرات رنگها آشنا شدیم ، در کشور اسلامی ما استفاده درست و بجا از بعضی از رنگها منجر به همخوانی و هماهنگی کارکنان با خط مشی کلی سازمان می شود . به عنوان مثال رنگ سبز در ایران حالت تقدس دارد و اگربا رنگ آمیزی محیط کاری با ترکیبات این رنگ و یا با اضافه کردن پارچه هایی به این رنگ در بعضی مناسبت ها، توجه کارکنان را به وسیله ی  اندیشه و اعتقادات آنها، جلب کرده و حس اعتماد و همکاری در انان ایجاد می شود.

 ایجاد هارمونی و ترکیبات مناسب رنگها، منقش کردن دیوار ها با تصاویری از این هارمونی و حتی نصب تابلو هایی  با سبک بازی رنگها، در دیوارهای سالن ها و اتاقها کارکنان را کنجکاو کرده و آنان را با ذهن جستجو گر خود رها می کند.به طور معمول نصب این تابلوها در مسیر های رفت و آمد کارکنان و یا استراحتگاه انان و یا در غذاخوری ها توصیه می شود تا بی جهت با نصب در مکان های نامناسب تمکز ذهنی انها را به هنگام کار در مکانهای تولیدی به هم نریزد. به همین منوال تمامی نیازمندی های افراد برای رنگ آمیزی مناسب محیط باید در نظر گرفته شود تا حداکثر رضایت کارکنان و مدیران را فراهم کند.توجه به این نکته ضروری است که مدیران مجبور به استفاده رنگ در تمامی این موارد نیستند و حتی استفاده رنگ در یکی از این موارد هم محیط کار را برای کارکنان آرا متر و جذاب تر خواهد کرد . چه بسا که رنگ امیزی بیش از حد در محیط کار تمرکز افراد را به هم زده و محیط ی کودکانه به وجود می آورد.

 

تقسیم بندی اثر رنگ بر تمامی اجزای کار

برای استفاده از رنگهای مناسب در محیط کار کارگران باید به موارد استفاده از آن و محدوده های مجاز آن بپردازیم . شناخت تک به تک این اقلام باعث می شود که دست مدیران میانی و سرپرستان تولید در انتخاب محل اعمال رنگ باز باشد و تا جایی که می توانند از این موضوع در جهت افزایش کارایی کارکنان بهره ببرند. در این بخش موارد کاربردی رنگ به سه دسته تقسیم می شود:

  1. استفاده از رنگ های مناسب در فضای عمومی کار  : این مورد شامل 4 شاخه مختلف می باشد که با ایجاد رنگ و تنوع در هرکدام انها فضای عمومی کار را برای همه ی کارکنان و برای تاثیر پذیری روانی همه ی انها استفاده می شود و شامل موارد زیر است :

 الف – رنگ آمیزی دیوار ها ، کف و سقف سالن ، برای ایجاد محیطی آرام، چهار چوبی باز با کمترین میزان تیره گی   ب – رنگ آمیزی بعضی از قسمت های تجهیزات و دستگاهها  برای جلو گیری از تاثیر تیرگی ماشین الات بر دید کارگران    ج – ترکیب رنگها با نور حاکم بر فضای کار  برای هماهنگ کردن میزان رنگ و نور در کارگاهها و جلوگیری از انعکاس نور شدید  به چشم کارکنان و یا جلوگیری از خفگی بیش از حد در محیط      د – رنگ آمیزی ابزار آلات کاربردی و یا  انتخاب ابزار آلاتی که رنگهای روشن تری دارند.

 

  1. استفاده از رنگ در موارد شخصی و به تناسب هر کارگر  : در این مورد مدیران دست کارکنان را در انتخاب لباس ها و وسایل شخصی کاری خود باز می گذارند تا لباس، پوشش های محافظتی مثل عینک ، ابزار کار، کفش های مخصوص و... را خود و به تناسب نیاز خود انتخاب کنند . بدیهی ست که استفاده از رنگهای شاد به تنهایی مناسب نبوده و برای پوشش افراد  بهتر است که از رنگهای تیره تر و یا ترکیب این رنگها با رنگهای روشن استفاده کرد.
  2. استفاده از رنگ در محصول با هدف جلب مشتری  : البته در این مورد مدیران با یک تیر دو نشان می زنند و با ایجاد رنگ در قسمت های مختلف محصول هم رضایت کارکنان را فراهم نموده و هم رضایت مشتری را با تنوع در محصول جلب می کنند این مورد نیز به سه گروه تقسیم می شود. الف -  استفاده از مواد اولیه متنوع و رنگ در محصول نهایی که می تواند بر حسب خواسته مشتری وسفارشی باشد  و یا می تواند بر اساس خط مشی کلی سازمان و یا نیاز عمومی مردم باشد.   ب – استفاده از رنگ در بسته بندی کالاها     ج – استفاده از رنگ در تبلیغات  که مورد سوم بیشتر به چشم خورده و همگی از تاثیرات رنگ در آگهی های تبلیغاتی آشنا هستیم .

 

شناخت رنگ های ایمنی

چشم به طور طبیعی به طرف روشن ترین و رنگین ترین بخشی که در دیدش قرار می گیرد جلی می شود. سیاه و سفید حداکثر تضاد را دارند و تلفیق سیاه و زرد تاثیر بصری دارد و به همین مناسبت برای مشخص کردن موانع و محدوده ها ی خطر از علامت راه راه سیاه و زرد استفاده می شود. در کارخانجات علائم هشدار دهنده اضطرارا باید در معرض دید قرار گیرد و واضح باشد و این علامت ها از لحاظ دید و رنگ باید کاملا شاخص باشد . عملا برای سطوح عمودی مانند بام ، سقف ، دیوار ها، تیر های ساختمانی ، ستون و خرپاها از رنگهایی مانند خاکستری و یا سیاه و یا سفید استفاده می شود تا رنگهای جلب توجه کننده به خوبی از انها متمایز باشد.   در صنایع سنگین که احتمال خطر زیاد است مانند صنایع نورد ، لوکوموتیو عمل رنگ در درجه اول اهمیت قرار دارد. در صنایع سبک مانند کارگاههای بافندگی ، مونتاژ ، صنایع مربوط به ساختن ترانزیستور از جنبه های تزئینی رنگ بیشتر استفاده می شود.

سقف کارگاه معمولا بزرگترین سطحی است که از کف کارگاه دیده می شود و با رنگ زرد می توان یک محیط گرم و آفتابی ایجاد نمود و نقاشی کرد.تیر های سقفو خر پاها را می توان سفید کرد. در سطوح سقف و دیوار ها گاهی از رنگهای قرمز هم به میزان کم استفاده می شود تا نوعی احساس گرم ی و شعف نماید و رنگ قرمز بیشتر برای قسمت های توزیع مواد و ابزار آلات و سکوهای بار گیری قابل قبول است.قرمز موثر ترین رنگی است که برای ضروری ترین علایم خطر (مانند برق ، ترانسفورماتور پایه ها و کابل های هوایی و غیره مورد استفاده می شود.)

 برای علامت آتش نشانی ، محفظه وسایل آتش نشانی و جرثقیل ها و امثال اینها رنگ قرمز مورد استفاده قرار می گیرد و چنانچه از این رنگ در سطحی وسیع به عنوان تزئین مورد استفاده قرار گیرد تاثیر قاطع خود را به عنوان رنگ هشدار دهنده از دست می دهد و به تدریج برای اشخاص عادی می شود و مفهومخاص دیگری نخواهد داشت.

از لحاظ براقی رنگ  در رنگ آمیزی سقف و دیوار ها یک جلای مات بهترین رنگ از لحاظ دید و پراکندگی نا موزون نور است. رنگ آمیزی دیوار و سقف به رنگ روشن با بازتاب زیاد و رنگ های تیره و ستون های ساختمان به رنگ  های خنثی مانند خاکستری زمینه ای را به وجود می آورد که در انها علامت هشدار دهنده مشخصی را نشان می دهند.

امروزه ثابت شده است که ماشین کارخانجات اگر با رنگ های به خصوصی علامت گذاری و رنگ شوند از بساری از خطرات احتمالی جلوگیری می نماید . چون توجه و دقت شخص بیشتر گشته و از خود بهتر دفاع می کند و در نتیجه خطر کم می شود و به همین لحاظ رنگ های نامبرده در زیر را برای خطر های مختلف تعیین نموده اند که جنبه بین المللی دارد:

رنگ زرد برای خطر های مکانیکی

 رنگ لیمویی برای خطر های حرارتی

 رنگ آبی برای توجه و دقت

رنگ سبز برای امنیت

 رنگ قرمیز برای آتش سوزی و خطرات شدید

عامل نور نیز در طراحی محیط های کاری اهمیت بسیاری دارد . و اثر آن در رنگ مورد توجه می باشد . چنانچه در نتیجه رنگ آمیزی نامتناسب شیئی و یا وجود بعضی از پرتوهای اجاق بخاری ، رنگ را تغییر می دهند. مثلا در نور مصنوعی اغلب رنگ های آبی تبدیل به خاکستری می شوند و در نتیجه تزئین و دکوراسیون اطاق و ساختمان نتیجه معکوسی خواهد داشت و آ نتیجه ای که مورد نظر هست نمی دهد.  کارخانجات وسایل الکتریکی سعی نموده اند لامپ هایی تعبیه نمایند که تا اندازه ای از تغییر رنگ جلوگیری نماید و از رنگ های مطلوب استفاده شود که متخصص و دکوراتور می تواند در این مورد راهنمایی لازم را انجام دهد و خانواده ها در اثر تجربه نیز می توانند نتیجه مطلوب را در رابطه نور با رنگ به دست آورند.    

از انچه که گفته شد به راحتی می توان اینگونه نتیجه گیری کرد که توجه به رنگ در محیط کار منجر به افزایش راندمان کاری و کاهش صدمات ناشی از ناهنجاری های محیط کار می شود.البته نباید نگاهی مطلق گرا داشته باشیم چرا که در کنار این آرایش و رنگ بندی توجه به سایر عوامل انسانی و محیطی بر روند کار اثر گذار است همچنین توجه جدی به مفاهیم رنگ در ملل مختلف و فرهنگ های گوناگون را نیز نباید فراموش کرد.

 

سه روش انتخاب رنگ در کارخانجات

  1. رنگی را انتخاب نماییم که با رنگ عوامل آلوده کننده، سازگار باشد در این روش ، هدف این است که تا جسم مستعمل به نظر نیاید.
  2. رنگی را انتخاب شود که حتی در صورت اختلاط جسم با عوامل آلوده کننده ، همچنان ظاهری قابل قبول داشته باشد و رنگ های یشمی و خاکستری از این دسته رنگ ها هستند.
  3. رنگی انتخاب شود که به محض آلوده شدن ، ظاهری ناخوشایند پیدا کند و استفاده کننده را مجبور کند که آن را تمیز کند.
  4. توجه شود که هویت و شناسایی اجسام خاصی تنها با برخی رنگ ها شناخته می شوند. مثلا در خودروها ، رنگ زرد اغلب تداعی کننده ناکسی ها در ذهن بیننده می باشد. بنابراین در انتخاب رنگ بعضی اشیا لزوم توجه به خود جسم و هویت ماندگاری در ذهن اشخاص مهم است.

 

رنگ درمانی روح و جسم

در طراحی اجسام این مورد بسیار مهم است. رنگ درمانی و یا درمان به وسیله یرنگ ها مقوله ایست که به علم پزشکی پیشرفته امروزی مربوط است ، درد در بدن انسان ایجاد شده و در این مقوله درمان ان نیز در بدن همین انسان قرار گرفته ست به گونه ای که تاثیر پذیری از رنگ ها برای درمان مشکلات فیزیکی و روانی امروزه در میان روانشناسان تثبیت شده و از این طریق می توان به مشکلات روانی و روحی افراد که در اثر عکس العمل انان در برابر رنگ های مختلف رخ می دهد پی برد. به این طریق می توان  ویژگی های شخصیتی هر فرد را شناسای کرد و برای استفاده بهینه از توانایی آن فرد محیط مناسبش را در اطراف او تعبیه کرد.

 با توجه به حیطه گسترده علم ارگونومی و با اعمال نظر بر این دیدگاه که علم گستره وسیعی از سیستم های صنعتی ، یعنی محیط کار ، انسان و ماشین آلات را مورد توجه قرار می دهد ، می توان گفت که یکی از مهمترین راههای توجه به انسان و چگونگی عملکرد صحیح و برتر او آگاهی از اصول ارگونومی و کاربرد آن اصول در طراحی پست های کاری است . با توجه به آنچه که گفته شد مدیران محترم می توانند با انجام برخی اقدامات اساسی شرایط محیطی لازم را با سرمایه گذاری کافی به کارگیری فن آوردی جدید  وامکانات مناسب چه از لحاظ روانی و چه فیزیکی برای کارکنان محیطی را فراهم کنند که محیط کار برای کارگران همانند محیط زندگی شان دل چسب و القا کننده مسئولیت پذیریشان باشد. تا بدین وسیله کارایی افراد را افزایش دهد.

 

 

نتیجه گیری:

 با توجه به مطالبی که عنوان شد دانش امروز در طرح و توصیف موضوع تاثیر رنگ در فعالیت های صنعتی مجبور به اذعان است چرا که هم اکنون تاثیر این عامل از عوامل ارگونومی در افزایش کارایی فرد انکار ناپذیر است. امروزه ایجاد یک محیط آرام و خالی از انواع استرس با استاده از ترکیب رنگها، برای عموم کارکنان از آرزوی هر مدیر لایق و مسئولیت پذیری است چرا که توجه به ویژگی های شخصیتی و علایق و توانمندی هر کارگری تنها با قبول و احترام گذاشتن به خواسته های او در باطن امکان پذیر است  . این موضوع رفته رفته با توجه به محیطی که افراد در آن کار می کنند و همچنین توجه به آنچه که در آن محیط لازم است برای همه آشنا و دیگر جدی شده است . نه تنها کارگران بلکه تمامی مدیران در صدد آنند که با توجه به تمامی جزئیات کار در کارخانجات تمام سعی خود را در افزایش بهره وری افراد به کار برند تا اینگونه ، محصولاتی که تولید می شود نه تنها حاصل رضایت مندی مدیران از کار کارکنان باشد بلکه رضایت کارمندان و کارگران را از چگونگی فعالیتهایشان آشنا می کند . همین امر باعث می شود تا آنجا که امکان دارد یک فرد در بهتر تولید کردن کالایی با بهترین حاصل عملکرد هم از لحاظ شغلی و هم از لحاظ روحی و عاطفی به رضایت مندی برسد. بدین منظور تاثیر رنگ در رضایت مندی او و ایجاد روحیه ی شاد ، کاوشگر، آرامش بخش و حس تلقین به او در انجام بهتر کارها او را به همان رضایتمندی مطلوبش خواهد رساند. چرا که حتی یک مدیر نیز در محیطی که در آن فکر می کند نیازمند نگاه کردن به علائم، نشانه ها و رنگ هاییست که ذهن فعال او را درگیر تر به موضوع نماید. تاثیر رنگ های آبی ، قرمز، زرد و سبزکه از رنگهای اصلی می باشند باعث می شود تا با چیدمان درست و استفاده به موقع از آنها بتوان بیشترین تاثیر مطلوب در جهت القای حس رضایت در افراد، ایجاد کرد.

 

 

منابع:

استفاده از مقالات متعدد اینترنتی

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
جمعه 14 مهر1391 ساعت 14:31

بهداشت رواني درمحيط كار

 

 

 مقدمه :

در كشورهاي صنعتي نظير كشورهاي اروپايي استرس هاي محيط كار بر بيش از يك سوم كارگران اثر مي گذارد.  در بسياري از كشورهاي دنيا مشكلات ناشي از عدم بهداشت رواني در حال افزايش است بطوريكه از هر 10كارگر يك نفر از مشكلاتي نظير افسردگي ، اضطراب ، استرس هاي ناشي از خستگي و خشونت رنج  مي برد كه در نهايت ممكن است به بيكاري و بستري شدن فرد منجر شود.

آمار نشانگر اين است كه مسالة رو به رشد در تمام محيط هاي كاري مشكل حفظ سلامت رواني كارگران  است.

در حقيقت عصر تكنولوژي جديد ، افزايش خطرات فيزيكي و فشارهاي اجتماعي فزاينده ناشي از صنعتي شدن ، تهديدي براي بهداشت رواني فرد در دوران كاري اش مي باشد .

امروزه استرسهاي رواني منجر به درجات مختلفي از اضطراب و هيجان درمحيط هاي كاري مي شود .چنين استرسهايي به عنوان عامل اصلي گريز از كار و راندمان پائين كارگران شناخته شده اند. مطالعات مختلف ثابت كرده است كه 20 تا 40 % كسانيكه با چنين مشكلاتي روبرو هستند به طور مداوم به پزشكان عمومي و يا كلينيك هاي تخصصي پزشكان طب كار مراجعه مي كنند.

بهداشت رواني چيست ؟

اغلب ، عدم آشفتگي در ذهن و روح و روان فرد را معادل با بهداشت رواني دانسته اند اما بهداشت رواني چيزي بيش از اين تعريف مي باشد . در واقع بهداشت رواني ، سلامتي رواني و اجتماعي فرد مطابق با فرهنگ محيط و جامعه مي باشد.

بهداشت رواني يا فقدان آن، حالتي فراگير است كه در محيط هاي كاري و يا خارج از آن وجود دارد . با توجه به وجود استرس و استرينهاي  مختلفي كه سبب تهديد و به مخاطره افتادن بهداشت رواني فرد در محيط كار مي گردد و با توجه به زمان زيادي كه كارگر در محيط كار مي گذراند توجه ويژه به مساله بهداشت رواني بسيار حائز اهميت است .

سرعت و فشار در قرن 21 واژه هايي كليدي مي باشند . بسياري از مردم و بويژه كارگران احساس مي كنند كه سوار بر يك نوع دستگاه ترد ميل هستند و فرار از روي آن امكان پذير نيست . همه چيز با سرعت و شدت در حال انجام است و هيچ فرصتي براي توقف فرد و لحظه اي تفكر در تنهايي وجود ندارد و به اين ترتيب كاملا قابل درك است كه اين شكل زندگي و چنين فشارهايي سبب اضطراب و مشكلات فراوان روحي و جسمي براي فرد خواهد شد .

بهداشت رواني جوابگوي سوالات مشكلي از قبيل اينكه علت وجود انسان و جهان چيست مي باشد . بهداشت رواني داراي سطوح مختلفي است از آسوده زندگي كردن فرد به تنهايي و در كنار ديگران تا رسيدن به تكامل از طريق خودشناسي . فرد قوي مي تواند مشكلات را بدون اينكه باعث ناراحتي او شوند حل كند به علاوه در زمان مواجهه با مشكلات قادراست بدنبال كمك باشد.

چرا صحبت كردن در رابطه با بهداشت رواني مهم است ؟

امروزه در كشور فيليپين بسياري از مشكلات رواني ناشناخته باقي مانده اند . خصوصاً با رشد منفي اقتصاد بنظر مي‌رسد برنامه هاي بهداشت رواني و شغلي به عنوان آخرين نياز در فهرست نيازمنديهاي كشورها ثبت مي شود . در ضمن ما نمي توانيم نسبت به ايجاد برنامه هايي با آينده  نا مطمئن اجتماعي و اقتصادي بي تفاوت باشيم .

اين سوال وجود دارد كه آيا در كشورهاي در حال توسعه اي نظير فيليپين جايي براي برنامه هاي بهداشت رواني و شغلي وجود دارد يا خير؟ و اين برنامه ها بايد به چه صورت و در چه راستايي باشد؟

دستيابي به بهداشت رواني و شغلي نيازمند سطح پيشرفته اي از مدرنيسم است . اين مساله با توجه به واقعيت هاي اقتصادي و اجتماعي كشور فيليپين كاملاً قابل توجه است .

يك كارگر معمولي ( منظور از كارگر مدير و سرپرست هم مي باشد) به طور متوسط 60 % از ساعات بيداري خود را در محل كار مي گذارند . فاكتورهاي استرس در محيط كار شامل تهديد اذيت و آزار ، فشار جمعيت كاري ، شرايط بد كاري ، ناسازگاري بين افراد ،‌ خشونت ، تبعيض ، ترس از اخراج ،‌ مهم بودن شرايط كار ، كار خيلي كم و كار خيلي زياد و سهيم نبودن در
تصميم گيري ها مي باشد . در مجموع فاكتورهاي رواني اجتماعي مهم مي توانند به 5  گروه عمده تقسيم شوند كه عبارتند از:

1- محيط فيزيكي كار   

2- ماهيت خود شغل

3- زمان كار

4- نقش كارگران

5- تكنولوژي و صنايع جديد

ممكن است اين شرايط به تنهايي يا در مجموع ، اثرات ويژه اي روي فرد داشته باشد و منجر به ايجاد مشكلاتي نظير اختلالات حافظه ، پرخاشگري ، اضطراب و يا اختلال در خواب شود و ممكن است مشكلات رفتاري در هنگام كار نظير ارائه كار ضعيف ، كار گريزي، اعتياد به الكل و دارو رخ بدهد و همچنين مشكلات ديگري ازقبيل بيماريهاي مزمن جسمي نظير : فشار خون بالا ، بيماريهاي مزمن جسمي - رواني و حوادث در محيط كار نيز ممكن است رخ دهد و در نهايت ممكن است به بستري شدن فرد در بيمارستانهاي روان پزشكي منجر شود.

در اين حالات بايد توجه شود كه استرس به عنوان يك عامل اصلي مطرح است اما عوامل مهم ديگر نيز نظير ژنتيك ، شخصيت فرد و سيستم هاي حمايتي از اشخاص نيز مطرح مي باشد.

علت اهميت صحبت در مورد شيوع اختلالات رواني اجتماعي در محيط كار چيست ؟

      در يك مجموعه كاري اختلالات رواني به دو گروه عمده تقسيم مي شوند :

ا) مشكلاتي كه در بين همه مردم وجود دارد .

2) مشكلاتي كه خاص محيط هاي صنعتي و كاري مي باشد و مطالعات مختلف بيانگر اين است كه 30 % از جمعيت كشور دچار اين اختلالات مي باشند.

اغلب كارگران مشكلات رواني خود را از پزشك يا سرپرست خود مخفي مي كنند . دليل اين مساله ترس از بدنامي است .

به هرحال ما مي دانيم كه يك ارتباط واقعي بين بيماريهاي جسمي و رواني وجود دارد.

پژوهشي كه در انگلستان انجام شده نشان داده است كه درمان نيمي از بيماريهاي رواني بيش از 12 ماه به طول مي انجامد .بيماريهاي رواني خفيف نيز از جهت اينكه مانعي براي توليد و عامل غيبت كارگر محسوب مي شود مي تواند خسارت بار باشد .

بيماريهاي رواني اجتماعي ناشي از شغل عبارتند از :

- اضطراب شديد

- افسردگي

- جنون

- مشكلات رواني حاد ناشي از استرسهاي محيطي نظير تماس با عوامل خطر آفرين محيط كار مثل منوكسيدكربن و سرب

- اختلالات  رواني ناشي از جراحات سر

- علائم بيماريهاي مغزي در نتيجه تماس با مواد الي نظير تولوئن ، استايرن و سرب

- خشونت

- حوادث  

- مسموميت

از اينرو نياز به برقراري برنامه هاي بهداشت رواني با توجه به گسترش تكنولوژيهاي جديد در بخش صنعت كاملاً قابل درك است .

تكنولوژي توليدات انبوه ، تكنولوژي اتمي و نوآوريهاي تازه در بخش صنعت همواره باعث وارد شدن انواع استرسهاي رواني به كارگران مي شود . بخصوص اين مساله در‌‌كشورهاي پيشرفته و صنعتي كاملاً مشهود است .

چرا به برنامه هاي بهداشت رواني و شغلي نيازمنديم ؟

در كشورهاي در حال توسعه اي نظير فيليپين شعار (( ارزش يك اونس پيشگيري معادل يك پوند درمان است)) مي تواند يك شعار راهنمايي كننده باشد.

مطالعات نشانگر اين مطلب است كه بذر بيماري كه توسط تكنولوژيهاي جديد پاشيده شده در حال جوانه زدن است .

مطالعاتي كه بر روي شيفت هاي كاري انجام شده بيانگر اين مساله است كه شيفت هاي كاري مختلف سبب بوجود آمدن اختلالاتي در خواب و خواب آلودگي فرد در حين كار خواهد شد و سبب هجوم خستگي به علت فقدان استراحت مي شود.

كم بودن انگيزه و هراس از خطرات كار در شب ممكن است سبب ايجاد بيماري توهم در فرد شود و در نهايت منجر به وخامت حال فرد چه از نظر جسمي و چه از نظر سلامت رواني شود.

دليل ديگر نياز به برنامه بهداشت رواني و شغلي اين حقيقت است كه نرخ بيكاري در حال حاضر حدود 6/10% و نرخ افراد نيمه بيكار حدود 16 % است . ادامه افزايش روند بيكاري نقش مهمي در افزايش فشارهاي روحي رواني دارد . در حقيقت مطالعات بيانگر اين مطلب است كه وضعيت سلامت خانواده شخص بيكار در طول دوره بيكاري رو به وخامت مي رود و مساله بيكاري نه تنها بر روي نان آور خانواده بلكه برروي همسر و فرزندان فرد هم اثر مي گذارد. در كشور فيليپين سيستم هاي حمايتي به عنوان يك عامل حفاظتي جهت كاستن از فشار برروي افراد مطرح است . اما اين عامل تا چه اندازه و چه مدت موثر است ؟

امروزه ما اطلاعات بسيار كمي از ميزان توقف توليدات در نتيجه استرسهاي رواني كارگران داريم . اين مساله براي محيط هايي كه بيماري رواني بصورت فراگير در مي‌آيد و يا در محيط هايي كه مرگ و مير يا انواع معلوليتها و ناتوانيها در اثر تماس با مواد شيميايي رخ مي دهد صادق است . اين مسائل سبب بوجود آمدن اضطراب شديد در كارگران و ترديد آنها براي بازگشت به كار خواهد شد .

ما با چه محدوديت هايي روبرو هستيم ؟

نيازي به توجيه ضرورت بهداشت فردي چه از نظر جسمي و چه از نظر روحي نمي باشد اما در سطح يك مجموعه ضرورت برقراري برنامه هاي بهداشت رواني با توجه به كمبودهاي اقتصادي جاي سوال زيادي دارد. هر برنامه اي نياز به امكانات مالي دارد اما خوشبختانه در نهايت
برنامه هاي بهداشت رواني امروزه به عنوان يك واقعيت در محيط هاي كاري پذيرفته شده است .

به هر حال ما با اين واقعيت روبرو هستيم كه محدوديت هاي فراواني وجود دارد كه ممكن است برنامه هاي بهداشت رواني را با شكست روبرو كند . اجراي هر برنامه اي نياز به قوانين توسعه يافته دارد . نيازي به بيان اين مطلب نيست كه امروزه برنامه هاي بهداشت حرفه اي به عنوان يك امر پذيرفته شده در محيط هاي كاري در نظر گرفته مي شود.

اما به هر حال ما با محدوديت هاي فراواني براي اجراي برنامه هاي بهداشت رواني روبرو هستيم. بهداشت شغلي معمولاً به عنوان بخش جداگانه اي در برنامه هاي آموزشي سطوح مختلف ( عمومي و تخصصي) در نظر گرفته نمي شود . پزشكان جوان بندرت در اين زمينه آموزش
مي بينند. با وجود افزايش تعداد روانپزشكاني كه بطور خصوصي كار مي كنند در محيط هاي كاري كمبود نيروي ماهر در زمينه بهداشت رواني همواره احساس مي شود . در فليپين و ساير كشورهاي در حال توسعه كارگرانيكه در موسسات كوچك مشغول به كار هستند بندرت در برابر استرسهاي رواني محيط كار حمايت مي شوند .

مديريت استرس يا شناسايي و گزارش مشكلات رواني اجتماعي و سرويسهاي بهداشتي همواره آخرين مساله‌اي است كه در اين موسسات به آن اهميت داده مي شود .

مشكل ديگر اين واقعيت است كه اغلب تاسيساتي كه حدود 5  كيلومتر تا نزديكترين بيمارستان فاصله دارند فاقد سرويسهاي درماني و پزشكي مي باشند و مديريت اغلب درگير مساله درمان است تا مساله پيشگيري . به علاوه اغلب بيماريهاي رواني ناشي از تماس با مواد سمي در آزمايشات تشخيص پزشكي در نظر گرفته نمي شوند . مشكل روبه رشد ديگر افزايش تعداد كودكان و نوجوانان كارگر مي باشد.  اين افزايش به قدري سريع است كه دولتمردان قادر به كنترل و توقف اين پديده نمي باشند . تحقيقات بيانگر اين واقعيت است كه در اين حالت بهره كشي و استثمار بصورت پرداخت دستمزدهاي بسيار پائين و ساعات كار طولاني و همچنين بيمه نكردن كارگران رخ مي دهد . در ضمن كار كارگران كودك و نوجوان همواره با ريسك بالايي از خطرات و حوادث همراه است . ضمن اينكه كار كودكان سبب محروم شدن آنها از دوران كودكي شان و لذت بازي با همسالانشان خواهد شد . بسياري از اين كودكان وقتي به مدرسه بر مي گردند از مشكلات جسمي و رواني رنج مي برند كه باعث عقب افتادن آنها از ساير همسالانشان خواهد شد و در بسياري مواقع اين مسائل سبب انصراف فرد از تحصيل خواهد شد.

برنامه هاي كاربردي پيشنهادي براي دستيابي به بهداشت رواني شغلي :

1- تحقيقات بهداشت رواني شغلي بايد با اهداف زير صورت پذيرد:

1 -1) كاهش ميزان شيوع مشكلات رواني و شغلي در صنعت تا جائيكه ممكن است از كشاورزي گرفته تا كارهاي كامپيوتري و اشتغال از راه دور

2-1 ) شناسايي عوامل اصلي تشديد كننده مشكلات رواني در محيط هاي كاري

3-1) تدوين پيشنهاداتي ‌براي‌دستيابي به درمان و پيشگيري و بويژه گسترش بهداشت ، همچنين شناسايي، مديريت و ارجاع مشكلات رواني به متخصصيني كه در زمان نياز در دسترس باشند .

2- تحقيقات بايد بوسيله كارشناسان موجود در محيط كار از جمله : خودكاركنان و تيم هاي بهداشتي محيط كار صورت پذيرد همچنين مطالعات مشتركي با دانشگاه ها و مراكز تحقيقاتي بهداشت و سلامت رواني انجام پذيرد.

3- تحقيقات مي تواند به صورت زير شروع شود .

1-3  ) قرار گرفتن برنامه تحقيقات در دستور كار

2-3) تدوين برنامه خاص براي شناسايي اينكه چه زماني و بوسيله چه كسي و با چه منابعي اين تحقيقات بايد انجام شود.

3-3) تجزيه و تحليل نتايج حاصل از استرسهاي شغلي .

4-3) گسترش يك سري از ابزارهاي تحقيقاتي معتبر براي مثال پرسشنامه ارزيابي و تخمين خطرات و استرسهاي محيط كار، توجه به بحثهاي گروهي .

5-3 ) انجام آزمايشات رواني و رفتاري براي شناسايي تاثيرات تماس با مواد آلي

 

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
جمعه 31 شهریور1391 ساعت 6:45
طراحی شغل

فرمت فایل:پاور پوینت

برای دانلوداینجاکلیک کنید.

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
دوشنبه 27 شهریور1391 ساعت 9:5

5گام مهم در اولين روزهاي كاري

يك كاردان/ كارشناس بهداشت حرفه اي

گام اول : خودتان را به مديرتان معرفي كنيد .

شرح آنكه چه تحصيلاتي ، چه اطلاعاتي و از همه مهم تر چه مهارتهايي داريد براي مديريت بسيار مهم است البته فراموش نكنيد پس از مشغول شدن بكار بايستي در صدد اثبات ادعاها و گفته هايتان بر آييد يعني مهارتها ، اطلاعات و دانسته هايتان را به بهترين وجه ممكن بكار بنديد و سعي كنيد همواره فردي متفاوت از ديگران باشيد .

گام دوم :خط مشي و هدف خود را در محيط كار بطور واضح و روشن شرح دهيد .

اين روش علاوه برآنكه مديران و سرپرستان را نسبت به وجود يك كارشناس يا كاردان بهداشتي خوش بين مينمايد ، باعث تقويت روحيه و بالا رفتن ميزان اعتماد به نفس و خودباوري شما ميگردد. در وهله اول هدف بلند مدت بهداشت حرفه أي را بيان كرده و براي نيل به آن اهداف كوتاه مدت خود را نيز مشخص سازيد ، سپس براي دستيابي به اين اهداف راهكارهاي خود را مدون سازيد . در خصوص اهداف بلند مدت وكوتاه مدت در گام پنجم بيشتر بحث خواهيم كرد .

تعيين افرادي را كه در گروه و تيم بهداشتي كارخانه با شما بايد همكاري نمايند ، فراموش نكنيد. اين اقدام اهميت و بزرگي كار شما را بيش از پيش نمايان ميسازد .

گام سوم : منابع اطلاعاتي به روز و قابل دسترس در محل كار داشته باشيد .

كتابها و جزوات درسي و دانشگاهي ،قوانين كار و تامين اجتماعي ، دستورالعملها و مقررات كارخانه ، نشريات مختلف بخصوص با موضوعات بهداشتي – ايمني و مديريت بهترين منابع اطلاعاتي شما هستند . البته دسترسي به اينترنت در صورتيكه بتوانيد اطلاعات مورد نيازتان را استخراج كرده و مورد استفاده قرار دهيد يا به ديگران عرضه كنيد بسيار عالي است .

بخش اعظمي از شخصيت شغلي شما در محيط كار و بر اساس تجارب و اطلاعات و مهارتهاي شما شكل ميگيرد .

گام چهارم : به قلب محيط كار و ميان كاركنان برويد .

رمز موفقيت يك كارشناس يا كاردان بهداشت حرفه أي اين است :

آگاهي و اطلاع كامل از محيط كار و كاركنان و آنچه ميان محيط كار و كاركنان ميگذرد

براي انجام چنين اقدام بزرگي بايد از تيم بهداشتي ( كه قبلا تشكيل داده ايد ) كمك بگيريد .

مراحل دسترسي به اطلاعات جامع بهداشتي – ايمني محيط كار به اين شرح است :

I.        تهيه و دردسترس بودن نقشه ساختمانها و كارگاهها

II.     تهيه و در دسترس بودن اطلاعات آماري كارخانه بخصوص حوادث شغلي در 5 سال گذشته

III.  مشخص كردن نقاط پر خطر ( حادثه آفرين و بيماريزا ) روي نقشه كارخانه

IV. تهيه و در دسترس بودن گزارش كامل بهداشتي- ايمني كارخانه . اين گزارش هرچند وقت يكبار بايد مورد تجديد نظر قرار گيرد و تغييرات لازم بر آن اعمال شود.

V.  اندازه گيري و ارزيابي آلاينده ها در محيط كار . اگر امكان اندازه گيري آلاينده ها برايتان ممكن است اينكار را انجام دهيد و جدولي از ميزانهاي بدست آمده و مقادير مجاز تهيه كرده و به گزارش كارخانه اضافه نماييد . همچنين نقاطي را كه مقادير آلاينده ها درآنجا بيش از حد مجاز است روي نقشه كارخانه مشخص كنيد.

VI. تهيه مدارك بهداشتي كاركنان . مدارك بهداشتي كليه كاركنان كارخانه ( اعم از رسمي و پيمانكار ) بايستي تهيه ، جمع آوري ، ثبت و بايگاني گردد . اين مدارك همواره بايستي در دسترس كاركنان بهداشتي كارخانه باشد .

گام پنجم : تعيين راهكارهايي براي نيل به اهداف بلند مدت و كوتاه مدت بهداشت حرفه أي

هدف بلند مدت بهداشت حرفه أي در سراسر دنيا اين است :

و اهداف كوتاه مدت گروه بهداشتي – ايمني كارخانه براي رسيدن به هدف نهايي به اين شرح است:

1.      تشكيل پرونده هاي بهداشتي براي كليه كاركنان ( رسمي ، پيمانكار ، مديران )

2.   برگزاري دوره هاي متناوب آموزش بهداشتي- ايمني با موضوعات مورد نياز كاركنان ( اول مديران و سرپرستان سپس كاركنان رسمي و پيمانكاران )

3.      انجام اقدامات كنترلي در جهت كاهش آلاينده ها و مخاطرات ( اقدامات پيشگيرانه و اصلاحي )

تيم بهداشتي – ايمني شما براي دستيابي به هر يك از اين اهداف ، بايستي راهكارهاي مدون و قابل اجرا در محل كار تهيه نمايد . همچنين در صورت عدم تحقق اهداف ، موانع موجود را دقيقا مشخص كرده و در جهت بر طرف ساختن آنها راه چاره بجويد .

با اميد به پيشرفت شما در محل كارتان

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
شنبه 25 شهریور1391 ساعت 20:29

مقدمه:

تعداد زیادی از کارخانجات بیشتر از 8 ساعت در طول روز، در یک، دو یا سه شیفت کار می کنند. اکثر کارگران در شیفت بعدازظهر برای جبران کارشان در آن زمان کاری، حقوق بیشتری دریافت می کنند. نوبت کاری و اضافه کاری برای استفاده بهینه از منابع موجود در صنعت دایر گردیده است و هدف مدیران برای رسیدن به تولیدات بیشتر در یک صنعت را سرعت می بخشد. کمپانیهای مختلف ماهیت های تجاری مختلفی( از نظر شرایط کاری، تولیدات و تعداد کارگران ) دارند و این دلیل مهمی برای توسعه سیستم های نوبت کاری مختلف می باشد. در این سیستمها مشکلات زیادی مطرح می گردد، مانند عدم هماهنگی بین کار و کارگران و دوره استراحت آنها، مشکلات اجتماعی، زندگی خانوادگی، عوامل مهم دیگری که سیستم شیفتی را مشکلتر کرده است: مدت زمان کار، دوره استراحت و مرخصی ها می باشد. همچنین وقتی که فعالیتها بطور مداوم برای 24 ساعت در یک روز و همچنین در همه سال صرفنظر از تعطیلات آخر هفته و جشن ها می باشد، این مساله حادتر می شود.

ILO در سال 1978 کاربرد سه نوع نوبت کاری را توصیه کرده است:

1-      سیستم غیر مداوم

2-      سیستم نیمه مداوم

3-      سیستم مداوم و متوالی

در این سیستم ها شیفتها در دو کلاس عمومی تقسیم می شود که شامل شیفتهای ثابت یا پایدار و شیفتهای چرخشی یا متناوب می باشد. همچنین دو روش عمومی و با تجربه از چرخش شیفتهای 8 ساعته که مخصوص کشورهای اروپایی است توصیه می شود که شامل موارد زیر است:

 

1-    چرخش continental ( 2-2-3 )

 

شنبه

یکشنبه

دوشنبه

سه شنبه

چهارشنبه

پنج شنبه

جمعه

هفته اول

صبح کار

صبح کار

بعدازظهرکار

بعدازظهرکار

شب کار

شب کار

شب کار

هفته دوم

استراحت

استراحت

صبح کار

صبح کار

بعدازظهرکار

بعدازظهرکار

بعدازظهرکار

هفته سوم

شب کار

شب کار

استراحت

استراحت

صبح کار

صبح کار

صبح کار

هفتهچهارم

بعدازظهرکار

بعدازظهرکار

شب کار

شب کار

استراحت

استراحت

استراحت

 

 

2-    چرخش metropolitan ( 2-2-2 )

 

شنبه

یکشنبه

دوشنبه

سه شنبه

چهارشنبه

پنج شنبه

جمعه

هفته اول

صبح کار

صبح کار

بعدازظهرکار

بعدازظهرکار

شب کار

شب کار

استراحت

هفته دوم

استراحت

صبح کار

صبح کار

بعدازظهرکار

بعدازظهرکار

شب کار

شب کار

هفته سوم

استراحت

استراحت

صبح کار

صبح کار

بعدازظهرکار

بعدازظهرکار

شب کار

هفته چهارم

شب کار

استراحت

استراحت

صبح کار

صبح کار

بعدازظهرکار

بعدازظهرکار

هفته پنجم

بعدازظهرکار

شب کار

شب کار

استراحت

استراحت

صبح کار

صبح کار

هفته ششم

بعدازظهرکار

شب کار

شب کار

استراحت

استراحت

صبح کار

صبح کار

هفته هفتم

بعدازظهرکار

بعدازظهرکار

شب کار

شب کار

استراحت

استراحت

صبح کار

هفته هشتم

صبح کار

بعدازظهرکار

بعدازظهرکار

شب کار

شب کار

استراحت

استراحت

 

تاثیرات نوبت کاری بر کارگران:

تاثیرات مختلفی بر روی کارگران به اثبات رسیده است. از جمله بهم خوردن کمیت و کیفیت خواب بعلت اختلال در سیستم های عصبی و گوارشی، تاثیر بر رفتار کارگران، که این واکنشها به نوع فشارهای خانوادگی و اجتماعی وابسته است. همچنین تاثیرات نوبت کاری بر ریتم سیرکادین و واکنشهای فیزیولوژیکی و سلامتی و انجام کارها و شرایط خانوادگی و اجتماعی کارگران به اثبات رسیده است. ریتم سیرکادین یا روزانه، فعالیتهای متعدد درونی مشترک و وابسته به هم در یک فرد می باشد که برای تطبیق فرد با تغییرات زمانی در طول 24 ساعت از یک روز انجام می شود و پایه های فیزیولوژیکی و روانشناسی را برای سیکل های منظم روزانه خواب و بیداری آماده می سازد و شامل میزان دمای بدن، فشار خون، ضربان قلب، میزان متابولیسم، واکنشهای شیمیایی و ترشح هورمونها می باشد. این ریتمها یک همبستگی با تغییر در فاکتورهای محیطی مانند روشنایی روز و یا تاریکی شب و افزایش گرما از خود نشان می دهد.نوبت کاری ریتم سیرکادین یا ساعت بیولوژیکی بدن انسان را بهم می زند. این اختلال موجب ناراحتی معده و کمبود خواب و بی نظمی های عصبی و گوارشی می شود. سابقه بیماری های خاص بین کارگران شیفتی و غیر شیفتی ممکن است متفاوت نباشد اما مدت زمان بیماری در کارگران شیفتی ممکن است بیشتر باشد. مشخص شده است که کارگران شیفتی در مقایسه با کارگران غیر شیفتی دوره های خواب و چرت طولانی تری دارند که این افزایش زمان خواب، جبرانی برای کمبود خواب در طول نوبت کاری 
می باشد.

 

تاثیرات فیزیولوژیکی نوبت کاری:

اوقات سخت و نا آرام ممکن است موجب پریشانی خیال، خستگی، آزردگی در کارگران و در نتیجه باعث افزایش نرخ حوادث شود.

تاثیرات نوبت کاری بر فاکتورهای خانوادگی و اجتماعی:

اختلال در انجام سرگرمی ها، فعالیتهای گروهی و شرکت در جامعه از تاثیرات نوبت کاری است و معمولا لازمه چنین فعالیتهایی مشارکت منظم می باشد که با برنامه های همیشگی نوبت کاری بهم می خورند. یک کارگر شیفت که نمی تواند در چنین فعالیتهایی بطور منظم حضور داشته باشد به راحتی این حس را در خود ایجاد می کند که از گروه اجتماعی دور افتاده است.

  

تاثیرات نوبت کاری بر عملکرد کارگر:

تحقیقی که در اروپا و امریکا بعمل آمده است نشان می دهد که نوبت کاری می تواند به روشهای مختلف عملکرد کارگر را تحت تاثیر قرار دهد. با این وجود، این تاثیرات، تاثیرات ثانویه محسوب می شوند. عملکرد در سیستم نوبت کار از مجموعه عوامل زیر تاثیر می پذیرد:

1-      نوع کار: لازمه کارهای ذهنی دشوار صبر و هوشیاری است. کارگران شیفتی کمبودی را در هر دو ایجاد می کنند.

2-      نوع سیستم شیفتی: اختلال در ریتم شبانه روزی  می تواند آسیبی به فعالیتهای ذهنی و فیزیکی کارگر بوجود آورد.

3-      نوع کارگر: برای مثال کارگران پیرتر توانایی کمتری در تثبیت ریتم شبانه روزی خود دارند.

4-      کارگران در شیفت روز کارآمدتر از شیفت شب هستند.

5-      کارگران در شیفت روز اشتباهات کمتر کرده و حوادث کمتری می آفرینند.

6-      هوشیاری کارگران در طی شیفت شب کاهش می یابد.

 

دستورالعمل های کار نوبتی:

دستورالعمل هایی که کم و بیش در جهت کمک به کارگران شیفتی برای کنار آمدن با مشکلات شیفتی توصیه شده است:

ý     قبل از پایان شیفت صبح، در طی شیفت شب غذای گرم میل کنند.

ý     آنها باید وقتی را به خواب اختصاص دهند. این زمان باید منظم و از قبل پیش بینی شده و عاری از تعهدات باشد. این زمان مورد نظر برای کارگران شیفت شب باید تا جایی که امکان دارد بعد از شیفت کاری باشد.

ý     کارگران شیفت کار باید 7 ساعت مداوم در رختخواب باشند.( حتی اگر در کل این زمان خواب به چشمانشان نیاید )

 

 معمولا لازم است کارگران شیفت شب بیشتر از کارگران شیفت روز بخوابند و این به دو دلیل است:

1-      زمان طولانی تری لازم است که کارگران شیفت شب به خواب روند.

2-      کارگران شیفت شب معمولا خواب سبک تری دارند.

نشانه هایی که ذکر می شود بیانگر کمبود تطبیق با سیستم نوبت کاری و لزوم توجه خاص به این امر 
می باشد:

1-      کاهش وزن

2-      ناراحتی های عصبی

3-      اختلالات گوارشی

4-      اختلالات تنفسی

5-      خستگی بعلت نور کم محیط کار

کارگران شیفت کار باید برخی از نرمش ها را حداقل دو بار در هفته انجام دهند.از سیگار کشیدن خودداری کنند و یا حداقل میزان آن را کم کنند.

همچنین باید از استفاده قرص های خواب آور خودداری کنند، استفاده بیش از حد این قرص ها توسط برخی از کارگران گزارش شده است.کارگران شیفت کار نباید از الکل بعنوان آرام بخش استفاده کنند.الکل سبب اختلالات بیشتر در خواب می شود.

طول مدت شیفت کاری نباید بیشتر از 8 ساعت باشد. هر شیفت روز باید بدنبال حداقل 24 ساعت وقت آزاد باشد و هر شیفت شب با حداقل بعداز 3 روز بیکاری متوالی باششد. امکانات فعالیتهای بدنی از جمله ورزش باید فراهم شود.مخصوصا برای کارگران شیفت شب موسیقی ملایم و ریتمیک مفید خواهد بود.

 

 

 

نوبت کاری2

1_مقدمه :

نوبت کاری از جمله پدیده های اجتماعی است که ریشه در تاریخ زندگی بشر دارد و امروزه نیز به دلایل اقتصادی و

تکنولوژیک دارای اهمیت است. پدیده نوبت کاری در بساری از صنایع و کارخانجات نظیر: صنعت نفت – نیروگاه ها –

فولاد و ذوب آهن و به طور کلی هر صنعتی که در آن سرمایه گذاری اقتصادی سنگینی شده است و همچنین در برخی

مشاغل خدماتی مثل پزشکی – پرستاری – آتش نشانی – نیروی انتظامی و .... وجود دارد و افراد در این مشاغل بطور

شبانه روزی در حال فعالیت هستند. آنها مجبورند هنگام روز که جامعه فعال است در خواب باشند و شب که جامعه در

خواب به سر میبرد بیدار و مشغول فعالیت باشند. طبق آمارهای منتشر شده 25% از کل نیروی کار با پدیده نوبت کاری

مواجه هستند. با افزایش روز افزون جمعیت و نیاز به خدمات و صنعتی شدن جوامع نوبت کاری به طور مستمر افزایش

خواهد یافت. با توجه به اثراتی که نوبت کاری بر روی سلامتی و ایمنی کارکنان دارد و می تواند در تولید و بهره بری نیز

تاثیر گذار باشد بررسی و توجه به این مشکلات ضروری به نظر می رسد. این مطالب به کارفرمایان – اعضای کمیته

ایمنی و بهداشتکاران و کارکنان کمک می کند تا بدانند:

_نوبت کاری چیست؟

_نوبت کاری چگونه می تواند بر روی کار کنان اثر بگذارد؟

_خطرات نوبت کاری چیست؟

_چطور می توان خطرات نوبت کاری را کنترل نمود؟

 2_نوبت کاری چیست؟

منظور از نوبت کاری هر نوع کاری است که در خارج از ساعت معمول کار روزانه(7 صبح الی 6 بعد از ظهر)

 انجام شود و شامل موارد زیر می شود:

 _شیفت های ثابت شب – شیفت های ثابت دیگر(از قبیل شیفت عصر) و یا شیفت هایی که قبل از 6 صبح شروع

می شوند.

 _ شیفت های چرخشی که در آنه زمان کار از روز به عصر یا شب تغییر می یابد که این ممکن است به صورت

هفتگی یا ماهیانه باشد.

 _شیفت های فشرده هفتگی

 3_نوبت کاری چگونه می تواند بر روی کارکان اثر بگذارد؟

مغز انسان دارای سرعت بیولوژیکی (ساعت زیستی) است که وظایف فیزیولوزیک بدن را تنظیم میکند این وظایف به صورت دورهای تغییرمیکنند. مطالعات نشان می دهد که وظایف فیزیولوژیک بدن از قبیل تنظیم دما – تولید هورمون – ضربان قلب – فشار خون – فعالیت های گوارشی وجرخه بیداری و خواب و همه دارای تناوب 24 ساعته هستند. این چرخه که به آن ریتم سیرکادین گفته می شود به ما می گوید چه وقت بیدار شویم وچه وقت بخوابیم(تاریکی و روشنایی نقش مهمی در تنظیم این ریتمهای سیر کادین دارد). به طور معمول تاریکی شب تغییراتی در بدن ایجاد می کند که منجر به خواب آلودگی می شوند (همانطور که خداوند در قرآن فرموده است ما شب را وسیله ای بری آرامش شما قرار دادیم) یعنی فشار خون – میزان ضربان قلب – میزان تنفس – دمای بدن – فعالیت های گوارشی کاهش می یابد در حالی که روشنایی روز باعث بالا رفتن ریتم های سیرکادین می گردد.

 

وقتی که فرد در قالب شیفت جرخشی کار می کند مجبور است چرخه خواب و بیداری خود را برای شیفتی که در آن کار می کند تنظیم نماید. ولی با وجود این ریتم های دیگرسیرکادین به صورت آنی با شیفت تنظیم نمی شوند و یک هفته یا بیشتر طول می کشد تا با چرخه جدید بیداری و خواب تنظیم شوند.(دستگاه سیرکادین هنگام تغیرنوبت کاری برای تطبیق کامل مکن است به دو یا سه هفته شب کاری مداوم و پیوسته نیاز داشته باشد).

 چگونگی تنظیم ریتم های سیرکادین با یک چرخه جدید خواب و بیداری بستگی به فاکتورهای درونی از قبیل سن– جنس – سلامت جسمی و همچنین به فاکتورهای بیرونی از قبیل الگوی شیفت – بار کاری – محیط اجتماعی و خانوادگی دارد.

 شیفت های چرخشی باعث ایجاد اختلال در ریتم های سیر کادین می گردند. به این صورت که ما سعی می کنیم درطول شب بیدار و فعال بمانیم وقتی که ریتم های سیر کادین پایین است و سعی میکنیم در مدت روز بخوابیم وقتی که ریتم های سیرکادین بالا است. در چنین حالتی احتمال بروز کمبود خواب و ناراحتی گوارشی وجود دارد.

 کمبود خواب منجر به خستگی – تحریک پذیری – بیحالی – کاهش کارایی و کاهش تمرکز حواس می گردد وهمچنین می تواند میزان ریسک حوادث و آسیب ها را بالا ببرد.

تحقیقات بر روی حوادث نشان میدهد که میزان حوادث و آسیبها در میان افراد شب کار به علت کسری خواب وپایین بودن ریتم های سیر کادین بیشتراز افراد روز کار است.اگرچه اثرات نوبت کاری روی ریتم سیرکادین را نمیتوان به طور کامل حذف کرد ولی می توان از طریق کنترل سازمانی و کنترل فردی آنها را کاهش داد.

 4_خطرات نوبت کاری

خطرات نوبت کاری شامل موارد ذیل می باشد:

الف) خطرات بهداشتی

ب) مشکلات خانوادگی و اجتماعی

ج) پیامدهای ایمنی و اثر برروی عملکرد شغلی

 

_خطرات بهداشتی

اختلال خواب

بررسی ها نشان میدهد که حدودا 62% افراد نوبت کار از اختلال خواب رنج میبرند و این مساله از شایعترین شکایتهای افراد نوبت کاری است. افراد بالغ متوسط در طی شبانه روز به 7 الی 5/7 ساعت خواب نیاز دارند.

 زمان خواب پس از بیداری شیفت شب 15 الی 20% کاهش میابد و از طرفی تقریبا نیمی از افراد شب کار در به خواب رفتن یا ادامه خواب دچار مشکل می شوند. بنابر این نوبت کاری هم روی مدت خواب و هم روی کیفیت خواب تاثیر میگذارد.

 مساله دیگرکه اختلال خواب روزانه افراد شب کار را تشدید می کند عوامل محیطی به خصوص سر وصدای محیط میباشد. عادت به چرت زدن مشکل دیگر افراد نوبت کارمیباشد که این امر نیز حاکی از کافی نبودن میزان خواب آنان است. بطور کلی تحقیقات نشان میدهد افراد نوبت کار نسبت به کارگران روزکاربطورمتوسط در هفته 5 الی 7ساعت کسری خواب دارند. بنابراین از آنجا که سیستم عصبی مرکزی حساس ترین عضو نسبت به محرومیت ازخواب می باشد و خواب برای تجدید قوا لازم است این محرومیت در افراد شب کار می تواند روی ایمنی –سلامتی و در نتیجه کارایی افراد تاثیر مهمی داشته باشد و پیامدهای آن غیر از افراد نوبت کار متوجه کل جامعه می شود.

 مشکلات گوارشی

تحقیقات نشان می دهد که اختلال گوارشی در میان افراد نوبت کار شایع بوده و علت آن پیروی عمل هضم از ریتم سیرکادین می باشد.نوبت کاری در اثر تغییر زمان کار و زمان خواب ممکن است با الگوهای منظم غذا خوردن و هضم غذا تداخل نماید که منجر به تهوع – زخم های گوارشی – یبوست – کولیت و.... میگردد. همچنین فاکتورهای ذیل نیز میتواند به اختلالات گوارشی در میان افراد نوبت کارکمک نماید که عبارت است از:

 _صرف غذای بیشتر یا کمتردرشب

_مصرف خوراک مختصر(مثلا ساندویچ) حاوی چربی بالا در شب

_دسترسی کمتر به مواد غذایی در شب

_پایین بودن عمل هضم و سایر فعالیت های بدن در شب

_مصرف الکل – قهوه یا استعمال سیگار.

 مشکلات قلبی عروقی

بررسی ها نشان میدهد که بیماری های قلبی عروقی و حملات قلبی در میان افراد نوبت کار نسبت به افراد روز کار بیشتر مشاهده میشود. بیماری های قلبی عروقی در افراد نوبت کار فقط مربوط به عادات غذایی نامناسب نمی باشد بلکه کمبود خواب – افزایش استرس (در اثر تغییر شیفت از روز به شب – ساعت کار طولانی – بار کاری بالا و برنامه های کاری غیر منظم) افزایش فشار خون – استعمال سیگار و کاهش فعالیت های فیزیکی بدن نیز می تواند به بیماری های قلبی و عروقی کمک نماید.

 پیامدهای روحی روانی

شکایت های روحی روانی – تحریک پذیری – افسردگی – استرس و اختلال در روابط اجتماعی از جمله پیامدهای روحی وروانی ناشی از تداخل شیفت کاری با زندگی اجتماعی و خانوادگی و همچنین محرومیت ازخواب در افراد نوبت کار میباشد.

 مصرف الکل و دارو

مطالعات نشان میدهد که مصرف الکل – کافئین ونیکوتین در اغراد نوبت کار نسبت به افراد روز کار بیشتر میباشد. کارگران نوبت کار به انگیزه بیدار ماندن در شب از این مواد استفاده می کنند. همچنین بررسی ها نشان میدهد که مصرف داروهای آرامبخش در افراد نوبت کار بیشتر است.

 ریسک تماس با خطرات فیزیکی – شیمیایی – بیولوژیکی و ..

افرادی که در شیفت های طولانی مدت کار می کنند ممکن است در تماس طولانی با مواد شیمیایی – بیولوژیکی– صدا – ارتعاشو حرارت زیاد باشند که این خطرات می تواند سلامتی افراد را مورد تهدید قرار دهد.

 اثر روی بارداری

مطالعات محدودی در این زمینه صورت گرفته که شیفت های چرخشی و برنامه های کاری غیر منظم کاری ممکن است روی بارداری نیز اثر بگذارد.

بیماری های دیگرافراد نوبت کار که سابقه آسم – دیابت – صرع وافسردگی دارند بیماریشان ممکن است در اثر نوبت کاری تشدید شود.

 مشکلات اجتماعی خانوادگی

شیفت کاری می تواند بر روی زندگی خانوادگی اثرات منفی داشته باشد و زندگی اجتماعی را مختل نماید

بخصوص وقتی برنامه شیفت کاری طوری باشد که افراد در اواخر بعداز ظهر و عصر از خانه دور باشد.

 مطالعات نشان می دهد که میزان اختلالات زناشویی و طلاق در بین کارکنان نوبت کاربیشتر است.

 پیامدهای ایمنی و اثر بر روی عملکرد شغلی

اگر تعداد حوادثی که در نوبت های مختلف اتفاق می افتد به صورت درصدی از تعداد نیروی انسانی حاضر درمحیط کار بیان شود مشخص می گردد که نوبت شب دارای بالاترین میزان حادثه است. این نکته مشخص می سازد که آنچه در درجه اول عامل خطر در محیط کار است وجود فرد نوبت کار تطابق نیافته است و در این مورد محیط پیرامون فرد در درجه دوم اهمیت دارد.

 یکی از رخدادهای فاجعه آمیز صنعتی حادثه نیروگاه اتمی مایل آیلند(1979)در آمریکاست که کل جامعه را تهدید کرد. سرچشمه این حادثه را میتوان به خطاهای انسانس مربوط دانست که اپراتور نوبت کارخسته در اواسط شیفت مرتکب شده بود. حوادث دیگر نیز علل مشابهی داشتند و در اغلب موارد می توان ساعات کار غیرمتعارف و عدم تطابق دستگاه سیرکادین را مورد سرزنش قرار داد.

 

نوبت کاران تطابق نیافته می توانند به طرق مختلف برای خود و سایرین خطر ساز باشند. اولین مورد خواب آلودگی حین کار است. خواب آلودگی هنگام کار ممکن است بی توجهی به علایم هشدار دهنده ویا بروز واکنش نامناسب در برابر هشدار دریافت شده گردد. کاهش عملکرد شغلی فرد نوبت کار دومین عاملی است که می تواند باعث شود تا وی به عنوان عامل بالقوه خطر مطرح گردد. هر چند ممکن است افراد خواب آلود نباشند اما احتمال دارد که از کاهش کارایی رنج برند. این امر امکان بروز آسیب را به دلیل ماهیت بحرانی وظیفه محوله فراهم میسازد.

 5_چه طور می توان خطرات نوبت کاری را کنترل نمود؟

الف) کنترل سازمانی

ب) انتخاب صحیح برنامه شیفت کاری

ج) طراحی مناسب محیط کار

د) آموزش کارکنان

  الف) کنترل سازمانی

_ حتی الامکان از برنامه های شیفت کاری اجتناب شود یا شیفت کاری فقط برای مشاغل ضروری در نظر گرفته  شود.

 _ بار کاری را بایستی طوری سازماندهی نمود که کارهای دشوار و خطرناک در اوایل شیفت انجام گیرد.

 _از انجام کارهای خطرناک در شروع شیفت صبح خیلی زود خودداری شود.

 

_در شیفت شب یا عصر حتی الامکان برنامه کاری را طوری تنظیم نمود که قسمت خسته کننده و یکنواخت آن

در آغاز شیفت شب و قسمت جالب تر ومتنوع تر آن در پایان شیفت کاری صورت پذیرد.

 _نظارت و سر پرستی کافی مخصوصا برای کارهای خطرناک که احتمالا حوادث درآنها بیشتر است وجود داشته باشد(نظارت در ساعت بین 30/3 الی 30/5 صبح خیلی مهم است زیرا احتمال حوادث در این ساعت بیشتر وعملکرد شغلی پایین است) .

 _نظارت کافی بر روی کارکنان بی تجربه صورت گیرد تا کارشان را بطور ایمن انجام دهند.

 _مطمئن شوید که افراد نوبت کار به مواد غذایی دسترسی داشته باشند(غذای شب بایستی سبک – مغذی و سهل الهضم باشد).

 _ زمانهای استراحت کوتاه مدت بین کاری و همجنین زمانی را برای صرف غذا در شب در نظر بگیرید.

 _از بکارگیری اشخاص با بیش از 45 سال در شیفت کاری اجتناب شود.

 _از بکارگیری اخاص با سابقه بیماری دیابت – صرع قلبی عروقی در شیفت کاری خودداری شود.

 

_افراد نوبت کار تا حد ممکن به مراقبتهای بهداشتی و پزشکی دسترسی داشته باشند.

 برنامه های شیفت کاری

ریسک نوبت کاری بر روی کارکنان بستگی به زمان شیفت – طول مدت شیفت و مدت زمان چرخش شیفت دارد.

 برنامه های معمول شیفت کاری شامل شیفت کاری فشرده هفتگی – شیفت های چرخشی و شیفت های ثابت شب و عصر میباشد.

 شیفتهای کاری فشرده هفتگی:

این نوع شیفت ها معمولا شامل کار3 الی 4 روزه با مدت زمان 10 الی 12 ساعته می باشد. شیفت کاری فشرده در بین شیفت های معمول فرصت بیشتری را یرای فعالیت های اجنماعی و خانوادگی فراهم میکند. ولی این نوع شیفت ها می تواند خستگی را افزایش دهد و در پایان شیفت کارایی فرد کاهش میابد.

 شیفتهای ثابت شب و عصر:

این نوع شیفت ها به فرد اجازه می دهد تا زمانش را بر اساس آن تنظیم نماید. اما ممکن است زندگی اجتماعی فرد را مختل نماید همچنین افراد شب کار دائمی نسبت به سایر افراد شب کار کسری خواب بیشتری دارند.

 شیفتهای چرخشی :

معمولترین نوع شیفت در بین انواع شیفت ها شیفتهای چرخشی هستند. در این نوع شیفت فرد پس از کار دریک برنامه شیفت کاری یا بعد از تغییر شیفت به شیفت جدید معمولا یک یا دو روز استراحت می کند سپس شیفت به زمان دیگری از روز تغییر میابد.

 زمان های شیفت :

_ شیفت صبح : این شیفت از ساعت 5 الی 8 صبح شروع میشود و در ساعت 2 الی 6 بعد از ظهر پایان میابد.

_ شیفت بعد از ظهر(شیفت عصر) : این شیفت از ساعت 2 الی 6 بعد از ظهر شروع می شود و در ساعت10 شب الی 2 صبح پایان میابد.

 _شیفت شب : این شیفت در ساعت 10 شب الی 2 صبح شروع میشود و در ساعت 5 الی 8 صبح پایان میابد.

 سازگاری با برنامه های شیفت چرخشی بستگی دارد به :

_طول زمان استراحت قبل از تغییر شیفت به شیفت جدید :

افرادی که شیفت آنها بطور سریع و یا دون در نظر گرفتن زمان استراحت کافی به شیفت جدید تغییر میابد ممکن است در انجام وظایف با مشکل روبرو شوند.

 

_سرعت چرخش شیفت :

 چرخش های طولانی 10 الی 14 روزه ممکن است زمان بیشتری را برای تطابق بدن با شبفت جدید تامین کند.

 بررسی ها نشان می دهد که ریتم سیرکادین ممکن است نیاز به زمان دو الی سه هفته داشته باشد تا بطور کامل با شیفت جدید تنظیم گردد. چرخش های سریع 2 الی 3 روزه اجازه نمی دهد ریتم سیرکاردین با شیفت جدید تنظیم گردد.

 ب) انتخاب صحیح برنامه شیفت کاری :

کارفرمایان بایستی سرپرستان – اعضای کمیته حفاظت ایمنی و بهداشت کار- مهندسین ایمنی وکارکنان خود را در طراحی برنامه شیفت کاری درگیر کنند تا با هم بتوانند اثرات نوبت کاری را کاهش دهند.

 در تصمیم گیری برای طراحی برنامه شیفت کاری بایستی :

_از شروع شیفت های صبح خیلی زود خودداری شود(قبل از ساعت 5 صبح)

 _حتی الامکان از برنامه های شیفت ثابت شب اجتناب شود.

 _تعداد شیفت های طولانی پیاپی و اضافه کاری به حداقل برسد.

 _در برنامه شیفت کاری بایستی یک یا دو روز تعطیل در نظر گرفته شود.

 _از کارکردن دو شیفت در طی 24 ساعت خود داری شود.

 _بعد از پایان هر دوره شیفت حداقل 24 ساعت استراحت در نظر گرفته شود.

 _سعی شود برنامه کاری بطور منظم و قابل پیش بینی نگه داشته شود و کلیه کارکنان ازآن اطلاع داشته باشند و برنامه زندگیشان را بر اساس آن تنظیم نمایند.

 _برنامه های شیفت کاری بایستی منظم و قابل چرخش به سمت جلو(صبح – عصر وشب) باشد.

 برنامه های شیفت کاری بایستی مطابق با نیازهای کاری باشد یعنی :

_از انجام کارهای خطرناک در شیفت شب خودداری شود.

 _کارهای فیزیکی سنگین – تکراری و کارهای فکری دشوار نبایستی بیشتر از 8 ساعت طول بکشند.

 ج) طراحی مناسب محیط کار :

مهندسین ایمنی بایستی محیط کار را طوری طراحی نمایند که شرایط کار برای کار کنان مناسب باشد.نکات زیر  باید در بهبود محیط کار مورد توجه قرار گیرند :

 _کاهش ترافیک و صدای شب

 _کنترل بهداشتی و ایمنی به حداکثر برسد(تامین تهویه مناسب – کنترل حرارت – صدا و ارتعاش و ... حفاظ گذاری ماشین ها)

 _محیط کار و ترافیک زا روشن نگه داشته شود و سطوح منعکس کنده و درخشنده کاهش یابد.

 _در صورت امکان برای بیدار ماندن افراد شب کار مدتی موسیقی پخش شود.

 _محیطی مناسب برای صرف غذا در نظر گرفته شود و امکانات رفاهی تا حد ممکن فراهم گردد.

  د) آموزش کارکنان :

سرپرستان و کارکنان را بایستی درباره خطرات نوبت کاری و اهمیت آنها آموزش داد از جمله :

 _مشکلات ایمنی و بهداشت

 _مشکلات انجام کار و ریسک حوادث

 _مشکلات خانوادگی

 و همچنین به کارکنان آموزش داده شود تا :

 _ چه طور علایم ضعیف شدن سلامتی خود را تشخیص دهند چرا که ممکن است مرتبط با نوبت کاری باشد.

 _چه طور اثرات نوبت کاری را کاهش دهند.

_چه طور خطرات شیفت کاری را کنترل نمایند.

 _محافظت از دوره های خواب بوسیله تنظیم دوره های استراحت و بیداری(خودداری از فعالیت دو ساعت پیش از زمان خواب)

 _توانایی فیزیکی خود را حفظ نمایند.

 _استراتژی بیدار ماندن در حین انجام وظیفه را یاد بگیرند.

 

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
شنبه 9 اردیبهشت1391 ساعت 19:0
 

 

 

 

 

شعار سازمان بین الملی كار (ILO)  به مناسبت ۲۸ آوريل سال 2012  روز جهانی ایمنی وبهداشت حرفه ای 

ترويج ايمني و بهداشت در اقتصاد سبز

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
سه شنبه 9 اسفند1390 ساعت 15:11
بمب جیوه بر سقف خانه های ایران

 
 
 
 
 
 
 
 

بمب جیوه بر سقف خانه های ایران

پس از مدت ها تبلیغ درمورد استفاده از لامپ های کم مصرف و تلاش برای گسترش آن در جامعه مدتی است که هشدارها درمورد روش نادرست استفاده از آنها در ایران جدی تر شده؛ به قول کارشناس بهداشت تشعشات وزارت بهداشت، بمب جیوه را به خانه ها آوردیم و درمورد آن آموزشی به مردم ندادیم.
همه ما حتی شده یک بار تبلیغات مربوط به استفاده از لامپ های کم مصرف به جای لامپ های قدیمی را دیده یا شنیده ایم. صرفه جویی در مصرف انرژی و به دنبال آن کاهش بهای قبض برق، مهم ترین مزیت استفاده از این لامپ هاست.

پس از مدت ها تبلیغ درمورد استفاده از لامپ های کم مصرف و تلاش برای گسترش آن در جامعه مدتی است که هشدارها درمورد روش نادرست استفاده از آنها در ایران جدی تر شده؛ به قول کارشناس بهداشت تشعشات وزارت بهداشت، بمب جیوه را به خانه ها آوردیم و درمورد آن آموزشی به مردم ندادیم.
 

خطر در بالای سر


جیوه یک فلز سمی است که روی سیستم اعصاب انسان اثر می گذارد و می تواند به بروز سرطان هم منجر شود. درون حباب لامپ های کم مصرف از گاز جیوه استفاده شده است. علی گورانی، کارشناس بهداشت تشعشات وزارت بهداشت، یکی از کارشناسانی است که در مورد استفاده نادرست از یک تکنولوژی خوب هشدار می دهد؛ او در گفت و گو با خبرگزاری ایلنا گفته است در تمام دنیا تکنولوژی هایی مانند لامپ های کم مصرف همراه با بسته های آموزشی به مردم ارائه شد ولی در ایران این وسیله بدون آموزش و فرهنگسازی مناسب به جامعه راه یافت؛ به همین دلیل حالا «در خانه ها، کوچه ها و خیابان ها شاهدیم که به راحتی لامپ های کم مصرف و فلورسنت خرد و مانند زباله های دیگر حمل می شوند؛ درحالی که این لامپ ها باید با دستورالعمل ویژه جمع و امحا شوند و خرده ها و خاک های آن را نباید به هیچ وجه با جاروبرقی جمع کرد.»

راهکارهایی برای کاهش خطر

اشاره به خطرهای احتمالی استفاده از لامپ های کم مصرف و مهتابی (فلورسنت) برای این نیست که بگوییم از این لامپ ها استفاده نکنید؛ راهکارهایی وجود دارند که با عمل به آنها احتمال خطر کاهش می یابد:

*
پرتاب کردن و شکستن لامپ های مهتابی به سرگرمی بعضی افراد به ویژه نوجوانان در خیابان ها و کوچه تبدیل شده است؛ درمورد خطرات این کار به آنها هشدار دهید.

*درصورتی که لامپ کم مصرف یا مهتابی در یک محیط بسته و کوچک شکست، تا 15 دقیقه محل را ترک کنید. بعد از بازگشت پنجره ها را باز یا دستگاه تهویه را روشن کنید. هنگام جمع آوری تکه های لامپ دستکش بپوشید یا از دو تکه مقوا کمک بگیرید.

*از جاروبرقی یا دستی استفاده نکنید. بعد از جمع آوری خرده شیشه ها، آنها را درون یک کیسه نایلونی قرار دهید، در آن را گره بنزید و درون سطل آشغال بیندازید. برای پاک کردن زمین از جیوه هم از دستمال مرطوب استفاده کنید.

*درصورتی که این لامپ ها سوختند آنها را به ماشین بازیافت زباله تحویل دهید یا در سطل های مخصوص بازیافت بیندازید.

*بهتر است لامپ های کم مصرف را درون حباب قرار دهید و آنها را در جایی وصل کنید که بیشتر از 30 سانتی متر با افراد فاصله داشته باشد.

*بعد از 5 تا 10 هزار ساعت استفاده از این لامپ ها آنها را تعویض کنید.

منبع: هفته نامه تندرستی
نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: سم شناسی 
چهارشنبه 30 شهریور1390 ساعت 19:18
منابع آزمون کارشناسی ارشد رشته‌های گروه پزشکی سال 91-90


- اطلاعیه شماره 2 منابع آزمون ورودی دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته رشته های گروه پزشکی سال تحصیلی 91-90 


دفترچه راهنمای آزمون کارشناسی ارشد سال 91-90

اطلاعیه شماره 1 دفترچه راهنمای آزمون ورودی دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته رشته های گروه پزشکی سال 91-90



نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
دوشنبه 2 خرداد1390 ساعت 18:21

 

ساعت 11 شب بدنمان در چه وضعی است؟؟؟

 12 شب یا 3 نیمه شب چطور؟؟؟

برای سالم زیستن، باید خواب راحت و آرامی داشته باشیم.

به موارد زیر دقت کنید تا اهمیت خوابیدن برای شما روشن گردد:

ساعت 9 تا 11 شب:
زمانی است برای از بین بردن مواد سمی و غیر ضروری که این عملیات توسط آنتی اکسیدان ها انجام می شود.

در این ساعت بهتر است بدن در حال آرامش باشد.

در غیر این صورت اثر منفی بر روی سلامتی خود گذاشته اید.

ساعت 11 تا 1 شب:

عملیات از بین بردن مواد سمی در کبد ادامه دارد و شما باید در خواب عمیق باشید.

ساعت 1 تا 3 نیمه شب:


عملیات سم زدایی در کیسه صفرا ، در طی یک خواب عمیق به طور مناسب انجام می شود.

ساعت 3 تا 5 صبح:


عملیات از بین بردن مواد سمی در ریه اتفاق می افتد.

بعضی مواقع دیده شده که افراد در این زمان، سرفه شدید یا عطسه می کنند.

ساعت 5 تا 7 صبح:


این عملیات در روده بزرگ صورت می گیرد، لذا می توانید آن را دفع کنید.

ساعت 7 تا 9 صبح:

جذب مواد مغذی صورت می گیرد، پس بهتر است صبحانه بخورید.

افرادی که بیمار می باشند، بهتر است صبحانه را در ساعت 6 و 30 دقیقه میل کنند.

کسانی که می خواهند تناسب اندام داشته باشند، بهترین ساعت صرف صبحانه برای آنها، ساعت 7 و 30 دقیقه می باشد و کسانی که اصلا صبحانه نمی خورند، بهتر است عادت خود را

تغییر دهند و در ساعت 9 تا 10 صبح صبحانه بخورند.

دیر خوابیدن و دیر بلند شدن از خواب، باعث می شود مواد سمی از بدن دفع نشوند.


از نصفه های شب تا ساعت 4 صبح، مغز استخوان عملیات خون سازی را انجام می دهد.


در ایام تعطیل، بسیاری افراد تا دیر وقت بیدار می مانند و بعد از اتمام تعطیلات، با خستگی به سر کار می روند، چون اعمال بدنشان دچار سردرگمی شده است و نمی داند چه باید انجام دهد.


پس همیشه، زود بخوابید و خواب آرامی داشته باشید .

با تشکر از ن:بهرامی


نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
دوشنبه 5 اردیبهشت1390 ساعت 20:3
هشتم اردیبهشت ماه روز جهانی بهداشت حرفه ای برتلاشگران عرصه سلامت محیط کار  مبارک باد.

 

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
دوشنبه 8 فروردین1390 ساعت 18:9
خطر کاهش شنوایی در کاربران MP۳پلیرها

 

موسسه ملی ناشنوایان انگلیس هشدار داد که بیش از دوسوم جوانانی که به طور دایم از MP۳ پلیر استفاده می کنند به علت بالا بودن صدا با آسیب های شنوایی زود هنگام مواجه می شوند.

 



 به گزارش ایسنا، موسسه ملی سلطنتی ناشنوایان انگلیس اعلام کرد که یافته های این موسسه هشدار دهنده است به ویژه که سال گذشته هشت میلیون MP۳پلیر در انگلیس به فروش رفت. این موسسه به علاقه مندان MP۳پلیر هشدار داد که برای هدفون های خود از فیلتر استفاده کنند که صداهای اطراف را حذف کرده و نیاز به افزایش صدا را کاهش می دهد.
بر اساس یافته های مطالعه این موسسه از ۱۱۰ دارنده MP۳پلیر در برایتون منچستر و بیرمنگام، ۷۲ نفر به صدای بالای ۸۵ دسی بل گوش می دادند که این صدا معادل یک زنگ بیداری بلند در نزدیکی فرد است. بنا بر اعلام سازمان جهانی بهداشت، گوش کردن با هدفون با قدرت صدای ۸۵ دسی بل با بیش از یک ساعت می تواند به شنوایی آسیب برساند. بر اساس یافته های این موسسه بیش از نیمی از جوانانی که از MP۳پلیر استفاده می کنند، بیش از یک ساعت در روز و ۲۱ ساعت در هفته به آن گوش می دهند در حالی که ۵۸ درصد از آن ها از خطری که متوجه شنوایی آن هاست بی اطلاع بوده و ۷۹ درصد نیز هرگز اخطارهای مربوط به میزان صدای بالا را در جعبه های MP۳پلیر خود مشاهده نکردند.

 

 

 

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
دوشنبه 8 فروردین1390 ساعت 17:52

سیستم مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست
(HSE)

شهرام رضایی سرند-مجتبی قویدل

کارشناس ایمنی صنعتی

سیستم مدیریتی
نظامی است هدفمند و سازماندهی شده با برنامه ریزی خاص که با تهیه دستورالعملها، روشهای اجرایی و استانداردها و مقررات جاری استقرار یافته و مورد بازنگری قرار

می گیرد و در مقاطع زمانی مختلف اصلاح می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ گردد

مزایای اجرا

  • بررسی پروژه از نظر مسایل بهداشت، ایمنی و محیط زیست در تمامی مراحل
  • اطمینان به مدیریت در مشخص کردن ریسکها و روشهای کنترل و کاهش آنها
  • رعایت استانداردهای موجود در ارتباط با پروژه در تمامی مراحل HSE
  • کاهش هزینه ها و افزایش سودآوری و رقابت در بازارهای جهانی بسترسازی مناسب جهت اخذ و اجرای کلیه استانداردهای مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست
  • افزایش اطمینان پرسنل از کاهش و کنترل خطرات بالقوه و بالفعل موجود در پروژه و اثرات سوء آنها

    اعضای تیم اجرایی HSE

  • دبیر تیم
  • متخصص HSE
  • نماینده بهره برداری
  • از مهندس فرایند، متخصص ایمنی نصب، متخصص کنترل فرایند و سایر افراد نیز می توان کمک گرفت.
    عناصر سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست

    1. رهبری و تعهد

    2. خط مشی و اهداف استراتژیک

    3. سازمان، منابع و مستند سازی

    4. ارزیابی و مدیریت ریسک

    5. طرحریزی

    6. استقرار و پایش

    7. ممیزی و بررسی مجدد


ادامه مطلب
نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
چهارشنبه 22 دی1389 ساعت 9:4

 

ارگونومی چیست ؟

ارگونومی به عنوان رشته ای از علوم با بدست آوردن بهترین ارتباط میان کاربران و محیط کار تعریف می شود . ارگونومی با ارزیابی قابلیت ها و محدودیتهای انسان ( بیومکانیک و آنتروپومتری ) ، استرس های کاری و محیطی ( فیزیولوژی کار و روانشناس صنعتی ) ، خستگی ( فیزیولوژی کار و روانشناس صنعتی ) ، طراحی و آموزش و طراحی ایستگاه کاری و ابزارها ( آنترومتری و مهندسی ) سر و کار دارد . بنابراین ارگونومی از علوم و مهندسی تشکیل شده است .

ارگونومی شغلی تلاش می کند تا با بازبینی سیستم های کاری ، آنها را در جهت کاهش استرس های حرفه ای تغییر دهد .

 

اصول ارگونومی در صنعت :

اصول ارگونومی در صنعت عبارتند از :

* طراحی ، جایگزینی و نگهداری تجهیزات برای ارتقاء بهره وری ، زندگی کاری و کیفیت تولید .

* طراحی و تغییر فضاهای کاری و جانمایی کاری برای سهولت و سرعت عملیات خدمات و نگهداری

* طراحی و تغییر روش های کاری شامل اتوماسیون و تخصیص وظیفه بین اپراتور و ماشین

* کنترل فاکتورهای فیزیکی ( گرما ، سرما ، صدا ، ارتعاش ، نور ) در محل کاربرای تولید بهتر و ایمنی کارکنان

 

جنبه های بهداشتی ارگونومی

جنبه های بهداشتی ارگونومی عبارتند از :

۱- پیشگیری از بیماری ها و اختلالات ناخواسته

۲- طراحی بهینه ایستگاه های کاری

۳- بهترین استفاده از منابع و قابلیت های کارمندان

 

ارگونومی کامپیوتر

ارگونومی کامپیوتر یعنی مطالعه و بررسی عوامل انسانی در ارتباط با کامپیوتر . یکی ازاهداف اصلی ارگونومی کامپیوتر ،

‌تضمین مناسب بودن دستگاه برای استفاده انسان است .

رعایت اصول ارگونومی در کاربا کامپیوتر

تولید کنندگان تجهیزات وسایل کامپیوتر ( مانند صفحه کلید ، ماوس ، میز و صندلی و سایر وسایل کامپیوتر ) اکنون سعی می کنند تا محصولات را مطابق با اصول ارگونومی طراحی و تولید کنند .

رعایت اصول ارگونومی سبب کاهش ضایعات چشم ، سردرد و کمردرد اپراتورها و کاربران کامپیوترها می شود کاربرد کامپیوتر در زندگی بشر بسیار زیاد است و تعداد زیادی از افـراد سـاعت های متمــادی با کـامپیوتر کـار می کنند ، به همین دلیل شناخت عوامل مؤثر در محیط کار با کامپیوتر اهمیت زیادی دارد . وجود شرایط نامناسب در محیط کاری و عدم توجه به موارد ایمنی هنگام کار با کامپیوتر ممکن است در بلند مدت سبب بروز بیماری ها و ناهنجاری ها شود . بیشتر کاربران در محیط های سر بسته و فضاهای کوچک کار می کنند  کمترین ویژگی های یک محیط کاری مناسب برای کاربران کامپیوتر به قرار ذیل است :

* وجود سیستم تهویه مطبوع

* نورکافی و مناسب

* استفاده از میز مخصوص که دارای ابعاد استاندارد باشد

* استفاده از صندلی مخصوص کامپیوتر با ارتفاع قابل تنظیم  برای جلوگیری از ناراحتی ستون فقرات کاربر

* استفاده از زیرپایی برای جلوگیری از بی حسی پا

* کف پوش چوبی یا پلاستیکی برای جلوگیری از ایجاد الکتریسیته ساکن .

با وجود رعایت نکات فوق ، باز امکان بروز بیماری‌های خاص برای اپراتور وجود دارد . کم تحرکی هنگام کار با کامپیوتر ، چشم دوختن در مدت طولانی به صفحه مانیتور و حرکات یکنواخت مچ دست ، ممکن است سبب بروز انواع ناهنجاری ها شوند .

 

ارگونومی اجزای موجود در محیط کار با کامپیوتر

اگر برای انجام فعالیت‌ها در محیط کار از کامپیوتر استفاده می شود ، به منظور جلوگیری از عوارض ناشی از کار با کامپیوتر ، توصیه می شود که اصول ساده ای که در مورد تجهیزات موقعیت و مکان کار با کامپیوتر در ذیل ذکر گردیده ، رعایت گردد تا بتوان تا حـدودی ازاین عوارض جـلوگیری کرد :

 

صندلی :

صندلی مورد استفاده در محیط کار با کامپیوتر باید از خصوصیات زیر برخوردار باشد :

۱- دارای پشتی باشد ، به صورتی که گودی کمر را در بر گیرد و ( پشتی ) از نظر افقی و عمودی تراز باشد .

۲- چرخان باشد .

۳- از هر نظر (زوایا و فواصل)  قابل تنظیم باشد .

۴- دارای پایه ای محکم باشد .

۵- روکش آن از جنسی باشد که هوا را از خود عبور داده و سبب تعریق نشود و لغزنده نیز نباشد .

۶- لایه داخلی آن ۲ تا ۳ سانتیمتر ضخامت داشته باشد .

۷- حداقل عرض آن ۴۰ سانتیمتر باشد .

۸- چرخ آن قابلیت حرکت بر جنس کفپوش اتاق را داشته باشد .

۹- ارتفاع آن با ارتفاع میز متناسب باشد .

بر اساس اصول ارگونومی که از سوی سازمان بین المللی توصیه شده ، ارتفاع نشمینگاه صندلی باید ۲۵ الی ۳۵ سانتیمتر پایین تر از سطح میز کار در نظر گرفته شود .

 

میز کار :

۱- ارتفاع سطح میز کار باید قابل تنظیم باشد .

۲- فضای در نظر گرفته شده برای پاها در زیر میز باید مناسب باشد .

۳- سطح میز کار باید به اندازه ای بزرگ باشد که جای کافی برای تمامی اشیا و وسایل موجود باشد .

وسایلی که در هنگام کار بیشترین موارد استفاده را دارند ، باید در نزدیکی اپراتور و در دسترس وی قرار داشته باشد و سایر وسایل نیز باید به صورتی منظم در جای خود قرار گیرند . لازم به ذکر است که اگر امکان استفاده از یک میز بزرگ وجود نداشــته باشــد ، یا فضـای روی میز کوچک باشد ، می توان با استفاده از پایه متحرک مانیتور ، ضمن تنظیم فواصل و ارتفاع مانیتور در بهترین حالات مطابق با اصول ارگونومی ، از فضای موجود نیز حداکثر استفاده را نمود که این وسیله با امکان چرخش ۳۶۰ درجه به دور محور خود حرکت وضعی و انتقالی ، قابلیت تنظیم محیط کار را تا حد بسیار زیادی افزایش می دهد و در اثر افزایش قابلیت تنظیم فواصل و ارتفاعات مورد نیاز  ، از خســتگی ســتون مهـره ها و سایر اندام ها جلوگیری می شود .

۴- سطح میزکار نباید سفید یا خیلی تیره باشد ، چون به نامساعد شدن شرایط روشنایی کمک می کند .

 

مانیتور :

بطور کلی مانیتورها ، ممکن است دو نوع خطر را برای افراد به وجود آورند که عبارتند از :

الف ) خطر درخشندگی نور و یا انعکاس و بازتاب نور محیط اطراف به چشمان فرد

ب ) خطر تشعشع

از لحاظ اصول ارگونومی ، در هنگام کار با مانیتورها ، خصوصیات و اصول زیر باید مورد توجه قرار گیرند :

۱- بالاترین قسمت صفحه مانیتور در امتداد دید اپراتور قرار گیرد .

۲- فاصـله بین چشــم ها تا صــفحه مانیتور بین ۳۰ تا ۶۰ ســانتی متر و در بعضــی مـوارد در بهترین حالت ،‌ ۴۶ سانتی متر توصیه شده است .

۳- صفحه مانیتور نباید درخشندگی داشته باشد و نور را نیز نباید منعکس کند .

۴- تصاویر روی صفحه مانیتور باید واضح و خوانا باشند .

۵- جهت کاهش انعکاس نور محیط اطراف در مانیتور ، باید ضمن تنظیم مانیتور ، درخشندگی را نیز در منبع تولید آن کنترل نمود ( کاهش داد )

۶- مانیتورها باید در مکانی دورتر از پنجره و در امتداد قائم با آنها قرار گیرند .

۷- برای جلوگیری از انعکاس نور ، پس از تنظیم محیط کار می توان از یک فیلتر شیشه ای یا نوری استفاده نمود .

 

۸- برای جلوگیری یک زاویه دید مناسب به صورتی که صفحه مانیتور در میدان دید فرد واقع شود ، گردن باید راست نگاه داشته شود و مسیر دید نیز باید به سمت پایین باشد .

۹- جهت افزایش قابلیت تنظیم مانیتور نیز می توان از پایه متحرک استفاده نمود . این وسیله به ما امکان می دهد که با افزایش قابلیت تنظیم فواصل بر اساس اصول ارگونومی ، ضمن قراردادن مانیتور در محل مناسب ( از نظر قرار گرفتن در امتداد دید ) ، فاصله مناسبی را نیز بین فرد و مانیتور به وجود آورد و در نتیجه با پدید آوردن مناسب ترین شرایط دید ، از خستگی چشم و سایر عوارض چشمی و هم چنیــن سایــر ناراحتـی ها و عـوارض استـخوانــی ماهیچه ای ( در اثر وضعیتی که فرد برای مانیتور به خود می گیرد ) جلوگیری نمائیم .

۱۰- در مواقعی که از کامپیوتر برای اموری چون تایپ یا حروفچینی استفاده می شود ، باید از یک نگهدارنده قابل تنظیم ( copy holder ) در کنار مانیتور استفاده نمایید .

۱۱- برای جلوگیری از خطرات میادین الکترومغناطیسی ، هیچ گاه نباید در پشت مانیتور قرار گرفت .

 

صفحه کلید :

۱- صفحه کلید مورد استفاده باید در دسترس فرد و در محلی قرار گیرد که در هنگام کار با آن ، ساعد و بازوها زاویه ای بین ۸۰ تا ۱۰۰ درجه ایجاد نمایند . در این حالت باز و باید به زمین عمود باشد و مچ نباید هیچ گونه فشاری را متحمل شود و نباید به بالا ، پایین یا داخل خم شود . برای این منظور می توان از تکیه گاه مخصوصی استفاده نمود .

۲- صفحه کلید باید از بدنه کامپیوتر مجزا باشد .

۳- صفحه کلید باید بطور دقیق در جلوی فرد قرار گیرد .

 

ماوس :

۱- امروزه ماوس ها با شکل‌های مختلف وارد بازار شده اند.بنابراین انتخاب ماوس عامل مهمی در هنگام کار با کامپیوتر می باشد.

۲- حتی المقدور ماوس وصفحه کلید هم سطح باشند.

۳- در هنگام کار با موس ، مچ دست و ساعد بایستی دارای تکیه گاه باشند.

۴- از کلیدهای میانبر به جای استفاده از ماوس کمک بگیرید: مانندctrl+s برای ذخیره کردن و ctrl+pبرای چاپ کردن.

۵-ازپدهایی (صفحه های مخصوص ماوس) که امروزه به عنوان پد طبی مطرح می باشد، استفاده گردد.

 

نورپردازی محیط کار:

قرار دادن روشــنایی و انتخاب میزان مناســـبی از نور می تواند توانایی شخص را در هنگام دیدن تصاویر بر روی مانیتور افزایش دهد. اگر روشنایی بسیار زیاد  باشد و یا نور بیش از اندازه مناسب بر روی صفحه مانیتور بیافتد ، برای دیـدن تصـاویـر بر روی مانیـتور دچــار مشـکل شــده و نمی توان تصاویر را به وضوح مشاهده کرد، بنابراین موجب خستگی چشم و سردرد می‌گردد:

۱-میز کامپیوتر و مانیتور خود را به گونه ای در محیط کار قرار دهید که پشت به پنجره محیط کار باشد و نور بیرون ازاتاق بر روی مانیتور تابیده نشود و یا از پرده و نور گیر در پشت پنجره ها استفاده شود تا از ورود نور درخشان جلوگیری بعمل آید.

۲- ازنورهای مهتابی وخورشیدی بطور ترکیبی در محیط کار استفاده گردد تا روشنایی مناسبی جهت خواندن در اختیار داشته باشید.

۳-در صورت استفاده از چراغ های مطالعه، منبع نور را به موازات خط دید خود قرار دهید.

۴-در صورتی که از مانیتور LCDاستفاده می گردد،میزان روشنایی بیشتری مورد نیاز می باشد.

۵-منابع روشنایی درخشان که در پشت صفحه نمایش قرار دارند می توانند برای کاربران با کامپیوتر مشکل ایجاد کنندو در واقع دیدن صفحه کار را بطور واضح برایتان مشکل می سازد.

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
دوشنبه 13 دی1389 ساعت 12:46

  سایت بهداشت حرفه ای و ایمنی صنعتی  اعطاء عنوان و درجه مهندسی  به مدارک تحصیلی کلیه دانش آموختگان و دانشجویان رشته های بهداشت محیط و حرفه ای را به کلیه مقامات ارشد بهداشت محیط و حرفه ای کشور، اساتید، اعضاء هیات علمی دانشگاهها دانشجویان، اعضاء، بازدید کنندگان و جامعه بزرگ بهداشت محیط و حرفه ای کشور تبریک عرض نموده و امید است درج این عنوان علاوه بر رفع مشکل فارغ التحصیلان این رشته در محیط های اداری و صنعتی، سبب گسترش روز افزون علاقه مندی دانشجویان رشته مهندسی بهداشت محیط و حرفه ای گردد .

 متن ابلاغیه به شرح ذیل میباشد

ابلاغیه درج مهندسی بهداشت محیط

متن ابلاغیه درج عنوان مهندسی بهداشت محیط و حرفه ای

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
دوشنبه 13 دی1389 ساعت 12:41

نامه وزیر بهداشت به وزیر صنایع ومعادن درخصوص رعایت اصول ارگونومی در حمل و نقل بار

آقای مهندس محرابیان

وزیر محترم صنایع و معادن

 

 با سلام و احترام

          با عنایت به اینکه امروزه در اکثر واحد های صنعتی کشور حمل و نقل مواد و فرآورده ها به طرق مختلف بویژه با شیوه دستی توسط کارگر انجام می شود و با توجه به اینکه کارگران در فرایند شغلی خود درمحیط های کاری غالباً ناگزیر به حمل و نقل بار هایی هستند که دارای وزنی بیش از حدود استاندارد های بین المللی (که حمل دستی بار توسط یک نفر را مجاز دانسته) می باشند لذا به مرور زمان در اثر حمل دستی بار در مراحل مختلف تولید ویا هنگام تخلیه و بارگیری بدون کمک وسایل مکانیکی و به دلیل حرکات بدنی مکرر، شاهد عوارض سوء جسمانی جبران ناپذیری در این افراد خواهیم بود بطوریکه علاوه بر ایجاد صدمات در ستون فقرات (بویژه کمردرد) گروهی دیگر ازآسیب های استخوانی مفصلی را نیز در بر خواهد داشت. این دسته از عوارض عمدتاً در اثر حرکات مچ دست ، کشیدن بارها بصورت پی در پی و تکراری، هدایت بسته ها به کمک هل دادن يا اعمال فشار دست و ساعد اتفاق می افتد. صدمات مذکور عمده ترین عامل از دست رفتن زمان کارو آسیب های انسانی نیروی کار به شمار میرود همچنین آسیب های فوق الذکر هزینه های بسیار گزافی را بصورت مستقیم و غیر مستقیم از طرق مختلف همانند غیبت های ناشی از کار، هزینه های مربوط به خدمات پزشکی ، غرامت ها ی سالیانه پرداخت شده به کارگران، از کار افتادگی ها وسایر موارد مشابه به کارفرمایان ، کارگران و نیز به اقتصاد کشور مان تحمیل می نماید. از طرفی مطابق آمارهای موجود جهانی و مطالعاتی در ایران صورت پذیرفته آسیب های اسکلتی عضلانی عمده ترین عامل ناتوانی در افراد بالای 45 سال می باشد.

لذا با عنایت به موارد پیشگفت ، وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی با توجه به وظایف خطیر و مهم خود براساس مواد 85، 86، 96و 106 قانون کار جمهوری اسلامی ایران و به منظور صیانت نیروی انسانی و منابع مادی کشور با هدف:

1-      کاهش هزینه های تولید

2-      کاهش هزینه های ارگونومیکی وآسیب های جسمی

درکلیه صنایع و کارگاههای جدیدالتاسیس رعایت اصول ارگونومی ذیل رادر فاز طراحی توصیه مینماید:

1- جهت حمل و نقل مواد و اشیاء مطابق اصول ارگونومی، در مرحله طراحی فرآورده ، برنامه ریزی و  مشاوره با متخصصین ارگونومی یا بهداشت حرفه ای مورد توجه قرار گیرد.

2- حتی الامکان برای بلند کردن، پایین آوردن و جابجایی اشیاء سنگین از تجهیزات مکانیکی استفاده شود و طراحی ها به گونه ای باشد که تا حد ممکن از حمل و نقل دستی اجتناب گردد.

3- با توجه به اینکه استاندارد بین الملل جهت بلند کردن دستی بار توسط یک کارگر مرد در شرایط مناسب 23 کیلوگرم می باشد، طراحی ها به  گونه ای باشد که در فرآیند حمل دستی بار، یک کارگر باری بیش از حدود مجاز توصیه شده را حمل ننماید.

4- در کارخانجاتی که مواد پودری، گرانولی و موادی از قبیل آرد، گندم، برنج، شکر، سیمان و سایر مصالح ساختمانی ، کودها و نظایرآن بصورت پاکت، کیسه یا گونی بسته بندی می شوند و در بخشی از فرآیند تولید داخلی تا عرضه، نیاز به حمل دستی توسط کارگر دارند، تدابیر لازم جهت بسته بندی این مواد در بسته های حداکثر بارهای سنگین به وزن 20 کیلوگرم اتخاذ گردد.

5- در خصوص سایر انواع بسته بندی ها چنانچه حمل دستی بار اجتناب ناپذیر باشد تدابیری اعمال شود تا حتی المقدور بارهای سنگین در بسته ها، جعبه ها و یا سینی های سبک تر حمل گردد.

6- در فاز طراحی ، قابلیت حمل و نقل آسان فرآورده مورد توجه قرار گیرد. مثلاً چنانچه بار توسط نوار نقاله حمل میشود دارای انتهای هموار باشد و برای سهولت در بلند کردن دستی به دستگیره مجهز شود(بصورت دائم یا موقت).

7- در کارخانجات از برخی ازابزارها برای انتقال افقی و پاره ای دیگر برای انتقال عمودی استفاده میشود. از نقطه نظر ارگونومی توصیه میشود انتقال عمودی به کمترین حد ممکن کاهش یابد. این امربه ویژه در حمل و بلند کردن دستی بار از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بنابراین یک قاعده کلی در زمینه طراحی کارخانه ، کمینه سازی حرکت های عمودی است.

لذا جهت پیشگیری از پیامد های اثر گذار بر سلامت و اقتصاد ، لازم است در مراکز صنعتی جدید، سامانه حمل و نقل کار آمد مطابق اصول ارگونومی طراحی و واحد های صنعتی موجود بهبود و اصلاح گردد. خواهشمند است دستور فرمایید از نتایج اقدامات مربوط این وزارت را مطلع فرمایند. ضمناً لازم به ذکر است که برای اجرای مفاد این نامه 6 ماه پس از ابلاغ آن ، زمان پیش بینی شده است.

  دکتروحید دستجردی

وزیر

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
دوشنبه 13 دی1389 ساعت 12:32
ميزان تراز صوت در مشاغل مختلف

فرمت فایل :فلش                          لینک دانلود:ایمنی و بهداشت حرفه ای

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
جمعه 19 آذر1389 ساعت 10:42

تاکنون مطالب زیادی در مورد مصاحبه های شغلی نوشته شده ، در این مطلب قصد دارم ۱۰ سؤالی را که شما در پایان یک مصاحبه شغلی از کارفرما یا شخص مصاحبه کننده می توانید بپرسید بیان کنم.

خیلی از شرکت های کوچک و تازه تاسیس در مورد این سؤالات بعضا ساده هیچ فکری تا کنون نکرده اند .شرکت یا سازمانی که دارای چشم اندازی روشن از اهداف و خط مشی خود است برای اینگونه سؤالات جواب های مناسبی خواهد داشت .همچنین پرسیدن این سؤالات توانایی و تسلط شما را برجسته تر خواهد کرد و شخص مصاحبه کننده ارزیابی بهتری از شما خواهد داشت و از همه مهم تر شما نسبت به اهداف و آینده شرکت یا سازمان مورد نظر اطلاعات بیشتری کسب خواهید کرد.فقط فراموش نکنید فضای مصاحبه را به مناظره تغییر ندهید !

معمولا در پایان مصاحبه ها زمانی به شما برای پرسیدن سؤالات اختصاص داده خواهد شد ، شما می توانید از سؤالات زیر استفاده کنید :

۱ . در یک جمله شرکت و فعالیت های خود را چگونه توصیف می کنید ؟

۲ . شعار اصلی شرکت شما چیست ؟

۳ . از نظر شما سه خصوصیت مهم برای موفقیت در این شغل چیست ؟

۴ . کارایی من در این شغل چگونه سنجیده می شود؟

۵ . چه اتفاقی برای نفر قبلی که در این شغل بود افتاد؟

۶ . از برنامه ها و محصولات خود در آینده بگویید .

۷ . ساعات کاری این شغل به چه ترتیب است .

۸ . در صورت تمایل کمی از پروژه های بزرگی که انجام داده اید صحبت کنید .

۹ . تخصص اصلی برای صاحب این شغل چیست ؟

۱۰ . آیا من قادر خواهم بود که در تخصص های دیگر هم فعالیت کنم؟

اگر شما هم نظری در مورد این مطلب یا پیشنهادی برای لیست بالا دارید خوشحال میشم در نظرات بیان کنید

 

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
پنجشنبه 11 آذر1389 ساعت 22:31

هدف از محاسبات روشنايي داخلي عبارتند از:

1. محاسبه تعداد چراغ هاي مورد نياز

2. تعيين نحوه قرارگيري چراغ ها ( ارتفاع نصب،3. موقيعت قرار گيري...)

4. تامين حداقل شدت روشنايي متوسط مورد نياز

5. توزيع مناسب روشنايي در نقاط مختلف

6. محدود كردن خيرگي

7. ملاحظات زيبايي و غيره

برای دریافت متن کامل اینجا کیلیک کنید

 

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
یکشنبه 16 آبان1389 ساعت 14:51


اختلالات رفتاری و روانی در جامعه ایران از جمله مشکلات رو به افزایشی است که آمار رسمی دقیقی برای آن وجود ندارد.
ماتاسفانه آمار موجود نمی تواند دقیق باشد زیرا تنها کسانی را در بر می گیرد که به طور اختیاری و داوطلبانه به مراکز درمانی و کلینیکها مراجعه کرده اند و نامشان در بیمارستانها و مراکز بهداشت روان ثبت شده است . این آمار حتی مددجویانی را که به طور سرپایی درمان شده اند و جایی بستری نشده اند را نیز در بر نمی گیرد و نمی تواند دقیق باشد.
بسیاری از خانواده ها بیماران روانی مزمن را خود نگهداری می کنند و در بیشتر موارد به مراکز درمانی و مشاوره مراجعه نمی کنند و حتی سالهاست که خود داروهای مورد نیاز را تهیه و به بیمارنشان می دهند.
به نظر می رسد تعداد واقعی افرادی که به مشکلات روانی و اختلالات رفتاری دچار باشند بسیار بیش از آمار اعلام شده باشد.
اختلالات رفتاری و شخصیتی در گروههای سنی مختلف در جامعه مشاهده می شود و تنها نمی توان این موارد را به یک دوره سنی خاص معطوف کرد. یکی از شایع ترین اختلالات شخصیتی که از اضطراب ناشی می شود، افسردگی و اضطراب به صورت توامان و مختلط می باشد.
کمتر خانواده ای را می توانیم پیدا کنیم که دچار این گونه اضطراب و افسردگی نباشند. در بسیاری از موارد افراد مشکل دار بیشتر از یک نفر در خانواده است و عمدتا هم به مراکز مشاوره و درمانی مراجعه نمی کنند. در بعضی از موارد ریشه اینگونه اختلالات ‍ژنتیکی است.
بسیاری از تیپهای شخصیتی نظیر افراد خود شیفته یا دارای شخصیتهای نمایشی و به طور کلی افرادی که در جامعه رفتار وشخصیت مورد قبول و جذابی ندارند، در حقیقت دچار مشکلات روانی و رفتاری هستند و باید به مراکز درمانی مراجعه کنند.
یکی از گروههای مهم سنی که باید توجه ویژه ای به سلامت رفتار و روان آنها داشت کودکان هستند. به نظر من ضروری است که برای هر کودک دبستانی از همان زمان ورود به مدرسه پرونده بهداشت روان تشکیل شود و با انجام آزمونهای مختلف نظیر غربالگری و نیز تست IQ استاندارد در مدارس نتایج این آزمونها در پرونده کودکان ثبت شود تا در مواقع ضروری به آن مراجعه شود. بدین ترتیب ارزیابی در زمینه سلامت روان تک تک کودکان انجام شده و درصورت مشاهده هرگونه اختلال می توان در همان مراحل اولیه به درمان آن پرداخت تا کودکان در آینده از عوافب اجتماعی مشکلات رفتاری و روانی و در زندگی خود در امان باشند.
به عنوان مثال کودکانی که در مدرسه درس نمی خوانند، دائما در حال دعوا و کتک کاری با دوستان و همکلاسهای خود هستند و در فامیل هم به اصطلاح به عنوان بچه ای شر معروف شده اند، ممکن است دچار بیش فعالی شده باشند که باید با مراجعه به کارشناسان و متخصصان درمان شود اما ممکن است والدین با شنیدن این تشخیص پزشک آشفته شوند و بگویند مگر بچه من روانی است؟ در حالیکه اگر همین مساله بیش فعالی در کودک حل نشود ممکن است در آینده همین بچه بیش فعال بواسطه اعمال خود با عواقب اجتماعی شومی نظیر جرم و جنایت مواجه شود.
متاسفانه طبق آمار هر سال 150 هزار کودک به دلایل مختلف در همان مقطع ابتدایی از تحصیل محروم شده و انصراف می دهند و همین موضوع ممکن است در آینده آنها مشکلات شخصیتی و اجتماعی نظیر جرم و جنایت، سوء مصرف مواد و طلاق در زندگی مشترکشان را به دنبال داشته باشد.
مسئولان در مدارس باید زمانی که با ترک تحصیل کودکی مواجه می شوند به آسانی از این موضوع نگذرند و با بررسی موضوع و ریشه یابی دلایل آن در خانواده دانش آموزان تا حد امکان از بروز این مشکل جلوگیری کرده یا کودک را دوباره به مدرسه باز گردانند.
میزان بروز اختلالات روانی و رفتاری در ایران نسبت به نرم دنیا بیشتر است حتی از متوسط کشورهای آسیایی نیز بالاتر رفته اما نکته مثبت این است که میزان مراجعه مردم به متخصصان و کارشناسان مربوطه برای رفع مشکلات روانی و رفتاری نسبت به گذشته دهه به دهه بهتر شده و این نشان می دهد بینش مردم نسبت به سلامت روان در جامعه افزایش یافته است.
دکتر ایروانی عضو کمیته روانپزشکی اجتماعی انجمن علمی روان پزشکان ایران

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
چهارشنبه 5 آبان1389 ساعت 7:53

اگر شما با كامپيوتر كار  مي كنيد  كه  موجب  مي شود ساعات زيادي را پشت  ميز كارتان  بگذارنيد  احتمال اينكه در پايان روز در ناحيه  پشت  و  گردن  احساس گرفتگي يا درد داشته باشيد  زياد  خواهد بود  كار كردن به شيوه نشسته همراه با حركات  تكراري  و  اينكه مدت طولاني در يك حالت قرار بگيرددردهاي مختلفي دربدن

شما ايجاد مي كندكه درصورت تغييررويه ندادن به شكل مزمن در خواهد آمد .

زماني كه در هنگام كار با كامپيوتر بدن بيش از حد به جلو خم شده باشد . شانه و عضلات گردن قادر به نگهداشتن وزن سر نيست و به ياد داشته باشيد كه بيشتر دردهاي ناحيه گردن و پشت كه هنگام كار با كامپيوتر عارض مي شوند به دليل قرار گيري نادرست بدن روي صندلي و پشت ميز است . هنگام كار پشت خود را تا حد امكان صاف نگه داريد از خم شدن روي صفحه كليد بپرهيزيد حتي مي توانيد يك يادداشت كوچك روي صفحه مانيتور كامپيوتر نصب كنيد و هر بار با ديدن آن طرز نشستن خود را تنظيم كنيد ( يك راه حل ساده براي عادت كردن به صاف نشستن نزديك كردن بدن و صندلي به ميز است ) با جابجا كردن مانيتور بر روي ميز بهترين وضعيت را براي آن انتخاب نماييد كه احتياج نباشد براي كار با كامپيوتر بدن را در حالتي غير از حالت صاف و عادي خود قرار دهيم البته در صورتي كه ميز كار شما طوريست كه مجبوريد مانيتور را در گوشه از آن قرار دهيد مي توانيد هنگام كار با كامپيوتر با جابجايي صندلي به يك وضعيت مناسب دست يابيد .

جند نكته در مورد كاربران كامپيوتر :

1-در صورتي كه درخشندگي صفحه مانيتور شما زياد است آن را تنظيم كنيد و در صورت لزوم از عينك ضد اشعه استفاده نماييد .

2- در طول كار با كامپيوتر با تمركز بر روي هر چيز ديگري به جز صفحه رايانه چشم ها را در حالت استراحت و آرامش قرار دهيد .

3- پلك بزنيد ، بسيار از كاربران كامپيوتر حتي به اندازه كافي پلك نمي زنند ، اين امر منجر به خشك شدن چشم و مشكلات ديگري مي شود .

4- در صورتي كه زياد تايپ مي كنيد از نگهدارنده كاغذ استفاده كنيد.

5- مچ شما نبايد در حالت خم قرار گيرد و در زمان استفاده از كيبرد ، موس و ساير وسايل ورودي مچ بايد در امتداد ساعد باشد تا دچار عوارض مزمن در مچ دست نشويد.

6- بازو ها و آرنج ها زماني آرامش دارند كه نزديك بدن باشند .

7- در فاصله زماني 45 دقيقه تايك ساعت از جاي خود بلند شويد چند قدم راه برويد و نرمش كنيد به اين كار كه كلاً 3 تا 5 دقيقه در هر نوبت طول مي كشد به چشم وقت تلف كردن نگاه نكنيد در طول زمان متوجه خواهيد شد كه دو فايده مهم دارد :

الف)‌ بازده كاري شما را بيشتر مي كند

ب) از اضافه وزن شما جلوگيري مي كند

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
دوشنبه 3 آبان1389 ساعت 20:54

آسيب هاي ناشي از سرما

توانايي بدن در مقابله با سرما بسيار كمتر از توان آن براي مقابله با گرما است و در واقع روش اصلي براي گرم نگه داشتن بدن استفاده از لباس و پوشش مناسب است . علاوه بر اين عواملي است مثل خستگي , تغذيه نامناسب , سابقه بيماري (مرض قند , بيماري قلبي - عروقي يا تنفسي , ...)  , مصرف داروهاي خاص (مثل داروهاي فشارخون , و از همه مهمتر مصرف الكل ) , نامناسب بودن لباس و پوشش فرد و عوامل مختلف ديگري نيز باعث مستعد شدن فرد به كاهش درجه ي حرارت بدن و آسيب هاي ناشي از آن خواهد بود .

عدم تحرك براي مدت طولاني (مثل سربازان داخل سنگر ) به علاوه ي سرد بودن هوا , رطوبت بالا , وزيدن باد و خيس بودن لباس ها نيز باعث مستعد شدن فرد و بروز سريع تر و شديدتر آسيب هاي ناشي از سرما خواهد شد .

مهم : در موارد آسيب هاي ناشي از سرما نيز پيشگيري بر درمان مقدم است و با رعايت اصول مقابله با سرما حتي در بدترين شرايط آب وهواي نيز مي توان از بروز آنها جلوگيري كرد .

نكته : رطوبت هوا به همراه وزش باد باعث از دست رفتن درجه ي حرارت بدن مي گردد . به ويژه هرچه سرعت باد بيشتر باشد , كاهش درجه حرارت بدن سريع تر خواهد بود . وزش باد تند در يك آب و هواي سرد و مرطوب به سرعت باعث كاهش درجه حرارت بدن فرد خواهد شد .

كاهش عمومي درجه حرارت بدن (هيپوترمي يا افت دماي بدن )

در برخي شرايط مانند قرار گرفتن طولاني در معرض آب و هواي بسيارسرد و يا غوطه ور شدن در آب بسيار سرد , بدن توانايي توليد حرارت لازم براي مقابله با سرماي محيطي را ندارد و در نهايت دچار كاهش دماي عمومي بدن مي گردد . به اين حالت اصطلاحاً هيپوترمي گويند . در اين حالت هيپوتالاموس مغز دچار بدكاري مي شود و  بدن قادر به كنترل دماي قسمت مركزي خود نيست و درجه حرارت حرارت مركزي بدن از 37 درجه به  كمتر از 35 درجه سانتي گراد خواهد رسيد . افراد سالخورده و ضعيف بخصوص اگر لاغر , خسته و گرسنه هم باشند مستعد هيپوترمي هستند.

علائم و نشانه ي اين افراد عبارت است از :

1- ابتدا بدن آنها دچار لرز مي شود .

2- پوست سرد وخشك مي شود.

3- نبض كند مي گردد.

4- تعداد تنفس بيمار كمتر از حالت طبيعي مي شود .

5- درجه حرارت بدن به 35 درجه يا كمتر مي رسد .

6- خواب آلودگي ظاهر مي شود كه ممكن است به كُما منجر شود .

7- ممكن است ايست قلبي رخ دهد .

ساير علائم عبارتند از :

پوست سرد :  يكي از علائمي كه دلالت بر افت دماي بدن و بروز حالت هيپوترمي دارد .(به ويژه سرد بودن پوست شكم )

لرز : از واكنش هاي دفاعي بدن براي گرم كردن خود است و بدن بطور خودكار سعي مي كند تا با افزايش كار عضلات حرارت بيشتري توليد كند و دماي قسمت مركزي خود را ثابت نگه دارد . اما با پيشرفت آسيب و كاهش بيشتر دماي بدن , اين واكنش دفاعي نيز مختل مي شود .

 گيج و منگ شدن مصدوم و از دست دادن قدرت قضاوت وتصميم گيري و از دست دادن هماهنگي حركات و فعاليتهاي بدني  

(مهم : مصرف الكل باعث تشديد اين حالت مي گردد)

اشكال در تكلم و صحبت كردن  و همچنين سفتي و انقباض عضلاني  از ديگر علائم هيپوترمي مي باشد .

 كمك هاي اوليه

همانند ساير سوانح , ابتدا ارزيابي صحنه ي حادثه , دور كردن يا پرهيز از خطر و درخواست كمك را فراموش نكنيد .

سپس ارزيابي اوليه مصدوم و انجام مراحل  ABC  (كنترل  راه هوايي , تنفس , ضربان قلب ) و ديگر كمكهاي اوليه ي ضروري در صورت لزوم

انتقال مصدوم به مكان گرم و خشك  و ترجيحاً سربسته (مانند ساختمان , چادر , ماشين , ... )

خارج كردن لباس هاي مرطوب , خيس يا تنگ مصدوم و در صورت امكان پوشاندن لباس خشك به مصدوم و قرار دادن وي در داخل كيسه خواب يا انداختن چند پتوي گرم و خشك بر روي او

هيچگاه بدن مصدوم را با مالش گرم نكنيد و او را نيز تشويق به انجام فعاليتهاي بدني و راه رفتن نكنيد .

بدليل كاهش درجه حرارت بدن و بروز اختلال در سيستم الكتريكي قلب , هر ضربه ي ناگهاني ممكن است منجر به بي نظمي هاي بسيار شديد و كشنده در ضربان قلب فرد گردد . بنابراين حتي براي خارج كردن لباس هاي مصدوم ابتدا آنها را قيچي و سپس از بدن مصدوم خارج كنيد .

در صورتي كه فرد هوشيار است و دچار تهوع و استفراغ شديد نيست  مي توانيد , نوشيدني و غذاي گرم به وي بدهيد .

نكته :  براي كنترل نبض مصدوم مبتلا به هيپوترمي بايد حدود 30 تا 45 ثانيه صبر كنيد .

مهم : حتي در صورت فقدان هوشياري و ديگر علائم حياتي مثل تنفس و نبض نبايد فرد را مرده قلمداد كرد . هر فرد دچار هيپوترمي بايد حتماً به مراكز درماني منتقل گردد و تحت درمانهاي لازم از جمله گرم كردن بدن قرار گيرد .

نكته : مصرف نوشيدني حاوي الكل و كافئين به هيچ وجه مجاز نيست . به ويژه الكل علاوه بر تسريع در از دست دادن حرارت بدن , باعث كاهش حس لمس در پوست فرد و همچنين كاهش سطح هوشياري و قدرت قضاوت وي خواهد شد .

 

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
جمعه 30 مهر1389 ساعت 15:46

   قانون حق دانستن right-To- Know Regulation OSHA   

شما این حق را دارید که در مورد خطرات موجود در محل کارتان، به کارفرمایتان یا OSHA آگاهی و اخطار دهید. شما می توانید از OSHA بخواهید که نامتان را فاش نکند.

شما این حق را دارید که اگر مطمئن هستید در محل کارتان شرایط غیرایمن و ناسالمی وجود دارد، درخواست یک بازرسی از طرف OSHA بکنید. شما یا نماینده تان، می توانید در بازرسی شرکت نمایید.

در صورتی که در یک فرصت سی روزه بعد از اخطارتان، کارفرمایتان شرایط ایمن و سالمی را مهیا نکرد و یا در جهت اعطای حقوق مورد نظر OSHA عمل نکرد، می توانید به OSHA شکایت کرده و تشکیل پرونده نمایید.

شما این حق را دارید، احضاریه هایی را که از طرف OSHA به کارفرمایتان ارسال می شود، ملاحظه نمایید. کارفرمای شما موظف است احضاریه ها را درکلیه اماکن مربوطه و یا نزدیک به اماکنی که در آنها از قوانین مربوط به ایمن سازی محوطه کاری تخلف شده، منتشر نماید.

کارفرمای شما باید خطرات موجود در محل کاررا تا تاریخهای مشخص شده در متن احضاریه اصلاح کرده و باید تضمین کند که این خطرات کاهش یافته و یا برطرف شده اند.

شما این حق را دارید که رونوشتهایی(کپی) از سوابق درمانی و یا مدارکی مبنی بر در معرض مواد یا شرایط جسمانی مضر و سمی بودن، داشته باشید.

کارفرمای شما موظف است که این اطلاعیه را در محل کارتان توزیع کند.

توضیح:

مصوبه ایمنی و بهداشت شغلی(Occupational Safety & Health Act of 1970: OSHAct) در سال 1970 شرایط سالم کاری را برای مردان و زنان در حال کار در سراسر کشور(ایالات متحده) تضمین می کند. مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی، زیر نظر سازمان(وزارت) دولتی کار امریکا، مسؤول ارشد اجرای OSH Act می باشد. حقوقی که در بالا ذکر شدند، ممکن است شرایط و تفاصیل ویژه خود را داشته باشند. برای انجام شکایت و تشکیل پرونده، فوراً گزارش کنید و یا از اداره مرکزی OSHA در بوستون و یا نزدیکترین اداره OSHA، مشاوره، نظر و یاری بخواهید...

برای تشکیل پرونده بصورت آنلاین، برای شکایات یا اخذ اطلاعات بیشتر در مورد برنامه های فدرال و ایالتی از سایت اینترنتی OSHA در www.osha.gov بازدید کنید. اگر محل کار شما در ایالتی می باشد که در حال قرار گرفتن تحت پوشش مصوبه OSHA است، کارفرمایتان باید اطلاعیه ای معادل و هماهنگ با این پوستر را در میان پرسنل خود توزیع نماید.

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
سه شنبه 27 مهر1389 ساعت 14:38

 

 سترس شغلي

 

مقدمه

استرس شغلي عبارت است از واكنش زيان آور جسمي و رواني كه مي تواند سلامتي نيروي كار را تحت تاثير قرار دهد و پيامدهاي منفي به دنبال داشته باشد . استرس شغلي زماني به وجود مي آيد كه نيازهاي شغلي متناسب با توانايي هاي افراد ، امكانات موجود و نيازهاي آنها نباشد .

استرس به مقدار كم مي تواند براي انسان ايجاد انگيزه نمايد و همچنين در اين حالت فرد مي تواند خود را با شرايط جديد وفق دهد . ولي اگر استرس شديدتر شود و تداوم يابد ( يا فرد نتواند با آن مقابله نمايد ) مي تواند منجر به آسيب هاي جسماني و رواني شود .    

كسي كه دچار استرس مي شود ، بدنش در حال آماده باش قرار مي گيرد . براي اينكه بهترين راه مقابله با شرايط تهديد آميز را انتخاب نمايد وخود را با حالت جديد هماهنگ نمايد ضربان قلب سريع تر مي شود ، فشار خون بالامي رود و خون بيشتري به عضلات جريان پيدا مي كند ، تنفس به سختي انجام مي گيرد و ترشح آدرنالين و نور آدرنالين باعث افزايش ميزان قند و اسيدهاي چرب آزاد در سطح خون مي شود و انرژي بيشتري براي بدن تامين مي گردد . چنانچه استرس تداوم يابد نتيجه اش اعلام خطر است . بدين معني كه تعادل جسمي و رواني افراد دچار اختلال مي گردد و نيروي زيادي صرف متعادل شدن دوباره آن مي شود و چنانچه نيروي كافي وجود نداشته باشد دوره خستگي و فقدان انرژي شروع مي شود . در اين موقع فشارهاي جسمي يا رواني هر چند كوچك مسايل جدي را به وجود مي آورد .

علايم اوليه استرس شغلي

استرس شغلي داراي علايم اوليه زير مي باشد :

·        اضطراب ، سردرد ، بي حوصلگي

·        آشفتگي خواب ، عدم تمركز حواس

·        زود عصباني شدن و تضعيف روحيه

·        نارضايتي شغلي .

پيامدهاي استرس شغلي

پيامدهاي استرس هاي شغلي  به شرح زير مي باشد :

·        عواض رواني : اضطراب ، حساسيت ، افسردگي ، نارضايتي ، خستگي ، ملامت ، ناكامي ، بيزاري ، انزوا و خودكشي

·        عوارض جسمي : بيماري هاي قلبي و عروقي ، اختلالات اسكلتي عضلاني ، زخم هاي گوارشي ، تضعيف سيستم ايمني و سرطان

·        عوارض رفتاري فردي : خودداري از كار كردن ، مصرف روز افزون دارو ، پر خوري يا بي اشتهايي و رفتار ستيزه جويانه در برابر خانواده

·        اثرات سازماني : غيبت ، رهاكردن شغل ، افزايش خطا و حادثه ، افزايش آسيب ها و ضايعات ، كاهش كارايي ، كاهش كيفيت كار ، فقدان بهره وري ، افزايش هزينه هاي پزشكي و بهداشتي ، افزايش مرخصي استعلاجي ، بازنشستگي زودرس ، هزينه هاي جايگزيني افراد ، فقدان خلاقيت و نوآوري ، افزايش مخالفت ها و از هم پاشيدگي سازمان .

عوامل ايجاد كننده استرس شغلي  

استرس شغلي نتيجه اي از تاثير متقابل نيروي كار و شرايط كاري است . نظريه هاي مختلفي درباره عوامل اصلي ايجاد كننده استرس شغلي وجود دارد . براساس نظريه انستيتوي ملي بهداشت حرفه اي امريكا ( NIOSH ) شرايط كاري استرس زا تاثير مستقيم روي سلامتي و ايمني كاركنان دارد و ويژگي هاي فردي نيز مي تواند اثرات آن را تشديد يا تضعيف نمايد .

عوامل ايجاد كننده استرس شغلي از ديدگاه NIOSH

از جمله ويژگي هاي فردي كه نقش مهمي در كاهش اثرات شرايط كاري استرس زا دارد مي توان موارد زير را نام برد :

ü     تعادل ميان كار و زندگي شخصي و خانوادگي

ü      دانش و مهارت هاي فردي

ü      حمايت از جانب دوستان و همكاران

ü      داشتن نگرش مثبت : افرادي داراي نگرش منفي هستند هميشه از هر چيزي كه مربوط به شغل است شكايت دارند. مهم اين نيست كه شغل چگونه است ، آنها همواره به دنبال بهانه اي مي گردند تا به گله و شكايت بپردازند .

شرايط كاري استرس زا

موارد زير شرايط كاري استرس زا را تشكيل مي دهند :

v    طراحي نا مناسب وظايف كاري : كار سنگين ، عدم استراحت بين كار ، ساعات كار طولاني ، تند كار كردن ، كار خسته كننده و تكراري

v     شيوه غلط مديريتي : عدم مشاركت نيروي كاردر تصميم گيري ها ، روابط و ارتباطات ضغيف در سازمان ، تبعيض ، پرداخت ناعادلانه حقوق و پاداش

v     روابط بين افراد : محيط اجتماعي نامناسب ، فقدان حمايت از جانب همكاران ، سرپرستان و مديران

v     ابهام در نقش فرد : يعني فرد نداند كه براي انجام شغل چه انتظاري از وي مي رود .

v    تعارض شغلي : اگر شخص در محيط كار با وظايفي مواجه شود كه علاقه اي به انجام آنها نداشته باشد و يا تصوري ار انجام كارها در ذهن او وجود نداشته باشد در معرض استرس قرار مي گيرد .

v     مسئوليت هاي بيش از حد

v     نگراني هاي شغلي : نداشتن امنيت شغلي ، عدم فرصت براي پيشرفت و ارتقا ، اجبار به تغيير شغل و انتقال

v    شرايط محيطي خطرناك : تراكم جمعيت ، آلودگي صدا ، آلودگي هوا و مشكلات ارگونوميكي.

استرس ، سلامتي و بهره وري

تعدادي از كارفرمايان بر اين باورند كه شرايط كاري استرس زا نيازي است كه نيروي كار بايد آن را تحمل نمايد تا شركت ها در بازار اقتصاد امروز به عنوان يك شركت سودده باقي بمانند. ولي تحقيقات نشان مي دهد كه شرايط كاري استرس زا باعث كاهش كارايي ، كاهش كيفيت و بهره وري مي گردد و سود حاصل از بالا بودن سطح سلامت نيروي كار كمتر از سود ناشي از توليد نيست .

انستيتوملي بهداشت حرفه اي امريكا ( NIOSH ) ويژگي سازمان هاي سالم را از لحاظ نيروي كار سالم ، استرس كاري كمتر و سطح سودمندي بالا ، اين چنين بيان مي كند :

·        بكار گماردن نيروي كار سالم براي انجام كار صحيح

·          ايجاد فرصت براي كاركنان در زمينه ارتقاي شغلي

·         ايجاد فرهنگ سازماني كه به نيروي كار ارزش بدهد

·         فعاليت هاي  مديريت مطابق با ارزش هاي سازماني باشد .

  پيشگيري از استرس شغلي 

  الف – مديريت استرس

آموزش مديريت استرس و وجود برنامه كمك به كاركنان ، توانايي هاي كاركنان را براي مقابله با شرايط كاري استرس زا افزايش مي دهد . آموزش مديريت استرس شامل آموزش در زمينه ماهيت و منابع استرس ، اثرات استرس برروي سلامت كاركنان ، نقش مهارت هاي فردي در كاهش استرس و برنامه كمك به كاركنان شامل ايجاد محيط مشاوره براي رفع مشكلات شخصي يا كاري آنها مي باشد . آموزش مديريت استرس مي تواند علايم استرس از قبيل آشفتگي خواب و اضطراب را كاهش بدهد و از مزاياي آن اين است كه اجراي آن آسان و كم هزينه است ، ولي داراي دو عيب عمده نيز  مي باشد :

1-    اثرات سودمند آن بر روي علايم استرس اغلب به صورت كوتاه مدت مي باشد .

2-    علل اصلي استرس ناديده گرفته مي شود و فقط به عوامل فردي توجه دارد .

ب- تغييرات سازماني

علاوه بر آموزش مديريت استرس و داشتن برنامه كمك به كاركنان ، استرس شغلي را مي توان با انجام تغييرات سازماني كاهش داد. مزيت تغييرات سازماني اين است كه مستقيما با علل اصلي استرس سروكار دارد . با اين وجود ، گاهي مديران با اين نوع تغييرات مخالف هستند ، زيرا اين تغييرات مي تواند شامل تغييرروش كار ، برنامه توليد يا تغيير ساختار سازماني باشد. تغييرات سازماني براي پيشگيري از استرس عبارت است از :

v    تناسب مسوليت ها با ظرفيت و توانايي هاي كاركنان.

v    طراحي مشاغل به نحوي كه هدف، انگيزش و فرصت استفاده از مهارت ها را فراهم نمايد .

v    شفاف سازي وظايف و مسوليت هاي كاركنان

v    فراهم نمودن فرصت براي مشاركت كاركنان درتصميم گيري ها

v    بهبود ارتباطات ،فراهم نمودن فرصت براي تعامل اجتماعي ميان كاركنان

v    تهيه برنامه كاري سازگار با نيازها و مسوليت هاي خارج از شغل .

به عنوان يك قانون كلي ، براي بهبود شرايط كاري استرس زا ، انجام تغييرات سازماني بايد در اولويت باشد به طوري كه آموزش مديريت استرس به تنهايي نمي تواند استرس كاري را بطور كامل براي كليه كاركنان رفع نمايد. بنابراين تغييرات سازماني به همراه آموزش مديريت استرس براي كاهش استرس هاي شغلي و داشتن محيط كار سالم لازم مي باشد.      

 مراحل اجرايي پيشگيري از استرس شغلي :

قبل از اينكه مراحل پيشگيري از استرس اجرا و عملي گردد، سازمان بايد آمادگي هاي زيررا داشته باشد:

ü     آگاه سازي عموم كاركنان درباره مسايل مربوط به استرس شغلي

ü     اطمينان از تعهد و حمايت مديريت از برنامه پيشگيري

ü     شركت دادن كاركنان در همه مراحل برنامه

ü     به كار گماردن افراد واجد شرايط براي هدايت برنامه ( افرادآموزش ديده، مشاورين استرس شغلي )

محيط كار سالم  = مديريت استرس  +  تغييرات سازماني

v    درانگلستان هر ساله بيش از 40 ميليون روز كاري در اثر استرس شغلي تلف مي شود.

v    در استراليا هزينه مربوط به استرس شغلي در سال 1994 در حدود 30 ميليون دلار برآورد شده است.

v    در ايالات متحده ساليانه بيش از 275 ميليون روز كاري به علت غيبت ناشي ازاسترس شغلي تلف مي شود. 

قدم اول : شناسايي مشكلات ( شناسايي منابع استرس زا از طريق جمع آوري اطلاعات )

·        بحث گروهي با كاركنان

·        جمع آوري داده ها در باره شرايط كاري استرس زا از طريق بررسي هاي كه در ميان كاركنان صورت مي گيرد 

·         سنجش ميزان آگاهي كاركنان درباره شرايط كاري

·         تعيين سطح استرس، سلامتي و رضايت مندي كاركنان

·         جمع آوري اطلاعات قابل مشاهده از قبيل غيبت و هزينه مراقبت هاي بهداشتي

·         خلاصه و آناليز نمودن اطلاعات براي شناسايي منابع و شرايط كاري استرس زا

قدم دوم : طراحي و اجراي استراتژي مداخله ( بهبود ارتباطات ، طراحي مجدد راه هاي انجام شغل، بهبود محيط كار، طراحي مجدد فرايند توليد، آموزش مديريت استرس ، مراقبت هاي بهداشتي و پزشكي )

·        نشانه روي منابع استرس جهت تغيير

·        پيشنهاد استراتژي هاي مداخله و اولويت دهي به آنها

·         اعلام مداخله هاي در نظر گرفته شده به كاركنان

·        اجراي مداخله ها

قدم سوم : ارزيابي مداخله ها ( براي تعيين موثر بودن برنامه هاي پيشگيري )

·        ارزيابي كوتاه مدت و بلند مدت از مداخله هاي انجام يافته

·        ارزيابي آگاهي كاركنان درباره شرايط كاري

·        ارزيابي سطح استرس، سلامتي و رضايت مندي كاركنان

·        ارزيابي موارد قابل مشاهده از قبيل غيبت و هزينه مراقبت هاي بهداشتي

·        تصحيح استراتژي مداخله در صورت موثر نبودن برنامه ها.

                                                   ***                                                                             

1. www . cdc .gov / niosh ; stress at  work , prepared by Niosh working group                                                                                                              , 1999 .                                                                                                                                                                            

2. www . ilo . org / public / English / protection / safework / index . html ; stress at work .

 

                 

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
دوشنبه 19 مهر1389 ساعت 16:39

سازمان های آتش نشانی با هدف اصلی نجات جان و اموال انسان ها تشکیل شده اند بنابراین یک آتش نشان قادر است در بحرانی ترین شرایط محیطی و زیان آور ترین شرایط کاری به یاری حادثه دیدگان بشتابد.

با توجه به آمارهای حریق و حوادث ، تعداد مصدومین و فوت شدگان ماموران آتش نشان در طی سالیان اخیر نگران کننده است چرا که آتش نشانان در محیط های پر مخاطره آمیز و از جمله انفجارات به امداد رسانی و عملیات می پردازند ، لذا آسیب پذیری آنان در حد بالایی است.

علاوه بر این ، عوارض و مخاطرات شغلی در حرفه آتش نشانی با بروز و تشدید انواع بیماری های جسمی و روانی جلوه می کند.

بر این اساس مهم ترین وظیفه آتش نشانان شامل آماده باش شبانه روزی برای شرکت در حوادثی که جان انسان در خطر باشد، انجام عملیات نجات و امداد در حوادثی که جان حیوانی در خطر باشد، شرکت فعال در حوادث طبیعی به منظور یاری رساندن به هموطنان، اداره کردن و مهار آتش سوزی ها در صنایع و اماکن مختلف، بررسی علل حریق و حوادث در شرایط محیطی متفاوت و همراه با مخاطرات گوناگون می شود.

به این ترتیب آتش نشانان در هر ماموریت به طور معمول در معرض چندین عوارض از جمله عوارض ناشی از استرس رانندگی و ترافیک ، عوارض ناشی از اثرات دود و گازهای سمی در محل های عملیات، عوارض ناشی از صدای آژیر، بلندگو و نور چراغ گردان، عوارض ناشی از ترشح هورمون های دفاعی و آمادگی بدن در برابر حوادث، اثرات ناشی از حرارت در محل حریق، عوارض ناشی از تماس یا جذب مواد شیمیایی از طریق پوست، عوارض ناشی از صدمات فیزیکی در حین انجام وظیفه، عوارض ناشی از دریافت پرتوهای یونساز و تشعشعات رادیواکتیویته قرار می گیرند.

علاوه بر این ، آتش نشانان در هنگام انجام عملیات نجات و امداد در معرض عوارضی نظیر رویت صحنه های دلخراش و تألم آور، عوارض ناشی از وقوع انفجار در صحنه حادثه، عوارض ناشی از مسائل ارگونومی وسایل و تجهیزات و ماشین آلات، عوارض ناشی از انجام خدمت به صورت شیفتی، عوارض ناشی از عدم تغذیه صحیح و متناسب با حرفه، عوارض ناشی از استرس پس از حادثه، عوارض ناشی از کارکردن در محیط های آلوده، عوارض ناشی از کارکردن در محیط های مرطوب نیز قرار می گیرند.

براساس آمار سال های 76 تا 81 در رابطه با خسارات جانی و مصدومین ناشی از شرکت در عملیات آتش نشانی، بیشترین مصدوم ناشی از شرکت در عملیات حریق و نجات مربوط به سال 81 با تعداد 63 مصدوم حریق و 12 مصدوم نجات بوده است.

بنابراین گزارش ، وجود فاکتورهایی شامل سرو صدا ، محیط عفونت زا و آلوده ، مواد شیمیایی و گازهای سمی ، مواد رادیواکتیو ، کار در محیط غیر متعارف (کم نور وپر نور) ، وجود ذرات معلق در هوا ، کار در شرایط جوی نامساعد ، کار در ارتفاع ، ریزش و برخورد اجسام خارجی ، انفجار ، خطر برق ، سطوح شیب دار و لغزنده ، کار در فضای مسدود و غیر متعارف، کار در اعماق، کار در محیط های با حرارت بالا ، جابجا کردن قطعات سنگین ، کار در فضای باز ، کار در محیط های مرطوب، کار در محیط های متعفن و نامطبوع ، کار در شرایط روحی نامساعد از مهم ترین عواملی است که شرایط محیط کار آتش نشانان را از حالت عادی خارج می کند.  

بر این اساس ، مقایسه فاکتورها و عوامل زیان آور در محیط کار با شرایط ویژه شغل آتش نشانی گواه آن است که کلیه فاکتورها و عوامل مذکور در حرفه آتش نشانی وجود داشته ضمن اینکه فاکتورهای دیگری نیز وجود دارد که در قوانین موضوعه لحاظ نشده است لذا یک آتش نشان در هر حادثه حداقل 10 مورد از عوامل زیان آور را لمس می کند همچنین آتش نشان در طول خدمت با تمامی فاکتورهای زیان آور در صحنه های عملیات و امداد رسانی مواجه است.

به گزارش مهر ، اگرچه حرفه آتش نشانی از مشاغل سخت و زیان آور است اما با مقایسه شرایط حرفه ای شغل آتش نشانی در کشورمان با دیگر کشورهای پیشرفته دنیا، متاسفانه در ایران به اندازه کافی به فراهم آوردن امکانات و شرایط اقتصادی و روحی مساعد برای آتش نشانان تاکنون توجه ویژه ای  نشده و این در حالی است که در کشورهای مترقی شغل آتش نشانی در زمره مشاغل At High Risk محسوب می شود.

به همین لحاظ ، تلاش در جهت ارتقاء سطح بهداشت حرفه ای آتش نشانان با مشارکت نهادهای مرتبط ، کارشناسان و متخصصان و به ویژه مرکز سلامت محیط کار وزارت بهداشت ضروری به نظر می رسد.

بیماری های مرتبط با شغل آتش نشانی و علل بروز آنها :

 مقدمه

شک نیست حرفه آتش نشانی یکی از سخت ترین مشاغلی است که افراد انساندوست انتخاب میکنند . وقتی صحبت از خطرات این حرفه  میشود در اغلب موارد به خطراتی اشاره میگردد که منجر به حادثه شده و کمتر از عوامل بیماریزای این شغل سخن به میان می آید .

آتش نشان ها در طول مدت خدمت و واقعا هم خدمت بارها دچار حوادث کوچک و بزرگ میشوند و گاهی نیز در این راه جان میبازند . اما آنچه از نظرها دور میماند بیماریهایی است که این عزیزان بعلت تماس با انواع مواد شیمیایی در هنگام آتش سوزی به آنها مبتلا میشوند که در برخی موارد منجر به ناتوانی زودهنگام ایشان میگردد.

طبق آخرین تحقیقات بعمل آمده در کانادا بر روی گروهی از آتش نشانها طی چندین سال مهمترین عوامل ایجاد کننده بیماریهای شغلی در بین آنان را شناسائی نموده . گرچه این تحقیقات هنوز کامل نیست و نتایج آن بطور قطعی به اثبات نرسیده اما  توانسته مخاطرات ناشناخته  حرفه آتش نشانی  را شناسائی نماید .

  این نوشته کوتاه چکیده ای است از مقاله Fire fighting hazardsاز انتشارات سازمان بین المللی کار

  

مهمترین گازها و بخاراتی که در حریق متصاعد میشود

بیش از نیمی از مرگ و میر های ناشی از آتش سوزی بعلت مواجه با دود و گازهای شیمیایی اتفاق می افتد و مرگ بعلت سوختگی درصد کمتری را شامل میشود.

میزان سمیت گازها و دودهای ناشی از حریقبه عواملی همچون نوع ماده سوختنی درجه حرارت آتش و میزان اکسیژن موجود برای ترکیب با سوخت بستگی دارد.

آتش نشانها بطور متناوب در هنگام اطفای حریق در معرض استنشاق  منو اکسید کربن هیدروژن سیانید- نیتروژن دی اکسید هیدروژن کلراید انواع آلدئید ها و ترکیبات آلی مختلفی از جمله بنزن هستند.

در آتش سوزی ساختمانها عمده ترین علت مرگ و میر قربانیان تنفس گازهای  منو اکسید کربن و هیدروژن سیانید است.

منو اکسید کربن فراوان ترین گاز متصاعد شده در تمام انواع آتش سوزی هاست و یکی از سمی ترین آنها ست که بعلت ایجاد عارضه کربوکسی هموگلوبین باعث بروز مسمومیت حاد میگردد.

در آتش سوزی های آرام که ترکیبات هیدروکربن دار با حرارت پائین میسوزند ممکن است ترکیباتی همچون آلدئید ها از جمله فرمادئید و اسیدهای آلی تشکیل شود.

در زمانی که حرارت آتش بالاست یا انفجار رخ میدهد ترکیبات نیتروژن دار بخصوص اکسیدهای نیتروژن بوجود می آیند.

وقتی ترکیبات پلاستیکی میسوزند  بخارات هیدروژن کلراید متصاعد میشود. و زمانی که پلیمرهای پلاستیکی با  حرارت 800 تا 1000 درجه سانتیگراد در حال اشتعال هستند ترکیباتی از جمله استونیتریل بنزونیتریل و آکریلونیتریل تشکیل میشود.

در حریق های طولانی مدت دی اکسین ها پدید می آیند .

بیماری های رایج در بین آتش نشانها :

طی سالها تحقیق در کانادا در بین گروه کثیری از  آتش نشانها مشخص شده که چند بیماری در بین این گروه شغلی به نسبت بالاتر از سایر مشاغل دیده میشودمحققین ارتباطی  بین  این بیماریها و استنشاق گازها و بخارات ناشی از حریق  کشف کرده اند که عبارتند از :

1- سرطان ریه بخصوص در آتش نشانهای با سابقه شغلی بالاتر و مصرف سیگار

2- سرطان کلیه و مجاری ادرار

3- سرطان استخوان و سیستم عصبی

4- بیماریهای قلبی

5-نارسائی آئورت

6-بیماریهای ریوی

آزمايش نشت گاز:

.بعد از وصل نمودن وسیله گاز سوز به سیستم لوله کشی گاز و قبل از شروع به استفاده از وسیله گاز سوز حتما می بایستی آزمایش نشت گاز را انجام دهید.

.برای انجام آزمایش نشت گاز در یک ظرف مقداری آب ریخته و به ان صابون یا مایع ظرفشویی و یا پودر اضافه کنید . بعد آن را بوسیله اسفنج (ابر) بر رو محلهای اتصال بست به وسیله گاز سوز و همچنین محل اتصال بست با لوله کشی گاز و سپس بر روی شیلنگ و یا لوله گاز بکشید.

.چنانچه بر روی هر یک از آنها حباب تشکیل شد نشان دهنده نشت گاز است .چنانچه به هنگام آزمایش متوجه نشت گاز شدید فورا شیر مصرف آن وسیله گاز سوز را ببندید وبه برررسی و رفع علت اقدام نمایید.

هر  شيلنگ گاز:

.شيلنگ هاي لاستيكي معمولي در برابر مواد نفتي و گازي به سرعت فاسد مي شوند . لذا براي اتصال اجاق و ساير دستگاهها كه استفاده از شيلنگ براي آنها مجاز شناخته شده ، به سيستم لوله كشي بايد از شيلنگ هاي لاستيكي تقويت شده كه مخصوص گاز ساخته شده است استفاده نمود.

طول شيلنگ هاي  گاز نبايد حداكثر از یک متر و نیم بيشتر باشد .

· استفاده از شيلنگ هاي طويل براي رساندن گاز به نقاط مختلف منزل بسيار خطرناك است و بايد از اين كار احتراز نمود .

· شيلنگ هاي گاز به هيچ وجه نبايد در معرض حرارت اجاق گاز و ساير دستگاههاي گازسوز قرار گيرند .

· شيلنگ هاي لاستيكي را بايد هر چند وقت يكبار مورد بازديد قرار داد تا اطمينان حاصل شود كه سوراخ نشده يا ترك برنداشته باشد و يا از محل بست بريده و يا سست نشده باشد.

· براي محكم كردن شيلنگ هاي گاز در انتهاي لوله گاز و اجاق گاز ،· بايد از بست هاي فلزي استفاده شود . بدون اين بست ها امكان جدا شدن شيلنگ از لوله و خروج گاز وجود دارد.

· پیچاندن سيم بجاي بست باعث بريده شدن و جدا شدن شيلنگمی شود و یا به خوبی و بطور محکم نمی تواند شیلنگ را نگه دارد که در هر دو صورت باعث نشت گاز خواهد شد .

· لوله هاي فلزي لوله كشي گاز در منزل نيز بايد هر چند وقت يكبار بازديد گردد تا در صورت زخم شدن يا كنده شدن رنگ آنها مجددا رنگ آميزي شوند.

· استفاده از لوله هاي مسي با طول حداكثر پنج متر براي اتصال سيستم لوله كشي به دستگاههاي گازسوز ثابت با رعايت كليه اصول ايمني مجاز است .

· لوله هاي مسي بايد در محل هايي نصب گردد كه از صدمات احتمالي مصون بوده و با استفاده از بست هاي مناسب روي ديوار مهار گردد .

شرایط نصب دستگاههای گاز سوز در ساختمانهای دارای محدودیت به صورت ویژه.

چنانچه شرايط خاصي ايجاب نمايد كه وسيله گازسوز در ساختمان داراي محدوديت نصب گردد ،رعايت موارد زير اجباري است .

· كف ، سقف و ديوارهاي محل نصب وسيله گازسوز و مسير عبور دودكش آن از مصالح مقاوم در مقابل حرارت و غير آتش گير ساخته شود . رعايت اين ضابطه حداقل تا فاصله يك متر از دستگاه گازسوز و دودكش آن الزامي بوده و درجه مقاومت مصالح بكار رفته در مقابل حرارت از بخش هاي ذيربط مقررات ملي ساختمان و يا استاندارد هاي قابل قبول ديگر تعيين مي شود .

·در صورت نياز دستگاه گازسوز به دودكش و يا در صورت تشخيص مهندس ناظر در موارد ديگر ، هواي مصرفي دستگاه گازسوز بايد از بيرون از محل نصب آن تامين گردد.

. در صورت نصب دستگاه گازسوز در محل تجمع نظير بوفه سينماها يا آبدارخانه هاي محل هاي عمومي ، علاوه بر رعايت موارد فوق ، محل نصب وسيله گازسوز بايد با ايجاد موانع مناسب از دسترس افراد متفرقه دور نگه داشته شود .

· آشپزخانه هاي واقع در خوابگاه هاي دانشجويي ، پانسيونها ، مهمانسراها و مشابه آنها بايد علاوه بر رعايت بندهاي ذيربط فوق ، در محل هاي ايمن و مجزا از محل هاي خواب خواسته شوند .

· در صورتي كه واحد اقامتي يا خوابگاهي به صورت آپارتمان مستقل باشد ، نصب دستگاه گازسوز در آشپزخانه با رعايت ضوابت فوق مجاز است . هرگز برای پیدا کردن نشت گاز از شعله کبریت و امثال ان استفاده نکنید.

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: ایمنی 
دوشنبه 8 شهریور1389 ساعت 22:9
تاریخچه بهداشت حرفه ای در جهان :

بهداشت حرفه ای شاخه ای از علم بهداشت است که با شناسایی ، ارزشیابی و کنترل عوامل زیان آور در محیط کار از بروز بیماریها و عوارضی که ممکن است توسط عوامل زیان آور فیزیکی ، شیمیایی ، بیولوژ یکی ، ارگونومیکی بوجود آید ، جلوگیری می کند .

کنترل عوامل تهدید کننده سلامت در محیط کار تا حد زیادی از ظهور عواقب و عوارض بعدی شامل بیماریها و حوادث شغلی و رکود اقتصادی و کاهش بهره وری بعلت از کار افتاذگی می کاهد برای اولین بار سقراط و ابوعلی سینا در آثار خود از دردهای شکمی قولنج مانند در بین کارگران نقاش نام برده اند که مسلما" با سرب موجود در رنگهای مصرفی ارتباط داشته است . پس از این تاریخ به چهره های درخشانی در تاریخ برمی خوریم که اکثر اوقات عمر خود را به مطالعه در کارگاهها و معادن و بررسی بیماریهای ناشی از کار گذرانیده اند در زیر به اختصار به چند نفر از پیشگامان علم بهداشت حرفه ای اشاره میکنیم :

 

دکتر اگری کولا ( 1555- 1494 )

نامبرده یکی از پزشکان برجته قرن شانزدهم میلادی است که کتابی در 12 جلد در مورد جنبه های مختلف بهداشت کارگران و تهویه در معادن نگاشت . نامبرده استفاده از پارچه نازک بعنوان ماسک جهت محافظت معدن چیان در برابر گرد و غبار را توصیه کرده است .

 

دکتر رامازینی ( 1633 )

دکتر رامازینی در سال 1633 میلادی در ایتالیا بدنیا آمد و بعدها بعلت خدکمات ارزنده اش در بهداشت حرفه ای بعنوان (( پدر طب کار)) نامیده شد وی در سال 1601 کتاب معروف خود را به نام Demorbis Artoficum Diatriba )  ) را منتشر کرد و نامبرده مطالعات زیادی را در مورد کارگران معادن ، شیشه سازان ، نقاشان ، آهنگران و سایر مشلغل بعمل آورده و به بیماریهای حاصله و نحوه ایجاد آنها پرداخت .

او نخستین فردی است که به پزشکان توصیه کرد در ضمن پرسشهای خوذ از بیمار ، شغل او را نیز مورد پرسش قرار دهند ، زیرا او معتقد بود که ممکن است ارتباطی نزدیک بین شغل فرد و بیماری وی وجود داشته باشد .

 

دکتر چارلز تاکرا ( 1833-1795 )

نامبرده در سال 1831 کتابی درباره اثر مشاغل مختلف بر سلامت و طول عمر منتشر کرد و در نوشته های خود به ارتباط بین سل ریوی و بیماریهای ناشی از گرد و غبار توجه نموده است .

 

دکتر توماس لگ (1932 – 1863)

نامبرده مطالعات زیادی در مورد مسمومیت با سرب داشته و در سال 1921 به اتفاق یکی از همکارانش کتابی در زمینه مسمومیت ناشی از سرب نگاشت .

 

دکتر آلیس هامیلتون ( 1970- 1869 )

وی بیش از 40 سال از عمر خود را صرف تحقیق در باره خطرات شغلی در صنایع مختلف نمود ولی تحقیقات دامنه داری در باره مسمومیت ناشی از سرب ، جیوه و سیلیکوزیس در معادن انجام داده است .

تاریخچه بهداشت حرفه ای در ایران :

 شروع فعالیتهای رسمی در زمینه ایمنی و بهداشت کار در ایران به سال 1325 همزمان با تشکیل وزارت کار و امور اجتماعی و تدوین قانون کار بر می گردد. در سال 1337 قانون مزبور با اصطلاحات و تغییراتی بصورت قانون به تصویب رسید که در این قانون وظایف مربوط به ایمنی و بهداشت کار بعهده اداره کل بازرسی کار محول گردیده بود .

این وضعیت تا قبل از سال 1362 ادامه داشت تا اینکه پس از تشکیل جلسات متعددی کارشناس و جلب نظر وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداری وقت و پیشمهاد و تصویب نامه مورخه 3/10/1362 هیئت دولت و به منظور جلوگیری از دوباره کاری و ارتقاء کیفیت ارائه خدمات برای حفظ و بالا بردن سلامت شاغلین ، مسائل بهداشتی محیط کار و کارگران به وزارت بهداری محول گردید و انجام این وظیفه ، ابتدا واحدی تحت عنوان واحد بهداشت حرفه ای در دفتر کل خدمات بهداشتی ویژه تاسیس و سپس به اداره کل بهداشت حرفه ای تغییر نام یافت . اداره کل بهداشت حرفه ای در آن زمان مسئولیت حفظ و ارتقاء سطح سلامت نیروهای شاغل کشور در حرف مختلف را عهده دار گردید تا اینکه با تصویب قانون کار جدید درتاریخ آبانماه سال 1369 و به استناد ماده 85 این قانون وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی عهده دار نظارت بر مسائل بهداشتی درمانی کارگران و محیط کار و وزارت کار و امور اجتماعی عهده دار نظارت بر ایمنی و حفاظت فنی کارگران گردید .

در حال حاضر مسئولیت نظارت و اجرای برنامه ها و طرحهای بهداشت حرفه ای در کشور بعهده مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی میباشد .

هدفهای بهداشت حرفه ای

کمیته مشترک کارشناسان (WHO ) و(ILO) در سال 1953 هدفهای بهداشت حرفه ای را این چنین بیان کرده اند :

1- تامین ، حفظ و ارتقای سطح سلامت جسمانی ، روانی و و اجتماعی کارکنان همه مشاغل

2- پیش گیری از بروز بیماریهاو حوادث ناشی از کار

3- انتخاب کارگر یا کارمند برای محیط و شغلی که از نظر جسمانی و روانی توانایی انجام آن را دارد یا به طور اختصار تطبیق کار با انسان

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
پنجشنبه 4 شهریور1389 ساعت 11:42
وظايف و اختيارات کميته هاي ايمني و بهداشت حرفه اي

دکتر تيمور اللهياری

1.    
وظايف کميته ايمني و بهداشت حرفه اي
نقش کميته هاي ايمني و بهداشت حرفه اي بررسي و حل مشکلات خاص ايمني وبهداشتي توسط کارکنان يا ارجاع به مديريت است.کميته ايمني و اعضاء آن همچنين در شناسايي ،ارزيابي و کنترل مخاطرات محيط کار به سازمان يا شرکت کمک مي کنند.براي مثال:
انجام بازرسي هاي منظم از ساختمانها حداقل هر سه ماه يکبار
آناليز اطلاعات بويژه آمار و اطلاعات حوادث و رويدادهاي محيط کار براي شناسايي خطرات ايمني و بهداشت حرفه اي و روند آن.
بررسي و تلاش براي حل مشکلات ايمني و بهداشت حرفه اي مطرح شده توسط کارکنان يا مديريت.

اختيارات کميته ايمني و بهداشت حرفه اي
براي انجام اين وظايف کميته ايمني و بهداشت حرفه اي داراي يکسري اختيارات قانوني است.بر اساس قانون ايمني و بهداشت حرفه اي اختيارات کميته ايمني و بهداشت حرفه اي بشرح زير مي باشد:
 بازبيني اقدامات ايمني و بهداشتي
 بررسي مخاطرات ايمني و بهداشتي
 حل مشکلات ايمني و بهداشتي
. درخواست بازرس يا مشاور بيروني در مواقعي که مشکل در داخل سازمان قابل حل نباشد.

چه مسايلي را مديريت بايد براي مشاوره ارجاع دهد؟
قانون جديد ايمني و بهداشت مشاوره را يک فرآيند دو سويه مي داند . همچنين با ارجاع مشکلات ايمني و بهداشت حرفه اي توسط کارکنان به مديريت، قانون مديريت را ملزم به مشاوره با کارکنان در مسائل عمده ايمني وبهداشتي مي نمايد. اين مسايل عبارتند از:
· طراحي تاسيسات جديد يا بازسازي ساختمانهاي موجود
· طراحي،اجرا و ارزشيابي برنامه هاي ايمني و بهداشت حرفه اي،خط و مشي ها و رويه ها
· ايجاد تغييرات يا ارائه روشهاي کاري جديد از قبيل چرخه نوبت کاري که بر ايمني و بهداشت کارکنان تاثير دارد.
· خريد تجهيزات جديد مانند کامپيوترها يا تغييرات در ساختمانها و تجهيزات.
مديران ملزم هستند تا مباحثي از اين قبيل را که تاثيرات بالقوه بر ايمني و بهداشت دارند به کميته ارجاع داده يا با ساير مشاوران براي حصول اطمينان از آگاه بودن کارکنان و بازخورد آنها مشاوره کنند.

آيا اين به مفهوم اطاعت مدير از توصيه هاي کميته ايمني وبهداشت حرفه اي يا مشاوران است؟
نه.بعنوان بخشي از وظيفه مديريت ،اتخاذ تصميم نهايي در مورد مسائل ايمني و بهداشت حرفه اي بر عهده مديريت است.اما مديريت بايد توصيه هاي کميته را بطور جدي در فرآيند تصميم گيري مورد توجه قرار دهد.

در صورتي که مديريت کميته را ناديده بگيرد چه اتفاقي مي افتد؟
صرف اينکه مديريت کميته ايمني و بهداشت حرفه اي را داير کرده رافع مسوليت هاي مديريت در قبال کميته نيست.بمنظور تکميل وظايف خود مديريت بايد:
· اطلاعات ايمني و بهداشت حرفه اي را با کارکنان به اشتراک بگذارد.
· فرصت بيان ديگاهها و نظرات کارکنان نسبت به مسائل ايمني و بهداشتي را فراهم کند.
· از نظرات و پيشنهادات کارکنان در فرآيند تصميم گيري استفاده کند.
همانطور که قبلا بيان شد يک مدير همچنين بايد در مورد برخي موضوعات خاص که در قانون ذکر شده مشاوره کند.در صورتيکه مدير اين موضوعات را به مشاوره نگذارد تخلف از مقررات صورت گرفته است.

مسئوليت هاي مديريت در ارتباط با کميته ايمني و بهداشت حرفه اي
قانون ايمني و بهداشت حرفه اي برخي الزامات قانوني خاص را مطرح مي کند تا اطمينان حاصل شود که مديريت امکانات ،زمان و حمايت مالي را براي مکانيسم مشورتي که در محيط کار داير شده را فراهم ميکند.بطور خاص نماينده کميته و نمايندگان کارکنان عضو کميته بايد بتوانند:
· دسترسي قابل قبول به کارکنان در طول 12 ساعت کار جهتد مشاوره داشته باشند.
· دسترسي قابل قبول به محيط کار در طول ساعات کار داشته باشند تا بتوانند جلسات،انتخابات و بازرسي ها را انجام دهند.
· حق الزحمه اي براي مشارکت آنها در کميته و ارائه خدمات مشاوره اي از جمله آموزش و حضور در جلسات دريافت کنند.
· بازپرداخت هزينه هاي معقول صرف شده براي فعاليتهاي مشاوره اي از جمله آموزش
· مکان مناسب براي فعاليتهاي مشاوره اي.اين مکان بايد داراي تلفن،فاکس،امکانات کپي، جاي مناسب براي بايگاني و اتاق جلسات باشد.
در کميته ايمني و بهداشت حرفه اي نمايندگان بايد توسط کارکنان براي يک دوره دو ساله انتخاب مي شوند.نمايندگان کميته ايمني و بهداشت و نيز نمايندگان کارکنان و مديريت در کميته بايد آموزش هاي رسمي را گذرانده باشند.اين آموزش ها بايد شامل يک دوره چهار روزه از يک مرکز آموزش رسمي معتبر باشد.آموزش بايد در طول ساعات کار بوده و هزينه آن توسط مديريت پرداخت گردد.
روش حل مسايل و مشکلات ايمني و بهداشت حرفه اي
بر اساس مقررات جديد ايمني و بهداشت حرفه اي وظيفه اصلي حل مشکلات ايمني و بهداشت حرفه اي بر عهده کميته ايمني و بهداشت حرفه اي است.براي اين منظور مديريت بايد فرصت مطرح کردن مشکلات و ارائه راه حلها را به کارکنان بدهد.مراحل کار بشرح زير است:پ

در صورت امکان کارکنان بايد براي حذف يا کنترل خطرات محيط کار در منبع تلاش کنند (بعنوان مثال حذف خطرات سقوط با برداشتن جعبه ها و موانع يا تميز کردن مواد ريخته شده) 1-در صورتيکه مشکل ايمني و بهداشتي بسرعت قابل حل نباشد کارکنان بايد در اولين فرصت مسله را به سرپرست يا مسئول خود گزارش کنند.2-مسئول مربوطه بايد براي حل مشکل تلاش کرده و اقدامات لازم را مبذول نمايد-
3-جائيکه سرپرست قادر به حل مشکل نيست کارکنان يا سرپرست بايد مسئله را از طريق نمايندگان خود به کميته ارجاع دهد
در صورتيکه نماينده مديريت در کميته قادر به حل مشکل نيست در يک محدوده زماني قابل قبول مسئله بايد به بازرس بيروني يا نماينده ار گان دولتي مسئول براي تحقيق و رسيدگي ارجاع شود.

 

 

نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای 
چهارشنبه 3 شهریور1389 ساعت 19:1
چنانچه لامپ کم مصرف منزلتان شکست  چون حاوی ی مواد جیوه ایست  با احتیاط تمام خرده ریزه ها را با جاروی معمولی وخاک انداز دریک کیسه ی پلاستیکی بریزید وسرکیسه را محکم ببندید.  از گذاشتن کیسه در سطل آشغال منزل خود داری کنید.  از استفاده ازجاروی برقی بپرهیزید زیرا باعث پخش مواد جیوه ای در سایر اطاقها خواهد شد. بلافاصله بعد از شکستن لامپ همه را برای حد اقل 15 دقیقه به خارج ازمنزل هدایت کنید واز تنفس دراین محل دردقایق اولیه بپرهیزید.  هنگام جمع کردن خرده ها از دستکش لاستیکی استفاده کنید.  تنفس این مواد یا تماس با خرده شیشه ها باعث بروز میگرن, عدم تعادل بدن, ایجاد اشکالاتی درجهت یابی و انواع دیگر اشکالات جسمی منجمله ضایعات پوستی خواهد شد.
نوشته شده توسط علی زارعی | لینک ثابت | موضوع: بهداشت حرفه ای